M

 

MAKS MURCKI, Murckowski Amatorski Klub Sportowy, zał. na przełomie XX–XXI w. w Murckach. Pionier amatorskiej ligi hokeja na lodzie w Polsce (Śląska Amatorska Liga Hokeja na Lodzie. Osiągnięcia: 2-krotne mistrzostwo w Ślaskiej Amatorskiej Lidze Hokeja na Lodzie. Działacze: Zenon Kozik, Mirosław Niedbała, Zbigniew Tomiło. Wybitny sportowiec: Janusz Adamiec.
Ach te Murcki. Katowice 2013.

MAŁGORZATA (Margarethe Teich), staw – poprzemysłowy zbiornik wodny Elektrowni Jerzy w Giszowcu, zlokalizowany w rejonie ul. Szopienickiej, zasypany w 1965 odpadami kopalni „Staszic”. W l. 1925–1948 funkcjonował jako ośrodek sportów wodnych, z wieżą i trampoliną (1927), bramkami do piłki wodnej (1937), zimą był wykorzystywany do gry w hokeja na lodzie i curlingu; obiekt ►Towarzystwa Pływackiego „23” Giszowiec-Nikiszowiec. W 1926 miejsce MP w pływaniu.
J. Tofilska: Katowice Nikiszowiec. Miejsce, ludzie, historia. Katowice 2007.

MAŁOPOLSKO-ŚLĄSKI OKRĘGOWY ZWIĄZEK NARCIARSKI zob. ►Śląski Związek Narciarski

MARGARETHE TEICH zob ►Małgorzata

MAROKO, staw (nazywany również Stawami na Tysiącleciu), Ośrodek Wodno-Rekreacyjny KWK „Kleofas” (do końca l. 90 XX w.), użytek ekologiczny 16 ha w Katowicach pomiędzy rzeką Rawą, dzielnicą Załężem a Osiedlem Tysiąclecia. Nazwa stawu pochodzi od „Maroka", potocznego określenia dla historycznej dzielnicy położonej na granicy Chorzowa i Katowic – Bederowca. M. to dwa zbiorniki (większy i mniejszy) z terenami przyległymi (w tym trzcinowiska), stanowiące ostoję dla wielu gatunków zwierząt, zwłaszcza płazów (kumak nizinny, traszki zwyczajne, żaby jeziorkowe, zaskrońce, piżmaki, kokoszki wodne, łyski, kaczki krzyżówki), stanice ►Środowiskowego Klubu Wodniacko-Wędkarskiego „Maroko" ►32 Harcerskiej Drużyny Wodnej im. hm. Pawła Krawczyka w Katowicach (od 1982).
A. Tokarska, Przyroda Katowic. Katowice 2005.

MARS BOGUCICE, klub koszykówki, wzmianka prasowa w 1934.
A. Steuer: Ruch sportowy w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008.

MÄNNER TURNVEREIN zob. ►Altes Turnverein Katowice.

MÄNNER TURNVEREIN DEUTSCHE FORPOSTEN zob. ►Altes Turnverein Kattowitz.

MÄNNER TURN VEREIN ZALENZE, zał. 1895, pierwsza niemiecka organizacja kultury fizycznej w Załężu. Należała do I Okręgu Deutsche Turnerschaft. W 1906 skupiała 20 członków. Uczestniczyła w akcji Volks- und Jugendspiele. Ok. 1921–1922 nastapiła ewolucja w kierunku ruchu sportowego (sekcja piłki nożnej). Rozwiązana decyzją ►Deutsche Turnschaft in Polnisch Schlesien. W okresie okupacji hitlerowskiej do jej tradycji odwoływała się niemiecka organizacja Sport und Turnverein „1895” Zalenze. Działacze: Johann Adamek, Kober.
A. Steuer: Ruch sportowy w Katowicach-Załężu (1895–1998). W: „Kronika Katowic”. T. 8. Katowice 1999.

MERKUR KATOWICE, klub kręglarski; wzmiankowany z okazji prowadzonej w 1933 w prasie śląskiej akcji (o jej rezultatach brak relacji) mającej na celu utworzenie regionalnego związku kręglarstwa województwa śląskiego.
A. Steuer: Ruch sportowy w województwie śląskim 1922–1939, Opole 2008; „Polonia” 1933, nr 3047.

MEWA SZOPIENICE, Policyjny KS, zał. 1924. Prowadził sekcję piłki nożnej. W 1925 wchłonięty przez ►Policyjny KS Katowice.

MIEJSKI OŚRODEK WYCHOWANIA FIZYCZNEGO IM. MARSZAŁKA J. PIŁSUDSKIEGO W KATOWICACH zob. ►Okręgowy Ośrodek Wychowania Fizycznego w Katowicach

MIĘDZYSZKOLNY KS KATOWICE, utworzony 27 IX 1935, obejmował zasięgiem Katowice –Mysłowice – Mikołów. Prowadził sekcje: hokeja na lodzie, piłki nożnej, narciarską, gier sportowych, pływacką, łyżwiarstwa figurowego, tenisową. Funkcję prezesa pełnił Marian Bogdanowicz. Działacze: Stanisław Rybicki, Stefan Jagielski, Józef Tatarczyk, Józef Grzbiela, Wincenty Karuga.
W. Pietrzak: Sport w szkołach polskich województwa śląskiego w latach 1922–1939. W: Z najnowszej historii kultury fizycznej w Polsce. T. 3. Red. B. Woltmanna. Gorzów Wlkp. 1998.

MIKRUS, Uczniowski Klub Sportowy, siedziba: ul. Karliczka 15 w Giszowcu, zał. 17 III 1995; sekcje: piłki siatkowej, koszykowej, nożnej; osiągnięcia: m.in. 1 m. w siatkówce plażowej (2013) w kategorii młodziczek w MP.

MOJ KATOWICE, KS przy Fabryce Maszyn Górniczych MOJ w Katowicach-Załężu, zał. 4 VII 1946 przez Józefa i Jerzego Arndtów, Jerzego Niedzielskiego, Ernesta Fojta. Siedziba mieściła się przy ul. Tokarskiej (ob. ul. ks. Strzybnego). Kolejne nazwy: RKS MOJ (do 27 VII 1946), KS „Napęd” Załęże (do 1949), „Górnik” Załęże-Dąb (do 1950, po fuzji z GKS „Eminencja” Dąb i GZKS „Kleofas”, zob. ►06 Kleofas Katowice), Koło Sportowe nr 15 „Górnik” przy Fabryce Maszyn Górniczych (1950–1957), w źródłach prasowych „Górnik” Katowice (nazwa utrzymywała się do końca l. 50. XX w.), KS MOJ (26 IV 1957 – 1963), KS ►RAPID – MOJ (1963–1964), włączony do GKS Katowice 1 I 1965). W 1962 skupiał 60 członków. Działacze: Filomen Hoffmann, Norbert Kurzaj, Wiesław Tyrlik. Osiągnięcia: 10 (1–3–6) medali MP. Wybitni sportowcy: Jan Adamaszek, Henryk Przygoda, Wiesław Wielgus, Piotr Zimoląg, Henryk Kukuła. Trenerzy: Antoni Gołaś, Ryszard Dworok, Robert Zientek.

Osiągnięcia sportowców KS MOJ Katowice na MP

RokImię, nazwiskoDyscyplinaWagaMiejsce
1958 Jan Adamaszek zapasy styl wolny lekka 1
1958 Henryk Przygoda zapasy styl wolny półśrednia 3
1961 Henryk Przygoda zapasy styl wolny półśrednia 2
1958 Wiesław Wielgus zapasy styl wolny lekka 2
1961 Piotr Zimoląg zapasy styl wolny musza 2

A. Steuer: Ruch sportowy w Katowicach-Załężu (1895–1998). W: „Kronika Katowic”. T.8. Katowice 1999.

MORAWA, jeden z pięciu stawów w zespole przyrodniczo-krajobrazowym „Szopienice-Borki”, kąpielisko z plażą piaszczystą dla mieszkańców Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego; teren wędkarski o pow. 35 ha (szczupak, karp, lin. leszcz, okoń, płoć, sum, amur, węgorz) zagospodarowany przez Okręg ►Polskiego Związku Wędkarskiego w Katowicach.
B. Tokarska-Guzik: Przyroda Katowic. Katowice 2005.

MURCKOWSKI PARK (dawniej: Park KWK „Murcki”, Park Kopalni „Murcki”), park miejski położony w dzielnicy Katowic, Murckach, pomiędzy ulicą Bielską i ulicą Pawła Kołodzieja; istnieje od połowy XX w., zajmuje obszar 9,83 ha, teren zieleni urządzonej, pełniący rolę parku o znaczeniu dzielnicowym; ze starodrzewem bukowym. M.P. przylega do rezerwatu ►Las Murckowski; obiekt rekreacji ruchowej (m.in. boisko asfaltowe, muszla koncertowa, ►ścieżka rowerowa nr 101). Nazwa P.M. została nadana uchwałą RM Katowice z 27 IX 2010.
A. Tokarska: Przyroda Katowic. Katowice 2005.

 


LEKSYKON STRUKTUR KATOWICKIEGO SPORTU I TURYSTYKI

WSTĘP

Leksykon Struktury katowickiego sportu i turystyki zawiera hasła dotyczące polskich, niemieckich i żydowskich organizacji kultury fizycznej działających w przeszłości i obecnie na terenie miasta Katowice (w jego współczesnych granicach). Hasła, ułożone alfabetycznie, poświęcone są między innymi: reprezentującym polski ruch gimnastyczny gniazdom Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, niemieckim i żydowskim organizacjom turnerskim, organizacjom kultury fizycznej związanym z działalnością socjaldemokracji niemieckiej i polskiej, polskim i niemieckim klubom sportowym, regionalnym bądź ogólnopolskim związkom sportowym, jeżeli miały siedzibę w Katowicach, sekcjom sportowym i turystycznym polskich i niemieckich i organizacji młodzieżowych oraz bractw strzeleckich, a także współcześnie funkcjonującym stowarzyszeniom, zrzeszeniom, organizacjom, sekcjom i klubom, które w swoich założeniach statutowych uwzględniają działalność na rzecz wychowania fizycznego, sportu i turystyki. Wśród haseł leksykonu nie mogło zabraknąć opisu obiektów sportowych, gdzie katowiczanie mogli podziwiać zmagania sportowców bądź uprawiać amatorsko wybrane dyscypliny.

Różnorodność opisywanych struktur organizacji sportowych i turystycznych sprawiła, że niemożliwe stało się ujednolicenie treści poszczególnych haseł. Chcąc jednak zawrzeć jak najwięcej informacji, starano się umieścić w każdym haśle takie informacje, jak: profil działania, data powstania, lata funkcjonowania, adres siedziby, działające sekcje, nazwiska wybitnych i zasłużonych sportowców, trenerów i działaczy, osiągnięcia medalowe (seniorów, juniorów i młodzieży) na najważniejszych imprezach sportowych, dorobek w poszczególnych dyscyplinach sportu.

Przy opracowaniu leksykonu korzystano z archiwaliów Archiwum Państwowego w Katowicach i jego oddziałów w Pszczynie i Gliwicach, Archiwum Miejskiego w Katowicach, Archiwum Kurii Archidiecezjalnej w Katowicach oraz zgromadzonych w Muzeum Historii Katowic, a także informacji zamieszczanych w prasie historycznej i współczesnej, okolicznościowych wydawnictwach jubileuszowych oraz literaturze naukowej i popularnonaukowej.

Antoni Steuer

autor koncepcji opracowania i treści haseł