M

 

MAKS MURCKI, Murckowski Amatorski Klub Sportowy, zał. na przełomie XX–XXI w. w Murckach. Pionier amatorskiej ligi hokeja na lodzie w Polsce (Śląska Amatorska Liga Hokeja na Lodzie. Osiągnięcia: 2-krotne mistrzostwo w Ślaskiej Amatorskiej Lidze Hokeja na Lodzie. Działacze: Zenon Kozik, Mirosław Niedbała, Zbigniew Tomiło. Wybitny sportowiec: Janusz Adamiec.
Ach te Murcki. Katowice 2013.

MAŁGORZATA (Margarethe Teich), staw – poprzemysłowy zbiornik wodny Elektrowni Jerzy w Giszowcu, zlokalizowany w rejonie ul. Szopienickiej, zasypany w 1965 odpadami kopalni „Staszic”. W l. 1925–1948 funkcjonował jako ośrodek sportów wodnych, z wieżą i trampoliną (1927), bramkami do piłki wodnej (1937), zimą był wykorzystywany do gry w hokeja na lodzie i curlingu; obiekt ►Towarzystwa Pływackiego „23” Giszowiec-Nikiszowiec. W 1926 miejsce MP w pływaniu.
J. Tofilska: Katowice Nikiszowiec. Miejsce, ludzie, historia. Katowice 2007.

MAŁGORZATKA, naturalny zbiornik wodny, rezerwuar dla elektrowni św. Jerzego, w pobliżu ul. Szopienickiej; przekształcany dla celów sportowych od 1924, od 1926 z wieżą do skoków do wody; miejsce MP w 1926 w pływaniu i skokach do wody; z bramkami do piłki wodnej; zelektryfikowany, obiekt pełnił rolę basenu pływackiego jeszcze w l. 40 XX w.
J. Tofilska: Giszowiec. Monografia historyczna. Katowice 2016.

MAŁOPOLSKO-ŚLĄSKI OKRĘGOWY ZWIĄZEK NARCIARSKI zob. ►Śląski Związek Narciarski

MAŁOPOLSKO-ŚLĄSKI ZWIĄZEK ŁYŻWIARSKI, zob. ►Śląski Okręgowy Związek Łyżwiarstwa Figurowego.

MARGARETHE TEICH zob ►Małgorzata

MAROKO, staw (nazywany również Stawami na Tysiącleciu), Ośrodek Wodno-Rekreacyjny KWK „Kleofas” (do końca l. 90 XX w.), użytek ekologiczny 16 ha w Katowicach pomiędzy rzeką Rawą, dzielnicą Załężem a Osiedlem Tysiąclecia. Nazwa stawu pochodzi od „Maroka", potocznego określenia dla historycznej dzielnicy położonej na granicy Chorzowa i Katowic – Bederowca. M. to dwa zbiorniki (większy i mniejszy) z terenami przyległymi (w tym trzcinowiska), stanowiące ostoję dla wielu gatunków zwierząt, zwłaszcza płazów (kumak nizinny, traszki zwyczajne, żaby jeziorkowe, zaskrońce, piżmaki, kokoszki wodne, łyski, kaczki krzyżówki), stanice ►Środowiskowego Klubu Wodniacko-Wędkarskiego „Maroko" ►32 Harcerskiej Drużyny Wodnej im. hm. Pawła Krawczyka w Katowicach (od 1982).
A. Tokarska, Przyroda Katowic. Katowice 2005.

MARS BOGUCICE, klub koszykówki, wzmianka prasowa w 1934.
A. Steuer: Ruch sportowy w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008.

MÄNNER TURNVEREIN zob. ►Alter Turnverein Katowice.

MÄNNER TURNVEREIN DEUTSCHE FORPOSTEN zob. ►Alter Turnverein Kattowitz.

MÄNNER TURN VEREIN 1896 BOGÖTSCHÜTZ, zob. ►Deutsche Eiche

MÄNNER TURN VEREIN ZALENZE, zał. 1895, pierwsza niemiecka organizacja kultury fizycznej w Załężu. Należała do I Okręgu Deutsche Turnerschaft. W 1906 skupiała 20 członków. Uczestniczyła w akcji Volks- und Jugendspiele. Ok. 1921–1922 nastapiła ewolucja w kierunku ruchu sportowego (sekcja piłki nożnej). Rozwiązana decyzją ►Deutsche Turnschaft in Polnisch Schlesien. W okresie okupacji hitlerowskiej do jej tradycji odwoływała się niemiecka organizacja Sport und Turnverein „1895” Zalenze. Działacze: Johann Adamek, Kober.
A. Steuer: Ruch sportowy w Katowicach-Załężu (1895–1998). W: „Kronika Katowic”. T. 8. Katowice 1999.

MECENAT PRZEMYSŁOWY W KULTURZE FIZYCZNEJ W KATOWICACH, obejmował: 1. inicjatywę organizacyjną oraz wsparcie finansowe dla akcji ►Volks- und Jugendspiele i organizacji jej imprez, 2. możliwość korzystania bezpłatnego bądź za symboliczną opłatą z urządzeń i obiektów zakładowych, 3. dzierżawę terenów należących do koncernów i spółek gospodarczych, 4. udział przedstawicieli kadry administracyjno-technicznej zakładów pracy w zarządach stowarzyszeń. Początki mecenatu, datowane na XIX w., związane są z działalnością Kattowitzer AG i Huberta von Thiele-Wincklera, jednego z twórców ►gildii strzeleckich w Katowicach. Największy rozwój m. miał miejsce na początku XX w., akcję Volks- und Jugendspiele oraz ►ruch turnerski wspierały Kattowitzer AG (►Turnverein Deutsche Eiche w ►Bogucicach), Fürstliche Plesische Verwaltung (►Turnverein Boer Schachte w ►Kostuchnie), Hohenlohe Werke (Turnverein w ►Wełnowcu) Georg Giesche Erben (►Turnverein Jahn w ►Szopienicach); w ruchu sportowym został zapoczątkowany w 1906 przez Giesche SA, a w latach 1912–1922 przez Kattowitzer AG (►Erster Kattowitzer Swimmenverein 1912) w okresie 1922–1939 mecenatem objętych było 29 organizacji kultury fizycznej; Giesche SA kontynuowała opiekę nad założonym w 1906 KS ►06 Katowice przy kopalni „Kleofas”; po przyłączeniu Katowic do Polski objął on ►Rakett Załęże, ►Towarzystwo Pływackie 23 Giszowiec-Nikiszowiec, KS ►Pułaski Janów, ►Klub Golfowy Pułaski Janów, klub strzelecki ►Kościuszko Giszowiec, RKS ►Porcelana Bogucice, ►Klub Tenisowy Urzędników Kopalni Giesche, ►Klub Kręglarski Urzędników Kopalni Giesche, ►Moto-Club Związku Powstańców Śląskich, KS ►Ligoń Janów, ►Klub Tenisowy Szopienice, ►Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” Dąbrówka Mała; Hohenlohe SA (KS ►Rozwój w Brynowie przy kopalni „Wujek”, Koło Szybowcowe kopalni „Maks” w Michałkowicach (►Klub Szybowcowy Wełnowiec), ►Klub Szybowcowy Kopalni „Wujek”, ►Klub Szachowy Kopalni „Wujek”, ►Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” Załęska Hałda; KS ►25 Wełnowiec; Rudzkie Gwarectwo Węglowe (KS ►Dąb Katowice, ►Klub Tenisowy Huty „Baildon”, ►Słowian Katowice, Ferrum Katowice, ►Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” Dąb), Fabryka Maszyn Górniczych MOJ (►Klub Motocyklowy „MOJ” w Katowicach-Załężu), Fabryka Mydła Czwiklitzer (KS ►Czwiklitzer w Katowicach-Załężu), Fabryka Rowerów Ebeco (Klub Cyklistów ►1925 Ebeco), Cegielnia Badury w Brynowie (KS ►Badura Katowice, Wspólnota Interesów (►Śląski Klub Kajakowy Katowice, ►Yacht Club Wspólnoty Interesów w Katowicach), Katowicka Fabryka Maszyn (KS Katowickiej Fabryki Maszyn), kopalnia Boera (sekcja modelarstwa nawodnego oddziału Ligi Morskiej i Kolonialnej obejmującego Murcki, Kostuchnę i Podlesie, Stephan Frölich Knippel Piotrowice (►ESEFKA Piotrowice), Fabryka Mydła Kołłontay (KS Kołłontay Brynów).
Od 1945 w mecenacie obowiązywał podział resortowy; w górnictwie: KS ►Górnik 1920 Katowice (KS 20), śląski klub sportowy ►Górnik Katowice, KS ►06 Kleofas (►Górnik Załęże), GZKS Janów, Ligoń Janów, ►Naprzód Janów, Rozwój Katowice (►Górnik Ligota), ►Dąb Katowice (Eminencja), Staszic Giszowiec, ►MK Kostuchna (►Górnik Kostuchna), Rozwój Kostuchna, ►Górnik Murcki, KS ►Koszutka, ►Klub Motorowy Górników i Energetyków Katowice, klub żeglarski ►Szkwał Katowice; w przemyśle maszynowym: ►Katowiczanka, ►MOJ Katowice w Załężu, ►Górnik Piotrowice (Piotfama), ►Rapid Wełnowiec; w hutnictwie: ►HKS Szopienice, HKS Katowice, Klub Narciarski Huty „Baildon”, ►Baildon Katowice, ►Orzeł Wełnowiec, ►Słowian Katowice (Ferrum); w przemyśle budowlanym: klub narciarski Budowlani Katowice, Naprzód-Budowlani Dąbrówka Mała, Silesia Bogucice, klub tenisowy ►Budowlani Katowice, klub hokeja na trawie ►Budowlani Katowice, ►Budowlani Ligota; w przemyśle chemicznym: ►Atom Katowice II w Zawodziu, ►Atom-Naprzód Szopienice (Perun), ►22 Mała Dąbrówka; w poligraficznym: ►Drukarz Katowice. Od 1948 r. mecenat realizowany był przez zakładowe związki zawodowe (w latach 1949–1956 w ramach kół sportowych); od 1957 w klubach sportowych, od 1962 stopniowo redukowanych, zwłaszcza po północnej stronie Rawy (►GKS Katowice). Po 1989 r. mecenat przemysłowy stopniowo zanikał, obecnie nie istnieje.
A. Steuer: Mecenat przemysłowy w ruchu sportowym Katowic i okolicy w okresie międzywojennym. W: Katowice. W 141 rocznicę uzyskania praw miejskich. Przemiany protoindustrialne i industrialne jako czynnik miastotwórczy. Red. A. Barciak. Katowice 2007; A. Steuer: Górnicze kluby sportowe w Katowicach w latach 1945–1989. W: Tradycje i dziedzictwo górnicze na obszarze Katowic z perspektywy XXI wieku. Katowice 2009; A. Steuer: Kultura fizyczna i sport. W: Katowice. Środowisko, dzieje, kultura, język i społeczeństwo, T. 1. Pod red. A. Barciaka, E. Chojeckiej, S. Fertacza, Katowice 2012.

MERKUR KATOWICE, klub kręglarski; wzmiankowany z okazji prowadzonej w 1933 w prasie śląskiej akcji (o jej rezultatach brak relacji) mającej na celu utworzenie regionalnego związku kręglarstwa województwa śląskiego.
A. Steuer: Ruch sportowy w województwie śląskim 1922–1939, Opole 2008; „Polonia” 1933, nr 3047.

MEWA, Policyjny Klub Sportowy przy komisariacie Policji Państwowej Województwa Śląskiego; sekcja piłki nożnej; uczestnik rozgrywek o mistrzostwo klasy C Górnośląskiego Związku Piłki Nożnej (zob. ►Górnośląski Okręgowy Związek Piłki Nożnej); włączony do ►Policyjnego Klubu Sportowego Katowice.
A. Steuer: Koncepcje organizacyjne w sporcie katowickim na przykładzie dziejów Policyjnego Klubu Sportowego w Katowicach w latach 1924–1939. W: „Kronika Katowic". T. 6. Katowice 1996; „Goniec Śląski” 1924, nr 230.

MICKIEWICZ KATOWICE, KS, zał. 1999 przy III LO im. Adama Mickiewicza w Katowicach, jednosekcyjny (koszykówka); obecnie autonomiczny w obrębie ►AZS AWF Katowice, powołany dla celów szkoleniowych; zrzeszony w Śląskim Związku Koszykówki; występuje w II lidze. Prezes: Sebastian Reguła.

MIEJSKI KOMITET LIGI OBRONY POWIETRZNEJ I PRZECIWGAZOWEJ W KATOWICACH (►LOPP); struktura w ramach ogólnopolskiej organizacji paramilitarnej LOPP, bezpośrednio podległa ►Wojewódzkiemu Komitetowi LOPP (wspólne zakładano szkolne koła LOPP); liczba kół: w 1929 – 9, od 1930 istniały koła m.in. przy Banku Polskim, Śląsko-Dąbrowskim Kolejowym Towarzystwie Eksploatacyjnym; w 1937 – 96 kół, w tym 42 szkolne; liczba członków: 19 564 (marzec 1937), w jej strukturach działał przejściowo ►Śląski Klub Lotniczy. Komitet poniósł część kosztów związanych z budową ►lotniska w ►Muchowcu, prowadził działalność propagandową; działaczami byli m.in. Adam Kocur i Jan Piechulek.
APK zesp. Hohenlohe 1983.

MIEJSKI OŚRODEK SPORTU I REKREACJI W KATOWICACH, organizacja mecenatu samorządowego Katowic w dziedzinie ►kultury fizycznej, z siedzibą przy ul. W. Korfantego 35; działalność rekreacyjno-sportowa, komercyjna; regulowana ustawami (z 8 II 1990 o samorządzie gminnym, z 18 I 1996 o kulturze fizycznej; z 30 VI 2005 o finansach publicznych); zarządza obiektami: ►Spodek, lodowiskiem ►Jantor, ośrodkami sportowymi: ►Szopienice, ►Słowian; kąpieliska: ►Rolna, ►Zadole, ►Bugla, hala sportowa ►Józefowska, ►Camping 215, hala i boisko ►Kolejarza, ►Stadion Miejski, lodowisko sezonowe, boiska sportowe: ►przy ul. Boya-Żeleńskiego, ►Rapid, ►Podlesianka (zob. też: ►Podlesianka 38 Podlesie), ►Murcki; kąpieliska: ►Morawa, ►Trzy Stawy; organizator zawodów rekreacyjno-sportowych; dyr. Stanisław Wąsala.
https://bip.katowice.eu/jednostki/mosir/default.aspx

MIEJSKI OŚRODEK WYCHOWANIA FIZYCZNEGO IM. MARSZAŁKA J. PIŁSUDSKIEGO W KATOWICACH zob. ►Okręgowy Ośrodek Wychowania Fizycznego w Katowicach

MIĘDZYSZKOLNY KS KATOWICE, utworzony 27 IX 1935, obejmował zasięgiem Katowice –Mysłowice – Mikołów. Prowadził sekcje: hokeja na lodzie, piłki nożnej, narciarską, gier sportowych, pływacką, łyżwiarstwa figurowego, tenisową. Funkcję prezesa pełnił Marian Bogdanowicz. Działacze: Stanisław Rybicki, Stefan Jagielski, Józef Tatarczyk, Józef Grzbiela, Wincenty Karuga.
W. Pietrzak: Sport w szkołach polskich województwa śląskiego w latach 1922–1939. W: Z najnowszej historii kultury fizycznej w Polsce. T. 3. Red. B. Woltmanna. Gorzów Wlkp. 1998.

MIKRUS, Uczniowski Klub Sportowy, siedziba: ul. Karliczka 15 w Giszowcu, zał. 17 III 1995; sekcje: piłki siatkowej, koszykowej, nożnej; osiągnięcia: m.in. 1 m. w siatkówce plażowej (2013) w kategorii młodziczek w MP.

MILICYJNY STAW, zob. ►Sumik.

MK KATOWICE, założony w 1977 r. wskutek fuzji klubów kopalnianych ►Górnik Murcki i ►Górnik Kostuchna (po połączeniu kopalń „Murcki” i „Boże Dary”); sekcje piłki nożnej, piłki ręcznej, strzelectwa sportowego; osiągnięcia: udział w rozgrywkach II ligi piłki ręcznej; w 2012 r. zakończył działalność; kontynuatorem tradycji jest ►MK Katowice UKS.

MOJ KATOWICE, KS przy Fabryce Maszyn Górniczych MOJ w Katowicach-Załężu, zał. 4 VII 1946 przez Józefa i Jerzego Arndtów, Jerzego Niedzielskiego, Ernesta Fojta. Siedziba mieściła się przy ul. Tokarskiej (ob. ul. ks. Strzybnego). Kolejne nazwy: RKS MOJ (do 27 VII 1946), KS „Napęd” Załęże (do 1949), „Górnik” Załęże-Dąb (do 1950, po fuzji z GKS „Eminencja” Dąb i GZKS „Kleofas”, zob. ►06 Kleofas Katowice), Koło Sportowe nr 15 „Górnik” przy Fabryce Maszyn Górniczych (1950–1957), w źródłach prasowych „Górnik” Katowice (nazwa utrzymywała się do końca l. 50. XX w.), KS MOJ (26 IV 1957 – 1963), KS ►RAPID – MOJ (1963–1964), włączony do GKS Katowice 1 I 1965). W 1962 skupiał 60 członków. Działacze: Filomen Hoffmann, Norbert Kurzaj, Wiesław Tyrlik. Osiągnięcia: 10 (1–3–6) medali MP. Wybitni sportowcy: Jan Adamaszek, Henryk Przygoda, Wiesław Wielgus, Piotr Zimoląg, Henryk Kukuła. Trenerzy: Antoni Gołaś, Ryszard Dworok, Robert Zientek.

MORAWA, jeden z pięciu stawów w zespole przyrodniczo-krajobrazowym „Szopienice-Borki”, kąpielisko z plażą piaszczystą dla mieszkańców Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego; teren wędkarski o pow. 35 ha (szczupak, karp, lin. leszcz, okoń, płoć, sum, amur, węgorz) zagospodarowany przez Okręg ►Polskiego Związku Wędkarskiego w Katowicach.
B. Tokarska-Guzik: Przyroda Katowic. Katowice 2005.

MUCHOWIEC, część jednostki pomocniczej Katowic – Osiedla Paderewskiego−Muchowca. Powstał w XVII w. jako przysiółek, nazwa pochodzi od osadnika o nazwisku Mucha, który miał na tych terenach dom i łąkę. Na przełomie XIX i XX w. powstała osada domków dla pracowników pobliskiej cegielni oraz myśliwski zameczek. Na początku XX w. Muchowiec był miejscem wypoczynku, spacerów i majówek miejskiej ludności. W 1924 r. został przyłączony do Katowic. W latach 20. XX w. wybudowano tu lotnisko Katowice-Muchowiec, a w 1929 r. uruchomiono linię lotniczą Katowice – Warszawa. (zamkniętą w 1958 z powodu szkód górniczych); funkcjonowało ponadto boisko ►Erster Fußball Club (zamknięte w 1939 r. z powodu prowokacji hitlerowskich); do dziś pozostało jedynie lotnisko sportowe, zarządzane przez ►Aeroklub Śląski. Na terenie M. znajdują się także liczne stawy rekreacyjne, hipodrom, mała gastronomia oraz leśniczówka.
P. Zdanowicz, B. Zatorski: W krainie murckowskich lasów: Katowice w cieniu pradawnej puszczy, cz.2, Katowice 2017.

MURCKI, południowa dzielnica Katowic; najstarszymi przejawami kultury fizycznej na tych terenach są formy rekreacyjne, urządzenia do jej uprawiania zostały wybudowane w Lesie Murckowskim (►tor saneczkowy na ►Wzgórzu Wandy, promenada); pierwsze organizacje niemieckie były związane z akcją ►Volks- und Jugendspiele; pierwsza polska organizacja – gniazdo ►Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” Murcki (zał. w 1920 r.) – wywodziła się z ruchu narodowo-niepodległościowego.. Ruch sportowy został zapoczątkowany w 1923 r. i realizowany w polskich i niemieckich klubach sportowych związanych m.in. z socjaldemokracją: KS ►23 Murcki, RKS ►Naprzód Murcki, KS ►Lechia, ►Koło Tenisowe Pracowników Bractwa Pszczyńskiego, ►TS Murcki), niemieckim Deutscher Arbeiter Fußball Club oraz efemerycznymi organizacjami paramilitarnymi (oddziałem Związku Strzeleckiego) i młodzieżowymi (►Oddziałem Młodzieży Powstańczej Murcki, ►Stowarzyszeniem Młodzieży Polskiej Murcki). Najpopularniejszą dyscypliną była piłka nożna, uprawiana w sześciu jednostkach organizacyjnych, a ponadto piłka ręczna, tenis, gimnastyka sokola. Po zakończeniu II wojny światowej miejscowość odegrała pionierską rolę w rozwoju ►rugby w województwie śląskim (tradycje form niezorganizowanych tej dyscypliny sportu sięgają lat 1920–1921); kopalnia „Murcki” została mecenasem ruchu sportowego, który scalono w KS ►Górnik Murcki (ten z kolei w 1970 r. został wchłonięty przez nowo utworzony GKS Tychy), w 1977 r. wspólnie z ►Górnikiem Kostuchna utworzył ►MK Katowice, a w nim m.in. sekcję piłki nożnej); znani sportowcy: Karol Burek, Henryk Handy, Hubert Hynnek, Jan Hynnek, Tomasz Lichoń, działacz: Franciszek Liszka; obiekty sportowe – tor saneczkowy na Wzgórzu Wandy; rekreacyjne – kąpielisko Dolinka; strzelnice: pneumatyczna, kulowa, lodowisko naturalne. korty tenisowe; trasy turystyczne – ►Szlak Dolinki Murckowskiej, ►Szlak Historii Górnictwa Górnośląskiego, ►Katowicki Szlak Spacerowy, Kolonia Górnicza Murcki, ►Ochojski Szlak Turystyczny, ►Szlak Wesołej Fali (zob. ►Wesoła Fala), ►Szlak Krawędziowy GOP, ►Trasa rowerowa nr 101, ►Trasa rowerowa nr 142.
Ach te Murcki. [Zebranie i ułożenie materiałów Sylwester Szweda]. [Katowice] 2013.; P. Zdanowicz, B. Zatorski: W krainie murckowskich lasów. Katowice w cieniu pradawnej puszczy, cz. 2. Katowice 2017; A. Steuer: Ruch sportowy w województwie śląskim 1922-1939. Opole 2008.

MURCKOWSKA DOLINKA, dolina w Katowicach, nad rzeką Przywrą; w dzielnicy ►Murcki; teren rekreacji mieszkańców dzielnicy i okolicy, obecnie w miesiącach letnich co roku odbywają się tu pikniki. W latach 70. XX w. na terenie dolinki powstał kompleks rekreacyjny (z basenem, brodzikiem dziecięcym, ścieżką zdrowia, kortami tenisowymi, parkingiem, małą gastronomią nad basenem). wg projektu Ewy i Piotra Frantów, Jacka Leśko i Barbary Salomon. W bezpośrednim sąsiedztwie dolinki, na terenie rezerwatu Lasu Murckowskiego, została stworzona ścieżka zdrowia (obecnie już zlikwidowana); w miejscu dolinki pokrytej łąkami (pastwiskiem, dla kóz, od 1865 przejściowej zagrody dla 4 żubrów), zniszczona w okresie transformacji ustrojowej; W l. 2009–2010 przywrócona do stanu używalności. Przez Dolinkę Murckowską prowadzą dwa szlaki rowerowe: czarny (►Szlak Dolinki Murckowskiej) i zielony.
M. Pleszyniak: Rowerem przez Katowice. Przewodnik z 10 mapami miasta. Katowice 2016.

MURCKOWSKI PARK (dawniej: Park KWK „Murcki”, Park Kopalni „Murcki”), park miejski położony w dzielnicy Katowic, Murckach, pomiędzy ulicą Bielską i ulicą Pawła Kołodzieja; istnieje od połowy XX w., zajmuje obszar 9,83 ha, teren zieleni urządzonej, pełniący rolę parku o znaczeniu dzielnicowym; ze starodrzewem bukowym. M.P. przylega do rezerwatu ►Las Murckowski; obiekt rekreacji ruchowej (m.in. boisko asfaltowe, muszla koncertowa, ►ścieżka rowerowa nr 101). Nazwa P.M. została nadana uchwałą RM Katowice z 27 IX 2010.
A. Tokarska: Przyroda Katowic. Katowice 2005.; P. Zdanowicz, B. Zatorski, W krainie murckowskich lasów: Katowice w cieniu pradawnej puszczy, cz.2. Katowice 2017.

 


LEKSYKON STRUKTUR KATOWICKIEGO SPORTU I TURYSTYKI

WSTĘP

Leksykon Struktury katowickiego sportu i turystyki zawiera hasła dotyczące polskich, niemieckich i żydowskich organizacji kultury fizycznej działających w przeszłości i obecnie na terenie miasta Katowice (w jego współczesnych granicach). Hasła, ułożone alfabetycznie, poświęcone są między innymi: reprezentującym polski ruch gimnastyczny gniazdom Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, niemieckim i żydowskim organizacjom turnerskim, organizacjom kultury fizycznej związanym z działalnością socjaldemokracji niemieckiej i polskiej, polskim i niemieckim klubom sportowym, regionalnym bądź ogólnopolskim związkom sportowym, jeżeli miały siedzibę w Katowicach, sekcjom sportowym i turystycznym polskich i niemieckich i organizacji młodzieżowych oraz bractw strzeleckich, a także współcześnie funkcjonującym stowarzyszeniom, zrzeszeniom, organizacjom, sekcjom i klubom, które w swoich założeniach statutowych uwzględniają działalność na rzecz wychowania fizycznego, sportu i turystyki. Wśród haseł leksykonu nie mogło zabraknąć opisu obiektów sportowych, gdzie katowiczanie mogli podziwiać zmagania sportowców bądź uprawiać amatorsko wybrane dyscypliny.

Różnorodność opisywanych struktur organizacji sportowych i turystycznych sprawiła, że niemożliwe stało się ujednolicenie treści poszczególnych haseł. Chcąc jednak zawrzeć jak najwięcej informacji, starano się umieścić w każdym haśle takie informacje, jak: profil działania, data powstania, lata funkcjonowania, adres siedziby, działające sekcje, nazwiska wybitnych i zasłużonych sportowców, trenerów i działaczy, osiągnięcia medalowe (seniorów, juniorów i młodzieży) na najważniejszych imprezach sportowych, dorobek w poszczególnych dyscyplinach sportu.

Przy opracowaniu leksykonu korzystano z archiwaliów Archiwum Państwowego w Katowicach i jego oddziałów w Pszczynie i Gliwicach, Archiwum Miejskiego w Katowicach, Archiwum Kurii Archidiecezjalnej w Katowicach oraz zgromadzonych w Muzeum Historii Katowic, a także informacji zamieszczanych w prasie historycznej i współczesnej, okolicznościowych wydawnictwach jubileuszowych oraz literaturze naukowej i popularnonaukowej.

Antoni Steuer

autor koncepcji opracowania i treści haseł