E

 

EBECO zob. ►Klub Cyklistów „1925” Ebeco

EICHE DOMB zob. ►Dąb Katowice.

EKS zob. ►Erster Kattowitzer Schwimmverein 1912 Katowice

EKSPRES KATOWICE, kolejowy KS, jednosekcyjny, lekkoatletyczny, ze specjalizacją w biegach długodystansowych – maratonach i ultramaratonach; wyodrębniony w poł. l. 90. XX w. z sekcji lekkoatletycznej ►Kolejarza „24” Katowice i zarejestrowany w 2003. Siedziba mieści się w Katowicach przy ul. Roździeńskiego 1. Działacze: Zbigniew Tomasz Łuszczyński; sportowcy: Adam Dobrzyński, Grzegorz Głogosz, Artur Ociepa, Artur Osman. Osiągnięcia: 18 (6–4–5) medali MP (1998–2005).

H. Kurzyński i in.: Historia finałów lekkoatletycznych Mistrzostw Polski 1922–2011: konkurencje kobiece. Bydgoszcz 2011; H. Kurzyński i in.: Historia finałów lekkoatletycznych Mistrzostw Polski 1920–2007: konkurencje męskie. Szczecin 2008.

Osiągnięcia klubu Ekspres Katowice na MP w lekkoatletyce

RokImię, nazwiskoKonkurencjaMiejsce
1998 Grzegorz Głogosz półmaraton 3
1999 Grzegorz Głogosz półmaraton 1
1999 Artur Osman bieg przełajowy (ok. 12 000 m) 1
2001 Adam Dobrzyński półmaraton 1
2001 Artur Osman półmaraton 2
2001 Artur Osman bieg na przełaj 12 km 3
2003 Artur Osman bieg na przełaj 1
2003 Adam Dobrzyński półmaraton 2
2004 Piotr Drwal półmaraton 1
2004 Adam Dobrzyński  półmaraton 2
2004 Radosław Dudycz półmaraton 3
2004 Artur Osman bieg na przełaj 3
2005 Piotr Drwal półmaraton 1
2005 Radosław Dudycz maraton 2
2006 Marcin Fehlau maraton 3

H. Kurzyński i in.: Historia finałów lekkoatletycznych Mistrzostw Polski 1920–2007. Konkurencje męskie. Szczecin 2008.

ELEKTROBUDOWA LIGOTA zob. ►Budowlani Ligota.

ERSTER KATTOWITZER SCHWIMMVEREIN 1912 KATOWICE (EKS), pierwszy pływacki klub sportowy w Katowicach; powstał w 1912 roku z inicjatywy radcy górniczego Gustawa Willigera i Karla Schalla (instruktora pływackiego z Kolonii) jako klub przykopalniany przy Ferdinandgrubbe – ►zob. KWK „Katowice” – którym pozostał do czasu plebiscytu; wspierany przez Plebizcitkomißariat Für Deutschland (1920–1921), Volksbund (1923–1939); zebrania odbywały się w zameczku leśnym Tiele-Wincklerów; klub korzystał: z naturalnego zbiornika wodnego w ►Dolinie Trzech Stawów (1912–1926), basenu na ►Bugli (1927–1945), basenu na Muchowcu, zimą w ►Łaźni miejskiej; finansowany przez Dresdner Bank; sztandarowa organizacja sportowa niemieckiej społeczności narodowej w Katowicach i województwie śląskim; członek Polskiego Związku Pływackiego (1924–1939) i ►Śląskiego Związku Pływackiego (1926–1939); sekcje: pływacka (1912), skoków do wody (1923–1926), waterpolowa (1919, po 1928); 1,5 tys. członków, w tym 156 sportowców (1938); klub aktywny politycznie, po wygaśnięciu konwencji genewskiej ulegał naciskom ideologicznym III Rzeszy; działacze: J. Vogel, Fritz Czechowski; osiągnięcia: 1 olimpijczyk (1936), 115 (60–35–20) medali MP (w l. 1924–1939), w tym 8 (5–3–0) w piłce wodnej; 102 (51–32–19) w pływaniu; 5 (4–0–1) w skokach do wody; czołowi sportowcy: Ilse Boll, Kurt Dette, Hermann Jankowski, Georg Kaputek, Joachim Karliczek, Georg Schwaen, Walter Süssmann.

Osiągnięcia skoczków do wody

RokImię i nazwiskoKonkurencjaMiejsce
1924 Walter Süssmann trampolina 1
1924 Walter Süssmann wieża 1
1926 Rudolf März trampolina 1
1926 Rudolf März wieża 1
1928 Walter Süssmann trampolina 3

 

Osiągnięcia pływaków

RokImię i nazwiskoKonkurencjaMiejsce
1924 Kurt Dette 100 m stylem grzbietowym 1
1924 Kurt Dette 200 m stylem grzbietowym 1
1924 Kurt Dette 400 m stylem dowolnym 1
1924 Helena Gawron, Gotschalk, Rosenberg, Weinhold sztafeta 4 x 45 m stylem dowolnym k 1
1924 Weinhold 100 m stylem dowolnym k 2
1928   sztafeta 5 x 50 m stylem dowolnym 2
1928 Kurt Dette 200 m stylem klasycznym 3
1930 Joachim Karliczek 100 m stylem dowolnym 1
1930 Joachim Karliczek 100 m stylem grzbietowym 1
1930 Duvay, Jonderko, Joachim Karliczek sztafeta 3 x 100 m stylem zmiennym 1
1930 Joachim Karliczek 400 m stylem dowolnym 3
1931 Jerzy Boguth, Duvay, Joachim Karliczek sztafeta 3 x 100 m stylem zmiennym 2
1931   sztafeta 4 x 200 m stylem dowolnym 3
1932 Joachim Karliczek 100 stylem grzbietowym 1
1932 Joachim Karliczek 200 m stylem dowolnym 1
1932 Joachim Karliczek 400 m stylem dowolnym 1
1932 Joachim Karliczek 1500 m stylem dowolnym 1
1932 Joachim Karliczek, [?], [?] sztafeta 3 x 100 m stylem zmiennym m 2
1932   sztafeta 4 x 200 m stylem dowolnym m 2
1933 Joachim Karliczek 100 m stylem grzbietowym 1
1933 Joachim Karliczek 1500 m stylem dowolnym 1
1933 Jerzy Boguth Joachim Karliczek, Rudolf Rother sztafeta 3 x 100 m stylem zmiennym 1
1933 Rudolf Rother Helmut Barysz, Gerhard Karliczek, Joachim Karliczek sztafeta 4 x 200 m stylem dowolnym 1
1933 Pirnau, Haller, Kawaletz, Dürüg sztafeta 4 x 100 m stylem dowolnym 1
1933 Rudolf Rother,  Helmut Barysz, Gerhard Karliczek, Joachim Karliczek sztafeta 4 x 200 m stylem dowolnym 1
1933 Joachim Karliczek 400 m stylem dowolnym 1
1933 Joachim Karliczek 100 m stylem dowolnym 2
1933 Joachim Karliczek 200 m stylem dowolnym 2
1933 Helmut Barysz 400 m stylem dowolnym 2
1933 Helmut Barysz 1500 m stylem dowolnym 3
1934 Joachim Karliczek 100 m stylem grzbietowym 1
1934 Joachim Karliczek 1500 m stylem dowolnym 1
1934 Joachim Karliczek 200 m stylem dowolnym 1
1934 Chrószcz, Kawalec, Hallier, Skupin sztafeta 4 x 100 m stylem dowolnym 1
1934 Herman Jankowski, Rudolf Rother, Gerhard Karliczek, Joachim Karliczek sztafeta 4 x 200 m stylem dowolnym 1
1934   drużynowo 1
1934 Joachim Karliczek 400 m stylem dowolnym 1
1934 Kawalec (tz) 100 m stylem dowolnym k 2
1934 Gerhard Karliczek 400 m stylem dowolnym 3
1935 Joachim Karliczek 100 m stylem grzbietowym 1
1935 Gerhard Karliczek, Joachim Karliczek, Praski sztafeta 3 x 100 m stylem zmiennym 1
1935 Gerhard Karliczek, Joachim Karliczek Pawlik, Praski sztafeta 4 x 200 m stylem dowolnym 1
1935 Joachim Karliczek 100 m stylem dowolnym 2
1935 Joachim Karliczek 200 m stylem dowolnym 2
1935 Skupin, [?], [?], [?] sztafeta 4 x 100 m stylem dowolnym 2
1935 Joachim Karliczek 400 m stylem dowolnym 2
1935   sztafeta 4 x100 m stylem dowolnym 2
1935 Hallier 400 m stylem dowolnym k 3
1936 Joachim Karliczek 100 m stylem dowolnym 1
1936 Joachim Karliczek 100 m stylem grzbietowym 1
1936 Joachim Karliczek 1500 m stylem dowolnym 1
1936 Joachim Karliczek 200 m stylem dowolnym 1
1936 Joachim Karliczek, Walter Rusin, Rudolf Rother sztafeta 3 x 100 m stylem zmiennym 1
1936 Joachim Karliczek, Gerard Karliczek, Rother, G. Scholz sztafeta 4 x 200 m stylem dowolnym 1
1936 Joachim Karliczek 400 m stylem dowolnym 1
1936 Herman Rusin 200 m stylem klasycznym 2
1936   sztafeta 4 x 100 m stylem dowolnym k 3
1937 Joachim Karliczek 100 m stylem grzbietowym 1
1937 Ilse Boll 100 m stylem klasycznym k 1
1937 Joachim Karliczek 1500 m stylem dowolnym 1
1937 Ilse Boll 200 m stylem klasycznym k 1
1937 Joachim Karliczek Rudolf Rother Herman Rusin sztafeta 3 x 100 m stylem zmiennym 1
1937 Joachim Karliczek 400 m stylem dowolnym 1
1937 Joachim Karliczek, Gerhard Karliczek, Rudolf Rother, G.Scholz sztafeta 4 x 200 m stylem dowolnym 1
1937 Joachim Karliczek 100 m stylem dowolnym 2
1937 A. Schwarz 1500 m stylem dowolnym 2
1937 Walter Rusin 200 m stylem klasycznym 2
1937 A. Schwarz 400 m stylem dowolnym 2
1937 Scholz, [?], [?], [?] sztafeta 4 x 200 m stylem dowolnym 2
1937 Praski 100 m stylem dowolnym 3
1937 Gerhard Karliczek 1500 m stylem dowolnym 3
1937 Gerhard Karliczek 400 m stylem dowolnym 3
1937   sztafeta 3 x 100 m stylem zmiennym 3
1938 Ilse Boll 100 m stylem klasycznym k 1
1938 Ilse Boll 200 m stylem klasycznym k 1
1938 Boll, Hallier, Fonfara sztafeta 3 x 100 m stylem zmiennym k 1
1938 Boll, Fonfara, Hallier, Kamieńska sztafeta 4 x 100 m stylem dowolnym k 1
1938 z Ilse Boll 200 m stylem klasycznym k 1
1938 z Boll, Fonfara, Hallier sztafeta 3 x 100 m stylem zmiennym k 1
1938 z Boll, Fonfara, Hallier, Hanning sztafeta 4 x 100 m stylem dowolnym k 1
1938 Ilse Boll, Fonfara, Hallier, Kamieńska sztafeta 4 x 100 m stylem dowolnym k 1
1938   sztafeta 4 x 200 m stylem dowolnym 2
1938 Herman Rusin 100 m stylem klasycznym 2
1938 Herman Rusin 200 m stylem klasycznym 2
1938 z   sztafeta 4 x 200 m stylem dowolnym 2
1938 z Ilse Boll 200 m stylem klasycznym 2
1938 z Hallier 100 m stylem dowolnym k 2
1938 z Hallier 400 m stylem dowolnym k 2
1938 z Gerhard Karliczek 300 m stylem zmiennym 2
1938 z Herman Rusin 200 m stylem klasycznym 2
1938 z Schwarz 200 m stylem dowolnym 2
1938 z Schwarz 400 m stylem dowolnym 2
1938 Herman Jankowski 400 m stylem dowolnym 3
1938 z   sztafeta 3 x 100 m stylem zmiennym 3
1938 z Fonfara 100 m stylem dowolnym k 3
1938 z Rusin 100 m stylem klasycznym 3
1938 z Jankowski 400 m st. dowolnym 3
1939 z Ilse Boll, Fonfara, Hallier, sztafeta 3 x 100 m stylem zmiennym k 1
1939 Herman Rusin 100 m stylem klasycznym 3
1939 Fonfara 100 m stylem grzbietowym k 3
1939   sztafeta 3 x 100 m stylem zmiennym k 3
1939   sztafeta 4 x 100 m stylem dowolnym k 3

Legenda: k – kobiety; z – zimowe

90 lat polskiego sportu pływackiego 1922–2012: historia Mistrzostw Polski 1922–2012 – głównych (basen 50 m). Oprac. Adam Wacław Parczewski, współpr. Henryk Kurzyński [i in.]. Warszawa – Zamość 2012; T. Jurek: Kultura fizyczna mniejszości niemieckiej w Polsce w latach 1918–1939. Gorzów Wlkp. – Poznań; W. Klimontowicz: Sport pływacki Górnego Śląska. Katowice 1998; T. Jurek: Kultura fizyczna mniejszości niemieckiej w Polsce w latach 1918–1939. Gorzów Wlkp. – Poznań; A. Steuer: Mecenat przemysłowy w ruchu sportowym Katowic w okresie międzywojennym. W: Katowice. W 142. rocznicę uzyskania praw miejskich. Red. A. Barciak: Katowice 2007; „Kattowitzer Zeitung” 1924 nr 163.

ESEFKA PIOTROWICE, KS przyfabryczny, zał. pod nazwą: Stephan Frölich Knippel Piotrowice funkcjonował od X 1928 do 1931 i w l. 1938–1939 (w okresie 1932–1937 jako KS Piotrowice). Prowadził sekcję piłki nożnej; należał do Podokręgu Katowice ►Śląskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej. W l. 1929–1939 brał udział w rozgrywkach kl. B.
APK UWŚL sygn. 60; A. Steuer: Ruch sportowy w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008; „Polska Zachodnia” 1928, nr 286; 1930, nr 83.

EVANGELISCHE JUGEND BUND KATOWICE, organizacja niemieckiej młodzieży ewangelickiej przy parafii Zmartwychwstania Pańskiego w Katowicach; działalność sportowa: wzmianka prasowa o sekcji piłki ręcznej w 1934.
A. Steuer: Ruch sportowy w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008.

EWALD zob. ►Hubertus

 


LEKSYKON STRUKTUR KATOWICKIEGO SPORTU I TURYSTYKI

WSTĘP

Leksykon Struktury katowickiego sportu i turystyki zawiera hasła dotyczące polskich, niemieckich i żydowskich organizacji kultury fizycznej działających w przeszłości i obecnie na terenie miasta Katowice (w jego współczesnych granicach). Hasła, ułożone alfabetycznie, poświęcone są między innymi: reprezentującym polski ruch gimnastyczny gniazdom Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, niemieckim i żydowskim organizacjom turnerskim, organizacjom kultury fizycznej związanym z działalnością socjaldemokracji niemieckiej i polskiej, polskim i niemieckim klubom sportowym, regionalnym bądź ogólnopolskim związkom sportowym, jeżeli miały siedzibę w Katowicach, sekcjom sportowym i turystycznym polskich i niemieckich i organizacji młodzieżowych oraz bractw strzeleckich, a także współcześnie funkcjonującym stowarzyszeniom, zrzeszeniom, organizacjom, sekcjom i klubom, które w swoich założeniach statutowych uwzględniają działalność na rzecz wychowania fizycznego, sportu i turystyki. Wśród haseł leksykonu nie mogło zabraknąć opisu obiektów sportowych, gdzie katowiczanie mogli podziwiać zmagania sportowców bądź uprawiać amatorsko wybrane dyscypliny.

Różnorodność opisywanych struktur organizacji sportowych i turystycznych sprawiła, że niemożliwe stało się ujednolicenie treści poszczególnych haseł. Chcąc jednak zawrzeć jak najwięcej informacji, starano się umieścić w każdym haśle takie informacje, jak: profil działania, data powstania, lata funkcjonowania, adres siedziby, działające sekcje, nazwiska wybitnych i zasłużonych sportowców, trenerów i działaczy, osiągnięcia medalowe (seniorów, juniorów i młodzieży) na najważniejszych imprezach sportowych, dorobek w poszczególnych dyscyplinach sportu.

Przy opracowaniu leksykonu korzystano z archiwaliów Archiwum Państwowego w Katowicach i jego oddziałów w Pszczynie i Gliwicach, Archiwum Miejskiego w Katowicach, Archiwum Kurii Archidiecezjalnej w Katowicach oraz zgromadzonych w Muzeum Historii Katowic, a także informacji zamieszczanych w prasie historycznej i współczesnej, okolicznościowych wydawnictwach jubileuszowych oraz literaturze naukowej i popularnonaukowej.

Antoni Steuer

autor koncepcji opracowania i treści haseł