Leksykon struktur katowickiego sportu i turystyki

SALA ĆWICZEŃ MUZYCZNO-RUCHOWYCH AKADEMII WYCHOWANIA FIZYCZNEGO W KATOWICACH, obiekt przy ul. Mikołowskiej, z zestawem luster.
H. Kocój i in.: Czterdziestolecie Akademii Wychowania Fizycznego w Katowicach. Red. nauk. M. Ponczek. Katowice 2010.

SAMOLOTOWE SPORTY, dyscyplina z grupy ►lotniczych sportów; początki (1923) związane z działalnością Warsztatu Konstrukcyjnego „Silesia” braci Soporów w Wielkich Hajdukach (lądowania na poniemieckim ►lotnisku wojskowym w ►Panewnikach); działania propagandowe na rzecz s.s.: ►Klub Pilotów Województwa Śląskiego (1927–1929), ►Kolejowa Kadra Lotnicza; działalność szkoleniową (1928–1939 i 1946–nadal) prowadziły ►Śląski Klub Lotniczy Katowice (samoloty: „Ślązak” i „Powstaniec”, poświęcone przez bpa Arkadiusza Lisieckiego, ufundowało społeczeństwo śląskie), ►Aeroklub Śląski w Katowicach (1931–1939, 1946–1949, 1957–nadal), ►Liga Lotnicza (1949–1953), ►Liga Przyjaciół Żołnierza (1953–1956), ►Służba Polsce; na ►lotnisku w ►Muchowcu: w zakresie sportowym (z pierwszym śmiertelnym wypadkiem – Zbigniewa Prabuckiego w 1931) i wojskowego przysposobienia wojskowego; Aeroklub Śląski brał udział w zawodach samolotowych: w III Południowo-Zachodnim Locie Polskim (1931), I Rajdzie Kobiecym z udziałem Marii Wardas (1931); organizował Śląskie Zawody Lotnicze (1937); wznowił działalność sportową w 1946; startował w MP (od 1956), w 1961 zorganizowanych w Katowicach (obejmowały także ►akrobację samolotową); w l. 70 XX w. sporadycznie brał udział w zawodach rajdowo-nawigacyjnych, bez spektakularnych sukcesów; osiągnięcia sportowe: 7 (1–3–3) medali w ogólnopolskich zawodach samolotowych (1938–1949) i MP (1956–1965); czołowi piloci: Felicjan Kawala, Wiktor Pełka, Zbigniew Rowiński, Leonard Satel, Maria Wardasówna, Władysław Wojnar.
Polskie lotnictwo sportowe. Almanach. Kraków 1987

SANECZKARSTWO, dyscyplina sportu; na obszarze współczesnych Katowic najstarszą znaną jej formą były wyścigi konnych zaprzęgów sań, lokalne w zasięgu (ograniczone do jednej wsi – Podlesia), wiążą się ze świecką oprawą świąt kościelnych – towarzyszyły tradycyjnym pasterkom w wigilię Bożego Narodzenia; zawody miejscowych gospodarzy z metą na dziedzińcu kościoła parafialnego należały do niezorganizowanych form kultury fizycznej. Wraz ze zmniejszaniem się gabarytów sprzętu s. stało się formą rekreacji ruchowej społeczeństwa katowickiego, do tego celu służyły aleje: ►Parku Południowego w Katowicach; w 1933 na ►Wzgórzu Wandy w ►Murckach wybudowano pierwszy w nizinnej części województwa śląskiego tor saneczkowy; s. znajdowało się w programie wychowania fiz. szkół podstawowych, np. w ►Janowie i ►Szopienicach; od 1952 w sposób zorganizowany: pierwsze sekcje – w KS ►Górnik przy Zakładach Drzewnych Przemysłu Węglowego (zob. ►Górnik, nazwy kół sportowych) oraz w Kole Sportowym ►Zryw przy ►Technikum Wychowania Fizycznego w Katowicach, a także w KS ►Start Katowice (do końca l. 50. XX w.). Sekcja saneczkarsko-bobslejowa ►Wojewódzkiego Komitetu Kultury Fizycznej w Katowicach przekształciła się w ►Śląski Związek Sportów Saneczkowych (1957); osłabienie s. w końcu l. 50 XX w.) spowodowane było odległą od Katowic bazą (Mikuszowice Śl.), co doprowadziło do sytuacji, że działała tylko jedna sekcja – ►GKS Katowice (1964–koniec l. 70. XX w.); działacze: Piotr Bałowski, Józef Kaszper, Leon Kaźmierczak, Jan Steller. W konstrukcji sprzętu wysokiej klasy zasłużył się Paweł Stolecki (produkcją zajmowały się Zakłady Mechaniczne Rapid w Wełnowcu), który przyczynił się do większości sukcesów katowickich saneczkarzy. S. obok ►szermierki i ►zapasów w stylu klasycznym należało w dziejach kultury fizycznej w Katowicach do najbardziej „medalodajnych” dyscyplin – osiągnięcia: 2 (1–0–1) medale MŚ (1970–1971); 4 (1–0–3) medale ME; 39 (14–13–12) medali MP zdobytych przez zawodników ►Górnika Katowice, ►GKS-u Katowice i ►Kolejarza Katowice (1956–1961). Z katowickich klubów wywodziło się 6 olimpijczyków; ośrodek katowicki należał w tym czasie do najsilniejszych w Polsce; rywalizował skutecznie z klubami Bielska-Białej, Krynicy i Krakowa. Wśród przyczyn upadku dyscypliny w Katowicach (ale i w całej Polsce) należy wskazać zbyt duże odległości od bazy saneczkarskiej w Beskidach oraz rozwój s. na świecie, powodujący wymianę torów śniegowych na bardzo drogie w utrzymaniu tzw. rynny lodowe (II połowa l. 70. XX w.). Katowickie s. odrodziło się w 2010 w ►AZS AWF Katowice. Najbardziej znani sportowcy: Helena Macher, Wiesława Martyka, Irena Pawełczyk-Kowalska, Barbara Piecha, Ryszard Siuda.

Osiągnięcia krajowe

Katowiccy medaliści MP

Lp.	Rok	Imię, nazwisko	Klub	Konkurencja	Miejsce
1.	1950	Mszalik	AZS Katowice	jedynki rekreacyjne	3
2.	1955	Helena Macherówna	Kolejarz Katowice	jedynki	3
3.	1956	Śmigielski – Hampel	Górnik Katowice	dwójki	3
4.	1959	Mieczysław Pawełkiewicz	Górnik Katowice	jedynki	1
5.	1960	Irena Pawełczyk, Mieczysław Pawełkiewicz, Ryszard Siuda, Władysław Szczęść	Górnik Katowice	drużynowo	1
6.	1961	Zdzisław Siuda – Władysław Szczęść	Górnik Katowice	dwójki	1
7.	1961	Irena Pawełczyk, Mieczysław Pawełkiewicz, Kazimierz Kubica, Ryszard Siuda, Gębalski, Władysław Szczęść	Górnik Katowice	drużynowo	1
8.	1962	Ryszard Siuda / Kazimierz Kubica, Gębalski, Władysław Szczęść, Helena Macher, Nęcka, Pawlik, Malarz	Górnik Katowice	drużynowo	1
9.	1962	Irena Pawełczyk, Ryszard Siuda	Górnik Katowice	drużynowo	2
10.	1962	Władysław Szczęść	Górnik Katowice	jedynki	2
11.	1962	Zdzisław Siuda – Władysław Szczęść	Górnik Katowice	dwójki	3
12.	1963	Edward Fender	Górnik Katowice	jedynki	3
13.	1963	(brak składu)	Górnik Katowice	drużynowo	3
14.	1964	Irena Pawełczyk-Kowalska	Górnik Katowice	jedynki	1
15.	1964	Ryszard Pędrak – Szczyrba	GKS Katowice	dwójki	2
16.	1964	Helena Macher	GKS Katowice	jedynki	3
17.	1964	Helena Macher	GKS Katowice	jedynki	3
18.	1965	Irena Pawełczyk-Kowalska	GKS Katowice	jedynki	1
19.	1965	Wiesława Martyka	GKS Katowice	jedynki	2
20.	1965	Helena Macher	GKS Katowice	jedynki	3
21.	1966	Helena Macher	GKS Katowice	jedynki	3
22.	1967	Wiesława Martyka	GKS Katowice	jedynki	1
23.	1969	Wiesława Martyka, Helena Macher, Barbara Piecha oraz dwójki mężczyzn	GKS Katowice	drużynowo	2
24.	1969	Wiesława Martyka	GKS Katowice	jedynki	1
25.	1969	Elżbieta Zimna	GKS Katowice	jedynki	2
26.	1970		GKS Katowice	drużynowo	1
27.	1970	Wiesława Martyka	GKS Katowice	jedynki	1
28.	1971	Barbara Piecha	GKS Katowice	jedynki	1
29.	2014	Wojciech Kurowski	AZS AWF Katowice	jedynki	1
30.	2014	Patryk Poręba – Karol Mikrut	AZS AWF Katowice	dwójki	2
31.	2014	Karol Mikrut	AZS AWF Katowice	jedynki	3
32.	2015	Wojciech Kurowski, Paula Kruk, Patryk Poręba, Mateusz Żakowicz	AZS AWF Katowice	sztafeta	1
33.	2015	Wojciech Kurowski	AZS AWF Katowice	jedynki	2
34.	2015	Patryk Poręba – Mateusz Żakowicz	AZS AWF Katowice	dwójki	2
35.	2015	Karol Mikrut	AZS AWF Katowice	jedynki	3
36.	2016	Mateusz Sochowicz, Paula Kruk, Wojciech Chmielewski, Jan Kowalewski	AZS AWF Katowice	sztafeta	2
37.	2016	Paula Kruk	AZS AWF Katowice	jedynki	3
38.	2017	Mateusz Sochowicz	AZS AWF Katowice	jedynki	2
39.	2017	Mateusz Sochowicz, Paula Kruk, Tomasz Sieniuta	AZS AWF Katowice	sztafeta	2
40.	2018	Mateusz Sochowicz	AZS AWF Katowice	jedynki	2
41.	2019	Mateusz Sochowicz	AZS AWF Katowice	jedynki	1
42.	2020	Mateusz Sochowicz	AZS AWF Katowice	jedynki	1

SASANKA, Koło PTTK nr 83 przy DOPKP Katowice oraz Biurze Projektów Kolejowych; założycielami byli: Irmina Gorzkowska, Joanna Gawrońska, Domicela Kruk, Mirosława Marchewka, Hanna Flak, Irmina Wójcicka, Krystyna Solarska, Stefan Harasiewicz, Zbigniew Palcewicz, Marek Kobielski; 99 członków (1973). W 1984 roku Koło przejęło organizację Ogólnopolskiego Rajdu Kolejarzy „Szlakiem Orlich Gniazd”, który odbywa się do dzisiaj, a od 1998 co roku we wrześniu rajd górski pod nazwą „Jesień na Groniach” w Beskidach. Wskutek restrukturyzacji Polskich Kolei Państwowych, a tym samym przeobrażeniu Śląskiej DOKP w inne struktury PKP, Koło PTTK nr 83 przynależało kolejno do Dyrekcji Infrastruktury Kolejowej, Zakładu Infrastruktury Kolejowej, Zakładu Linii Kolejowych, zaś obecnie do Śląskiego Zakładu Przewozów Regionalnych w Katowicach.
https://pttk-sasanka.5v.pl/hiskol.html

SCHLAGBALL, zob. ►palant.

SCHLESISCHE WINTERSPORT VEREIN KATOWICE, niemiecki klub sportowy, zał. 1929. Był członkiem ►Deutsche Turnerschaft in Polen i ►Deutsche Turnerbund. Prowadził sekcje: hokeja na lodzie (uczestniczyła w mistrzostwach Śląska), kajakarską (powstała w wyniku rozłamu w ►Katowickim Klubie Kajakowym), narciarską (będącą członkiem Polskiego Związku Narciarskiego) ze szkółką narciarską w Szczyrku. Filia klubu działała w Nowej Wsi (Wirek, dz. Rudy Śl.). W 1933 klub skupiał 500, w 1936 – 700, w 1938 – 650 członków. Prezesem był Benno Libera. Klub nie miał osiągnięć sportowych.

SCHLEUDERBALL, zob. ►piłka uszata.

SEKCJA GIMNNASTYKI WOJEWÓDZKIEGO KOMITETU KULTURY FIZYCZNEJ W KATOWICACH, zob. ►Okręg Katowicki Polskiego Związku Gimnastycznego.

SEKCJA GROTOŁAZÓW KOŁA PTTK PRZY ZAKŁADACH WYTWÓRCZYCH URZĄDZEŃ SYGNALIZACYJNYCH, zob. ►Katowicki Klub Speleologiczny.

SEKCJA HARCERSKIEGO KLUBU SZYBOWCOWEGO W KATOWICACH NA KOLONII  BOERA: zob. ►Harcerski Klub Szybowcowy.

SEKCJA SPELEOLOGII KLUBU TURYSTYKI NARCIARSKIEJ I GÓRSKIEJ PTTK „WIERCHY”, zob. ►Katowicki Klub Speleologiczny.

SEKCJA SZYBOWCOWA PRZYSPOSOBIENIA WOJSKOWEEGO W KATOWICACH, od 16 XI 1933 zrzeszona w ►Okręgowym Komitecie Szybowcowym w Katowicach. Liczyła 23 członków. Dysponowało szybowcem Komar przystosowanym do lotu za samolotem.
A. Steuer: Z dziejów szybownictwa w woj. śląskim 1928–1939. W: „Kronika Katowic”. T. 5. Katowice 1995.

SEKCJA TURYSTYKI ZAGRANICZNEJ, struktura ►Zakładowego Koła PTTK Huty „Baildon”, działająca od 20 maja 1970 roku; współorganizująca wycieczki i wczasy zagraniczne – w krajach obozu socjalistycznego Europy; m.in. loty samolotem do Belgradu czy zwiedzanie Targów Lipskich; współpracowała z Katowickim Biurem Turystyki Zagranicznej; działacze: Józef Wróblewski, Adolf Krzystanek.
PTTK w Hucie „Baildon” Katowice 1953–2003. Wspólnie tworzyliśmy tę już 50-letnią historię, opr. H. Czarnik. Katowice 2004.

SIATKÓWKA, dyscyplina sportu; pierwsze próby jej uprawiania w województwie śląskim miały miejsce w latach 20. XX wieku, głównie w szkolnictwie średnim; stosowne kursy nauczyciele wychowania fizycznego odbyli w Warszawie. W 1928 roku s. znalazła się w strukturach Polskiego Związku Gier Ruchowych, a od 1929 w Śląskim Związku Gier Ruchowych; pierwotnie popularne były trójki siatkarskie; od połowy lat 30. funkcjonowało kilka drużyn klubowych (żeńskich i męskich), m.in. ►TG „Sokół” I, KS ►Pogoń Katowice i ►Kolejowe Przysposobienie Wojskowe (KPW) Katowice – uczestnicy MP w 1939. Po 1945 roku dokonywała się odbudowa dyscypliny – Pogoń, ►Pocztowy KS, ►HKS Szopienice, Tęcza (zob. ►Sparta Katowice), od 1954 w odrębnej strukturze sekcji siatkówki Wojewódzkiego Urzędu Kultury Fizycznej, od października 1957 w ►Śląskim Okręgowym Związku Piłki Siatkowej w Katowicach; udział w rozgrywkach I ligi: ►Górnik 1920 Katowice, ►GKS Katowice wśród mężczyzn i KS ►Baildon Katowice i ►Kolejarz 24 Katowice wśród kobiet. W ►Spodku zorganizowano mistrzostwa Europy mężczyzn (2013, 2017, 2021) i kobiet (2009), mistrzostw świata mężczyzn (2014, 2022); siatkarze: Krystyna Czajkowska, Milena Sadurek, Damian Dacewicz, Tadeusz Siwek.
K. Mecner: 85 lat siatkówki na Śląsku. Katowice 2012.

Ważniejsze imprezy w Katowicach w latach 1939–2022 

Lp.	Rok	Ranga zawodów	Miejsce rozgrywania zawodów
1.	1939	MP kobiet	Miejski Ośrodek WF i PW
2.	1970	mecz międzypaństwowy kobiet Polska – Japonia	Hala Baildon
3.	1983	zawody międzypaństwowe Polska – USA	Spodek
4.	1998	Liga światowa	Spodek
5.	2000	eliminacje do turnieju IO w Sydney	Spodek
6.	2001	finały Ligi Światowej	Spodek
7.	2007	finały Ligi Światowej	Spodek
8.	2009	ME kobiet	Spodek
9.	2014	MŚ mężczyzn	Spodek
10.	2021	finał ME mężczyzn	Spodek
11.	2022	MŚ mężczyzn	Spodek

Sekcje siatkówki w Katowicach (1945–2024) 

Lp.	Klub	Siedziba	Lata działalności
1.	AZS (przy AE Katowice)	Katowice	1948–1954, 1962, kobiety: 1950
2.	AZS	Katowice	1991
3.	AZS (SZS)	Katowice	1976–1979
4.	AZS UŚ	Katowice	1986–1988
5.	AZS AWF	Katowice	1974–1988
6.	Baildon	Katowice	1954–1979
7.	Dąb	Katowice	1955
8.	Górnik	Katowice	1954–1964
9.	Górnik	Piotrowice	1956
10.	GKS	Katowice	1964–1970
11.	HKS	Katowice	1948
12.	HKS	Szopienice	1952–1962, 1979–2004
13.	Kolejarz	Piotrowice	1952–1956
14.	Kolejarz	Katowice	1952–1999
15.	Ogniwo	Katowice	1952
16.	Olimpia UKS	Katowice	2010
17.	Pogoń	Katowice	1945–1949
18.	Pocztowy	Katowice	1948
19.	Rapid	Wełnowiec	1957–1959
20.	Spójnia	Katowice	1952–1954
21.	Stal (koło przy zakładach „Opta”)	Katowice	1954
22.	Start	Katowice	1955–1962
23.	Tęcza (SKS)	Katowice	1948
24.	UKS Sokół 43	Katowice	1998–nadal
25.	UKS Sprint	Katowice	1998–nadal
26.	UKS PIK	Katowice	1998–nadal
27.	UKS Mikrus	Katowice	2006–nadal
28.	UKS Źródełko	Katowice	2009–nadal
29.	Zryw	Katowice	1954–1956

UKS – Uczniowski Klub Sportowy

MEDALIŚCI MP 

Lp.	Kadra zawodnicza	Klub	Miejsce w rozgrywkach	Sezon
1.	Tadeusz Siwek, Tadeusz Kiełpiński, Roman Galusek, Kazimierz Feliszewski, Edward Nitka, Piotr Sorge, Jerzy Kołodziejczyk, Jan Matyja, Leon Kolano, Janusz Białek, Aleksander Gamza, Czesław Łyp; trener: Kazimierz Feliszewski	Górnik 1920 Katowice	3	1958/59
2.	Tadeusz Siwek, Tadeusz Kiełpiński, Roman Galusek, Jan Kuśka, Edward Nitka, Piotr Sorge, Jerzy Kołodziejczyk, Leon Kolano, Czesław Łyp; trener: Gwidon Grochowski	Górnik 1920 Katowice	2	1959/60
3.	Tadeusz Siwek, Tadeusz Kiełpiński, Jerzy Kołodziejczyk, Czesław Łyp, Adam Wajda, Piotr Sorge, Edward Nitka, Leon Kolano, Roman Galusek; trener: Adolf Skowron.	Górnik 1920 Katowice	2	1960/61
4.	Tadeusz Siwek, Edward Nitka, Piotr Sorge, Jerzy Kołodziejczyk, Janusz Białek, Stanisław Binkiewicz, Aleksander Gamza, Janusz Ciapała, Franciszek Kempa; trener Adolf Skowron	Górnik 1920 Katowice	3	1962/63
5.	Tadeusz Siwek, Jerzy Kołodziejczyk, Piotr Sorge, Edward Nitka, Józef Białek, Aleksander Gamza, Janusz Ciapała, Edmund Ćwikliński, Stanisław Binkiewicz, Franciszek Kempa, Antoni Mocarski; trener Adolf Skowron	Górnik 1920 Katowice	3	1963/64

K. Mecner: Mistrzostwa Polski siatkarzy 1929–2017. Katowice 2017.

SIBERIAN HUSKY CLUB P. K., zob. ►Polarex Katowice.

SIGMA KATOWICE, KS, zał. 2005, sekcja hokeja na lodzie; działalność związana ze ►Spodkiem; należy do Zrzeszenia Amatorskich Klubów Hokeja na Lodzie w Polsce, występuje w amatorskiej II lidze.

SILESIA, Towarzystwo Gier i Wycieczek w Zawodziu, organizacja powstała 14 sierpnia 1932 roku; działalność sportowa, wycieczki krajoznawcze, teatralna, śpiewacza; pierwszy zarząd tworzyli Jan Czekański (prezes), Ludwik Żurek (sekretarz) i Józef Cierpioł (skarbnik).
„Polonia” 1932, nr 2824.

SILESIA 2000 KATOWICE, klub piłki nożnej w Piotrowicach, przy ul. Adama Asnyka; założony w 2000 roku, występował w klasie B, obecnie nie istnieje.
https://www.90minut.pl/skarb.php?id_sezon=61&id_klub=4060

SILESIA GISZOWIEC (Silesia Katowice II), niemiecki klub hokeja na lodzie, zał. 1931 w Zawodziu, od I 1934 w Giszowcu, korzystał z lodowiska w Giszowcu; istniał do ok. 1937.
Z dziejów Bogucic. Materiały z sesji popularnonaukowej zorganizowanej przez Miejski Dom Kultury „Bogucice-Zawodzie” z okazji 650-lecia Bogucic w dniach 13–14 października 2010 roku. [Red. A. Niesyto]; „Polonia” 1933, nr 2885; „Siedem Groszy” 1934, nr 3.

SILESIA KATOWICE, Robotniczy KS przy Fabryce Porcelany „Giesche”, jednosekcyjny, piłkarski, zał. ok. 1946–1947, połączył się z KS Ferrum Katowice (zob. ►Słowian Katowice)
APK, zesp. Okręgowy Związek Piłki Nożnej w Katowicach, sygn. 50.

SILESIA KATOWICE, Stowarzyszenie Integracyjny KS, założone w 2015 r.; sekcja ►tenisa stołowego dla niepełnosprawnych intelektualnie (16 członków –2020); działalność prowadzona jest m.in. w ośrodku MOSiR w Katowicach przy ul. Wczasowej, siedziba klubu przy ul. Stabika.
https://ikssilesia.pl/

SILESIAMAN TRIATHLON, zawody rozgrywane od 2014 roku w ►Dolinie Trzech Stawów; na trasie 1/8 i 1/4 Iron Mana, w kategorii mężczyzn i kobiet.
https://katowice.naszemiasto.pl/za-nami-silesiaman-triathlon-2023-w-katowicach-zobaczcie/ar/c2-9433715

SILESIAN SKATING TEAM KATOWICE, organizacja sportów wrotkarskich z siedzibą przy ul. Porcelanowej w Zawodziu; specjalność: wrotki inline (rolki), członkowie biorą udział w zawodach hokejowych i wrotkarstwa szybkiego.
https://silesiaskating.pl/o-stowarzyszeniu/

SIŁA GISZOWIEC, stowarzyszenie kultury fizycznej, zał. 1922, ideowo związane z działalnością kulturalno-oświatową Polskiej Partii Socjalistycznej. Pierwotnie występowało pod nazwą: Organizacja Młodzieży Robotniczej Siła Giszowiec i było związane z ruchem gimnastycznym (od 1925 z sekcją żeńską); od l. 30. XX w. z ruchem sportowym jako Robotniczy Klub Sportowy. Reaktywowany 11 III 1945 przy Domu Robotniczym w Giszowcu; w 1948 występował przejściowo jako Organizacja Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetów Robotniczych i połączył się z GKS ►Naprzód Janów. Prowadził sekcje: gier sportowych, gimnastyki (1922–1939), hokeja na lodzie (1945–1948), lekkoatletyki (l. 20. i 30. XX w.), palanta (1925), piłki nożnej (1945–1948), pływania (1947–1948), siatkówki (1945–1948), tamburyno (1925). Działacze: Walter Gansiniec, Jan Guzik, Paweł Hajduk, Jan Piecha, Wiktor Piecha, Paweł Witczak, Tomasz Wójcik. Osiągnięcia: 1 (0–0–1) medal MP – 3 m. w hokeju na lodzie (1946). Wybitni sportowcy: Henryk Bromowicz Alfred Gansiniec, Wiktor Gburek, Hilary Skarżyński, Adolf Wróbel, Alfred Wróbel, Antoni Wróbel.
APK, Okręgowy Związek Piłki Nożnej Katowice, sygn. 49, J. Tofilska: Giszowiec. Monografia historyczna. Katowice 2016; „Siłacz” 1925, nr 1; „Gazeta Robotnicza” 1925, nr 162, 178.

SIŁA MAŁA DĄBRÓWKA, zał. 1924 (utożsamiała się z nieznaną dotąd organizacją powstałą w Małej Dąbrówce w 1907, niewykluczone, że z „Rolandem” Szopienice); w 1927 – nawiązując do tradycji – obchodziła jubileusz XX-lecia klubu. W 1925 pierwsza polska organizacja związana z Polską Partią Socjalistyczną. Sekcja szachowa klubu zorganizowała pierwszy robotniczy turniej szachowy w woj. śląskim; działacz: Augustyn Iwan. Sekcja ciężkoatletyczna (1925) została utworzona z inicjatywy Towarzystwa Ciężkoatletycznego ►„Biały Orzeł” Szopienice, z którym połączyła się 13 VI 1926; odtąd do 1928 w zawodach mistrzowskich organizowanych przez Polski Związek Atletyki i jego agendy terenowe występowała jako „Biały Orzeł”, a w zawodach Związku Robotniczych Stowarzyszeń Sportowych i jego agend jako RKS „Siła”. Działacze: Emanuel Hornik, Franciszek Wieczorek.
A. Steuer: Dzieje ciężkiej atletyki na Górnym Śląsku 1878–1939. Katowice 1986; „Gazeta Robotnicza” 1925, nr 221; 1926, nr 148.

SIŁA WEŁNOWIEC, RKS zał. 1926 (wg innych źródeł w 1931), funkcjonował w l. 1930–1932; sekcje: piłki nożnej, piłki ręcznej; działacze: Paweł Zawisza, I, Paweł Zawisza II, Adam Kasperek; ostatnia źródłowa wzmianka w 1937.
APK. Dyrekcja Policji Katowice sygn. 118, A. Steuer: Ruch sportowy w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008; „Gazeta Robotnicza” 1932, nr 7, 39; U. Rzewiczok: Wełnowiec i Józefowiec. Dzieje dzielnicy Katowic. Katowice 2019.

SIŁA ZAWODZIE, KS, pierwsza polska organizacja kultury fizycznej w Zawodziu, powstała latem 1920 r. (sekcja ►piłki nożnej) występował w rozgrywkach mistrzowskich ►Górnośląskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej, 7 X 1920 połączył się z KS ►Pogoń Katowice.
B. Cimała, A. Steuer: Ruch sportowy na Górnym Śląsku w okresie powstań śląskich (1918–1922). W: Studia Śląskie. Seria Nowa, t. 40 (1982).

SIŁOWNIA, obiekt przy ul. Mikołowskiej, 20 stanowisk do ćwiczeń fitness, wyciskanie na ławeczce w pozycji leżącej, trójbój siłowy, kulturystyka.
H. Kocój i in.: Czterdziestolecie Akademii Wychowania Fizycznego w Katowicach. Red. nauk. M. Ponczek. Katowice 2010.

SIŁOWNIE, miejsca wydzielone do uprawiania kulturystyki i ćwiczeń siłowych; według danych z 2013 roku obiekty tego typu w Katowicach znajdowały się przy: 1. kąpielisku ►Rolna, 2. OS ►Słowian, 3. HWS ►Spodek, 4. HS ►Józefowska, 5. OS ►Szopienice, 6. OS ►Zadole, 7. OS ►Kolejarz, 8. OS ►Hetman, 9. lodowisko ►Jantor.

SKAT, gra karciana i dyscyplina sportu powstała na początku XIX w.; zasady gry ustalił Fryderyk Ferdynand Hampel, w 1817 r. Carl Weefe opracował tzw. rachunek szczytów; ujednolicone zasady zostały wprowadzone na pierwszym kongresie skatowym w 1886 w Hamburgu; grę tę w woj. śląskim upowszechnili po 1922 reemigranci z Nadrenii-Westfalii; pierwsza próba utworzenia struktur sportowych gry, podjęta w 1957 przez znanego dziennikarza Jana Rakoczego, zakończyła się fiaskiem ze względów ideologiczno-politycznych; przeszkodą była konieczność dostosowania się do niemieckich przepisów i występująca w tej grze niemiecka terminologia; w warunkach upadku komunizmu w Polsce w 1982 z inicjatywy Jana Jojko (pierwszy prezes ►Polskiego Związku Skata) w Mikołowie powstała rada koordynacyjna, która stała się zalążkiem PZSkat. (1984); w Katowicach pionierską rolę w rozwoju zorganizowanych form s. odegrał klub s. huty „Ferrum” (początek lat 80.); aktualnie prowadzi działalność 9 jednostek organizacyjnych zrzeszających 140 członków (2009); osiągnięcia: 30 (9–13–8) medali MP (1985–2009) zdobytych przez 6 klubów: ►4 Korony Katowice, ►Amicus przy KWK „Staszic” Katowice, ►Ferrum Katowice, ►KWK „Wujek” Katowice, ►MDK Zawodzie, ►Metal Szopienice.

SKATEPARK, obiekt rekreacyjno-sportowy przed pomnikiem Trudu Górniczego w ►Dolinie Trzech Stawów, służący do uprawiania ►skateboardingu. W 2011 roku teren placu przebudowano według projektu katowickiego architekta Kamila Czernego, pojawiło się oświetlenie. Na placu znajdują się: murki, schody, poręcze, banki, fale vertowe i podjazdy. Po bokach ułożono nawierzchnię ze szlifowanego betonu, a na środku granitowe płyty. Oficjalne otwarcie nowego skateparku nastąpiło 10 października 2011 roku. W 2012 i 2014 roku gościli w tym miejscu członkowie amerykańskiego teamu skateboardowego Bones, których pokazy oglądało około 500 fanów.
https://pl.wikipedia.org/wiki/Pomnik_Trudu_G%C3%B3rniczego_w_Katowicach

SKATEPARKI, obiekty rekreacyjne przeznaczone do uprawiania skateboardingu; na terenie Katowic znajdują się przy ulicach: Ceglanej, Piastów (Poderwa), Kazimierza Pułaskiego; Przyjaznej (w Giszowcu).

SKATING ACADEMY KATOWICE, zob. ►Edge Skating Academy Katowice.

SKI CLUB KATOWICE, narciarski klub turystyczny w Osiedlu Tysiąclecia, założony w 2002 roku przez Tomasza Ślużyńskiego; w jego strukturach działa Rower Club; specjalnością organizacji są wyjazdy narciarskie w Alpy francuskie (w tym na lodowce), od 2012 w Alpy austriackie; w okresie zimowym wypady narciarskie w Beskidy Śląskie.
https://skiklub.pl/czym-jest-skiklub/

SKOKI DO WODY, dyscyplina sportu zaliczana do sportów pływackich (zob. ►piłka wodna, ►pływanie); Katowice to jeden z pięciu ośrodków w Polsce (obok Warszawy, Rzeszowa, Częstochowy i Tychów), w których są uprawiane. Tradycja katowickich s.d.w. sięga początku lat 20. XX w.; pionierską rolę odegrał ►Erster Kattowitzer Schwimmverein 1912, jednak najbardziej prężnym z czterech klubów, gdzie działały sekcje s.d.w., było ►Towarzystwo Pływackie 23 Giszowiec-Nikiszowiec (prócz nich jeszcze KS ►Dąb Katowice i ►Śląski Klub Lekkoatletyczny). Przy basenie utworzonym na stawie ►Małgorzatka postawiono wieżę (podobnie jak na ►Bugli), trenerem był wybitny specjalista, Amerykanin Steep. Po zakończeniu II wojny światowej, popularna jeszcze w latach 40. i 50. XX w., przeżywała regres (spowodowany likwidacją obiektów sportowych); mimo braku trampolin w Katowicach, odrodziła się na przełomie l. 80. i 90. XX w. w KS ►Sparta Katowice, a obecnie jest uprawiana w MKS ►Pałac Młodzieży (wcześniej działalność prowadził także ►Delfin Katowice), co związane jest z wyjazdami na treningi do Tychów). Czołowi sportowcy: Wilhelm Breguła, Rudolf März, Zofia Szczepańska-Ruhsan; Halina Chrząszcz-Bartkowiak; trenerzy: Tadeusz Ślusarek, Alina Gruszka; osiągnięcia: 113 (43–34–34) medali MP zdobytych w latach 1924–2017 przez 22 sportowców z 9 klubów katowickich ►Baildon Katowice: (Stal) 4 (4–0–0), ►Budowlani Katowice: 2 (1–1–0), Dąb Katowice: 12 (7–2–5), ►EKS Katowice: 5 (4–0–1), ►Gwardia Katowice: 9 (2–5–2), ►Pałac Młodzieży Katowice: 12 (1–2–9), ►Pogoń Katowice: 4 (1–3–0), ►Sparta Katowice: 18 (0–8–10), ►Towarzystwo Pływackie 23 Giszowiec-Nikiszowiec: 43 (23–13–7); reprezentantami Polski i uczestnikami ME byli Rudolf März (1927, 1929, 1931) i Halina Chrząszcz-Bartkowiak (1954).
W. Klimontowicz: Sport pływacki Górnego Śląska. Katowice 1998; Kronika sportu polskiego (tomy za lata 2000–2010).

Osiągnięcia krajowe

Katowiccy medaliści MP

Lp.	Rok	Imię i nazwisko	Klub	Konkurencja	Miejsce
1.	1924	Walter Süßmann	EKS Katowice	trampolina	1
2.	1924	Walter Süßmann	EKS Katowice	wieża	1
3.	1926	Rudolf März	EKS Katowice	trampolina	1
4.	1926	Rudolf März	EKS Katowice	wieża	1
5.	1927	Rudolf März	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	wieża	1
6.	1927	Lindnerówna	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	trampolina	3
7.	1927	Rudolf März	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	trampolina	3
8.	1928	Walter Süßmann	EKS Katowice	trampolina	3
9.	1928	Rudolf März	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	trampolina	1
10.	1928	Rudolf März	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	wieża	1
11.	1928	Kuźnia	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	wieża	2
12.	1928	Lindnerówna	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	trampolina	2
13.	1929	Lindnerówna	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	wieża	1
14.	1929	Rudolf März	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	trampolina	1
15.	1929	Rudolf März	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	wieża	1
16.	1930	Rudolf März	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	trampolina	1
17.	1930	Rudolf März	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	wieża	1
18.	1930	Lindnerówna	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	wieża	3
19.	1931	Rudolf März	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	wieża	1
20.	1931	Rudolf März	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	trampolina	1
21.	1931	Lindnerówna	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	wieża	3
22.	1932	Rudolf März	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	wieża	1
23.	1932	Rudolf März	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	trampolina	1
24.	1932	Lindnerówna	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	wieża	2
25.	1932	Wilhelm Breguła	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	trampolina	2
26.	1933	Wilhelm Breguła	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	trampolina	1
27.	1934	Rudolf März	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	wieża	1
28.	1934	Rudolf März	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	trampolina	1
29.	1934	Jan Jędrysek	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	wieża	2
30.	1935	Alfred Ziaja	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	trampolina	1
31.	1935	Rudolf März	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	wieża	1
32.	1935	Alfred Ziaja	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	wieża	2
33.	1935	Wilhelm Breguła	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	trampolina	2
34.	1935	Rudolf März	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	trampolina	3
35.	1936	Rudolf März	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	trampolina	1
36.	1936	Zofia Szczepańska	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	trampolina	1
37.	1936	Alfred Ziaja	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	trampolina	2
38.	1936	Wilhelm Breguła	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	trampolina	3
39.	1937	Zofia Szczepańska	Dąb Katowice	trampolina	1
40.	1937	Rudolf März	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	wieża	1
41.	1937	Rudolf März	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	trampolina	1
42.	1937	Jan Jędrysek	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	wieża	2
43.	1937	Jan Jędrysek	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	trampolina	3
44.	1938	Helmut Bredlich	Dąb Katowice	trampolina	1
45.	1938	Zofia Szczepańska	Dąb Katowice	trampolina	1
46.	1938 z	Helmut Bredlich	Dąb Katowice	trampolina	2
47.	1938 z	Rudolf März	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	trampolina	1
48.	1938	Rudolf März	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	trampolina	2
49.	1939	Alfred Ziaja	Dąb Katowice	trampolina	1
50.	1939 z	Zofia Szczepańska	Dąb Katowice	trampolina	1
51.	1939	Zofia Szczepańska	Dąb Katowice	wieża	1
52.	1939	Zofia Szczepańska	Dąb Katowice	trampolina	1
53.	1939	Alfred Ziaja	Dąb Katowice	wieża	2
54.	1939 z	Helmut Bredlich	Dąb Katowice	trampolina	3
55.	1939	Helmut Bredlich	Dąb Katowice	trampolina	3
56.	1939	Helmut Bredlich	Dąb Katowice	wieża	3
57.	1939 z	Helmut Bredlich	Dąb Katowice	trampolina	3
58.	1939 z	Lipówna	Dąb Katowice	trampolina	3
59.	1939	Rudolf März	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	wieża	1
60.	1939 z	Rudolf März	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	trampolina	2
61.	1939 z	Rudolf März	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	trampolina	2
62.	1939	Rudolf März	TP 23 Giszowiec-Nikiszowiec	trampolina	2
63.	1946	Karol Skorupka	Pogoń Katowice	wieża	1
64.	1946 h	Karol Skorupka	Pogoń Katowice	trampolina	2
65.	1947	Karol Skorupka	Pogoń Katowice	wieża	2
66.	1947 h	Karol Skorupka	Pogoń Katowice	trampolina	2
67.	1950	Halina Bartkowiak –Chrząszcz	Stal (Baildon) Katowice	trampolina	1
68.	1950	Halina Bartkowiak –Chrząszcz	Stal (Baildon) Katowice	wieża	1
69.	1950	Halina Bartkowiak –Chrząszcz	Stal (Baildon) Katowice	trampolina	1
70.	1950	Halina Bartkowiak –Chrząszcz	Stal (Baildon) Katowice	wieża	1
71.	1955	H. Bochynek	Budowlani Katowice	trampolina	2
72.	1956	H. Bochynek	Budowlani Katowice	wieża	1
73.	1956	Z. Bochynek	Gwardia Katowice	wieża	1
74.	1957	Skopek	Gwardia Katowice	wieża	1
75.	1957	Skopek	Gwardia Katowice	trampolina	2
76.	1958	Skopek	Gwardia Katowice	wieża	2
77.	1958	Skopek	Gwardia Katowice	trampolina	2
78.	1958	Kabus	Gwardia Katowice	wieża	3
79.	1958	Szweda	Gwardia Katowice	wieża	3
80.	1959 l	Skopek	Gwardia Katowice	trampolina kobiet 3 m	2
81.	1959 l	Skopek	Gwardia Katowice	wieża	2
82.	1999	Marzena Pawłowska	Pałac Młodzieży Katowice	trampolina 1 m	2
83.	1999 z	Agnieszka Puto	Sparta Katowice	trampolina 1 m	2
84.	1999 z	Agnieszka Puto	Sparta Katowice	trampolina 3 m	2
85.	1999 z	Agnieszka Puto	Sparta Katowice	wieża	2
86.	1999 z	Agnieszka Puto	Sparta Katowice	trampolina 1 m	2
87.	1999 z	Agnieszka Puto	Sparta Katowice	trampolina 3 m	2
88.	1999 z	Agnieszka Puto	Sparta Katowice	wieża	2
89.	1999	Agnieszka Puto	Sparta Katowice	trampolina 3 m	2
90.	1999	Agnieszka Puto	Sparta Katowice	trampolina 3 m	2
91.	1999	Agnieszka Puto	Sparta Katowice	trampolina 1 m	3
92.	1999	Agnieszka Puto	Sparta Katowice	trampolina 3 m	3
93.	1999	Agnieszka Puto	Sparta Katowice	wieża	3
94.	1999	Agnieszka Puto	Sparta Katowice	trampolina 1 m	3
95.	1999	Agnieszka Puto	Sparta Katowice	trampolina 3 m	3
96.	1999	Agnieszka Puto	Sparta Katowice	wieża	3
97.	1999 z	Agnieszka Puto	Sparta Katowice	trampolina 3 m	3
98.	1999 z	Agnieszka Puto	Sparta Katowice	wieża	3
99.	1999 z	Agnieszka Puto	Sparta Katowice	trampolina 3 m	3
100.	1999 z	Agnieszka Puto	Sparta Katowice	wieża	3
101.	1999 z	Dawid Pytel	Sparta Katowice	wieża	3
102.	1999 z	Dawid Pytel	Sparta Katowice	wieża	3
103.	2003	Marzena Pawłowska	Pałac Młodzieży Katowice	wieża	2
104.	2003	Aleksandra Michniewska	Pałac Młodzieży Katowice	wieża	3
105.	2003	Anna Abłamowicz	Pałac Młodzieży Katowice	trampolina 3 m	3
106.	2004	Anna Abłamowicz	Pałac Młodzieży Katowice	trampolina 1 m	3
107.	2004	Marzena Pawłowska	Pałac Młodzieży Katowice	trampolina 3 m	3
108.	2004	Marzena Pawłowska	Pałac Młodzieży Katowice	wieża	3
109.	2005	Anna Abłamowicz	Pałac Młodzieży Katowice	trampolina 1 m	1
110.	2009	Adam Gierga	Pałac Młodzieży Katowice	wieża	3
111.	2009	Aneta Dzida	Pałac Młodzieży Katowice	wieża	3
112.	2009	Aneta Dzida	Pałac Młodzieży Katowice	trampolina 1 m	3
113.	2017	Adam Gierga	Pałac Młodzieży Katowice	trampolina	3

Legenda: l – mistrzostwa letnie, z – mistrzostwa zimowe, h – mistrzostwa halowe.

SŁOWIAN KATOWICE, KS w Zawodziu. Powstał w 1920, początkowo jako „Siła” Zawodzie, w 1924 reaktywowany jako „Słowian” Zawodzie. W 1939 połączył się z KS ►„Pogoń” Katowice, w l. 1945–1949 działał pod nazwą Zakładowy Klub Sportowy Ferrum, w 1949 fuzja z KS ►„Pogoń” Katowice i KS ►„Baildon” Katowice; w l. 1950–1959 Koło Sportowe „Stal” Huty Ferrum, od 1957 „Słowian” Katowice. Zlikwidowany w 2001. Prowadził sekcje: piłki nożnej i piłki ręcznej (1958–1973). Osiągnięcie: udział w rozgrywkach I ligi w piłce ręcznej kobiet (1962–1967). Obiekt sportowy: stadion przy ul. 1 Maja (ob. administrowany przez MOSiR). Działacze: Rudolf Niemczyk, Paweł Wybierski.
APK, zesp. Okręgowy. Związek Piłki Nożnej Katowice, sygn. 56; E. Breitkopf, E. Skorwider, A. Steuer: Zawodzie: monografia dzielnicy i parafii Opatrzności Bożej w Katowicach. Katowice 2011; H. Marzec: Piłka ręczna na Śląsku (1929–2004). W: Z dziejów Bogucic: materiały z sesji popularnonaukowej zorganizowanej przez Miejski Dom Kultury „Bogucice-Zawodzie” z okazji 650-lecia Bogucic w dniach 13–14 października 2010. Miejski Dom Kultury „Bogucice-Zawodzie” 2011.

SMART GYM KATOWICE ZAŁĘŻE, Śląski Klub Fitness, założony w 2019 roku w Centrum Handlowym Załęże, przy ul. Feliksa Bocheńskiego 69; powierzchnia klubu: 2400 m kw., 12 stref ćwiczeń, 80 maszyn siłowych, 77 maszyn cardio, 60 miejsc w sali fitness; strefy: alternatywnej rozgrzewki, cardio, kobiet, chili, eleiko, power, core, funkcjonalna, maszyn półwolnych, maszyn izotonicznych, wolnych ciężarów, sauna, parking.
https://smartgym.club/katowice-zaleze/o-klubie/

SMOK SZOPIENICE, KS, istniał w l. 1927–1928; sekcje: piłki nożnej, lekkoatletyki; członek ►Śląskiego Związku Lekkoatletycznego.
A.Steuer, Ruch sportowy w województwie śląskim 1922–1939. Katowice 2008.

SNOWBOARD, dyscyplina sportu obejmująca slalom gigant, slalom równoległy, half-pipe, big-air, snowboardcross; w Katowicach uprawiana w strukturach ►AZS AWF Katowice od 2001 r.; od ok. 2007 w sekcji ►AZS Uniwersytet Śląski oraz UKS ►Snowboard Team; działalność prowadzą szkoła snowboardu przy Uniwersytecie Ekonomicznym oraz Stowarzyszenie Instruktorów i Trenerów przy AZS AWF Katowice; na arenę międzynarodową katowicki s. wprowadził w 2002 Marek Sąsiadek. Uczestnicy IO: Paulina Ligocka (2006), Mateusz Ligocki (2010), Marek Sąsiadek (2002), Zuzanna Smykała (2018); osiągnięcia 2 (0–0–2) medale MŚ (2007, 2009) Pauliny Ligockiej w half-pipe. Snowboardziści AZS AWF Katowice zdobyli 101 (32–35–34) medali MP (2003–2019), wywalczonych przez 28 sportowców, najwięcej przez Małgorzatę Kukucz-Legień – 16 (7–6–3) , Biankę Iselonis – 7 (4–3–0) i Marka Sąsiadka 7 (0–3–4).

MEDALIŚCI MP

Lp.	Rok	Imię i nazwisko	Klub	Konkurencja	Miejsce
1.	2022	Jan Jaromin	AZS AWF Katowice	sloopstyle	1
2.	2022	Jan Jaromin	AZS AWF Katowice	big air	1

Reprezentanci Polski

Lp.	Imię i nazwisko	Klub	Rok i ranga zawodów
1.	Blanka Iselonis	AZS AWF Katowice	IO 2006; MŚ 2005; U 2001, 2003
2.	Maciej Jodko	AZS AWF Katowice	MŚ 2009, 2011, 2013
3.	Szczepan Karpiel-Bułeczka	AZS AWF Katowice	U 2013
4.	Małgorzata Kukucz-Legień	AZS AWF Katowice	MŚ 1999, 2001, 2003, 2005; U 1997
5.	Paulina Ligocka	AZS AWF Katowice	IO 2006, 2010; MŚ 2007, 2009; U 2007
6.	Mateusz Ligocki	AZS AWF Katowice	IO 2006, 2010, 2014, 2018; MŚ 2007, 2011, 2013, 2017; U 2007
7.	Julia Piasecka	AZS AWF Katowice	MŚ 2013
8.	Marek Sąsiadek	AZS AWF Katowice	IO 2002; MŚ 2005
9.	Zuzanna Smykała	AZS AWF Katowice	IO 2018; MŚ 2011, 2013, 2019
10.	Karolina Sztokfisz	AZS AWF Katowice	MŚ 2007
11.	Joanna Zając	AZS AWF Katowice	MŚ 2013
12.	Dorota Żyła	AZS AWF Katowice	MŚ 2005

Kronika sportu polskiego, t. 1–13.

SOKÓŁ 43 KATOWICE, UKS, zał. 1997 przy Szkole Podstawowej nr 43 (Gimnazjum nr 13) w Szopienicach. Prowadzi sekcje siatkówki i tenisa stołowego. Działacze: Krzysztof Turek, Krzysztof Nowosielski. Osiągnięcia: udział w rozgrywkach II ligi w siatkówce męskiej (2011– nadal); zwycięstwa w zawodach różnej rangi młodszych grup wiekowych.
www.sokol43katowice.pl.

„SOKÓŁ NA ŚLĄSKU”, organ prasowy ►Dzielnicy Śląskiej Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Polsce, miesięcznik założony w 1919 roku w Katowicach przez przedstawicieli gniazd ►Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” (TGS). Z racji lokalizacji jego redagowaniem zajmowali się głównie działacze Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Katowicach, wieloletnim redaktorem był Albin Koczur. Pismo wychodziło przez cały okres II RP, jego wydawanie zakończył wybuch drugiej wojny światowej, propagowało zdrowy styl życia, gimnastykę, sport oraz poruszało tematykę związaną z działalnością organizacyjną TGS na Śląsku i adresowane było do jego członków. Do czasopisma dołączany był również „Dodatek Techniczny Sokoła na Śląsku” omawiający techniki gimnastyczne.
W. Ogrodziński: Dzieje Dzielnicy Śląskiej Sokoła. Katowice 1937.

SPADOCHRONIARSTWO, dyscyplina z grupy ►lotniczych sportów; u jej podstaw legła zaostrzająca się sytuacja międzynarodowa (utworzenie spadochronowych formacji wojskowych w III Rzeszy i ZSRR), która wywarła wpływ na rozwój s. w Katowicach, inspirowanego działaniami propagandowymi Okręgu Katowickiego ►Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej (1937–1939), inicjatora budowy ►Wieży spadochronowej w ►Parku im. Tadeusza Kościuszki, głównego ośrodka szkolenia spadochroniarskiego młodzieży, rekrutującej się zwłaszcza z szeregów Związku Harcerstwa Polskiego (działalność ►Aeroklubu Śląskiego stanowiła w tym zakresie wąski margines); zniszczenie obiektu przez okupanta hitlerowskiego opóźniło powojenny rozwój s., nad którym opiekę przejęła ►Liga Lotnicza; która przyczyniła się do odbudowy wieży spadochronowej (wykorzystywanej do celów szkoleniowych do końca l. 50. XX w.); zaakceptowała też szkolenie spadochroniarzy z użyciem samolotu, zapoczątkowane kursem w Nowym Targu (1950), ukończonym przez 3 katowickich instruktorów; udział w MP w 1954 zapoczątkował etap s. sportowego w Katowicach, rozwijanego pod egidą ►Ligi Przyjaciół Żołnierza, kontynuowanego w reaktywowanym Aeroklubie Śląskim (1957–2003), organizatora MP (1967, 1972), aktualnie nieuprawianego (likwidacja warsztatów spadochronowych w Legionowie k. Warszawy –dostarczyciela sprzętu dla katowickiej organizacji); instruktorzy: Józef Bugaj, Stanisław Figołuszka, Jan Filus, Krzysztof Filus, Andrzej Gemza; czołowi sportowcy: Edward Kulesza (występy w MŚ 1958 i 1967), Krystyna Pączkowska (dwukrotna zwyciężczyni ogólnopolskich zawodów kobiet); Zdzisław Piasecki, Maria Walter; osiągnięcia 2 (0–0–2) medale MP (1955, 1961) w wieloboju drużynowym.
Polskie lotnictwo sportowe. Almanach. Kraków 1987

SPARTA KATOWICE, Klub Sportowy, zał. 1946; nazwy: Tęcza Katowice (1946–1949), Koło Sportowe Spójnia Katowice (1950–1955), Sparta (1956–nadal); początkowo przy Wojewódzkim Zrzeszeniu Sportowym; S. połączyła się z KS ►Budowlani Ligota (1965), miał siedzibę przy ul. Dąbrówki 10, Korfantego (Dzierżyńskiego) 73a, Rolnej 43 w Katowicach, sponsorami były: Zakłady Mleczarskie w Katowicach, Zakłady Przemysłu Piekarniczego, Elektrobudowa Katowice; sekcje: akrobatyki sportowej, gimnastyki sportowej, koszykówki, piłki nożnej, piłki ręcznej, podnoszenia ciężarów siatkówki, skoków do wody. Działacze: Stanisław Jarecki, Emil Kwaśny, Jan Łagdan, Edward Hałup, Tadeusz Ślusarek. Osiągnięcia: 1 (0–0–1) medal ME (1976) w akrobatyce sportowej oraz 25 (7–9–9) medali MP (1955–99): w akrobatyce sportowej 3 (1–1–1), gimnastyce sportowej 3 (0–1–2), piłce ręcznej 10 (6–3–1), skokach do wody 9 (0–4–5); sportowcy: Barbara Eustachewicz, Rudolf Hoeflich, Jan Suski, Stanisław Świetliński, Stanisław Wygas, Ryszard Zawadziński.
APK, zesp. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych, sygn. 150; S. Jarecki, B. Gryszczyk: 50 lat BKS Sparty Katowice. [1974]; W. Zieleśkiewicz: 90 lat polskiej piłki ręcznej. Warszawa 2008; W. Klimontowicz: Sport pływacki Górnego Śląska. Katowice 1998.

Osiągnięcia międzynarodowe

MŚ w akrobatyce sportowej

Lp.	Rok	Imię, nazwisko	Konkurencja	Miejsce
1.	1967	Stanisław Wygas	wielobój – układ I	3

E. Polak: Akrobatyka sportowa w Polsce. Rzeszów 2003.

Osiągnięcia krajowe

MP w akrobatyce sportowej

Lp.	Rok	Imię, nazwisko	Konkurencja	Miejsce
1.	1979	Stanisław Wygas	skoki na ścieżce FITA	1
2.	1981	Stanisław Wygas	skoki na ścieżce FITA	2
3.	1982	Stanisław Wygas	skoki na ścieżce FITA	3

E. Polak: Akrobatyka sportowa w Polsce. Rzeszów 2003.

MP w gimnastyce sportowej

Lp.	Rok	Imię, nazwisko	Konkurencja	Miejsce
1.	1959	Alfred Kucharczyk	wolne	2
2.	1965	Rudolf Hoeflich	kółka	3
3.	1966	Rudolf Hoeflich	drążek	3

Z. Bill, J. Rybiński: Sto lat ruchu gimnastycznego w Polsce. Warszawa 1967.

MP w piłce ręcznej

Lp.	Rok	Imię, nazwisko	Konkurencja	Miejsce
1.	1955	Jan Kalinowski, Andrzej Limanowski, Józef Cieślak, Leszek Foksiński, Karol Gawliczek, Aleksander Gmyrek, Stanisław Piszczek, Jerzy Ryszka, Jan Sidełko, Jan Suski, Stanisław Świetliński, Mieczysław Tabaka, Emanuel Tomecki, Janusz Wójcik	„7” b m	1
2.	1956	Julian Kantorski, Andrzej Limanowski, Jerzy Warwas, Józef Cieślak, Leszek Foksiński, Karol Gawliczek, Aleksander Gmyrek, Ludwik Małolepszy, Stanisław Piszczek, Jerzy Ryszka, Paweł Rzymkowski, Henryk Solik, Jan Suski, Stanisław Świetliński, Mieczysław Tabaka, Emanuel Tomecki	„7” b m	1
3.	1956/1957	Jerzy Warwas, Julian Kantorski, Hieronim Mańka, Jerzy Warwas, Józef Cieślak, Leszek Foksiński, Tadeusz Kondola, Karol Kielich, Jan Kowalczyk, Stanisław Piszczek, Jerzy Ryszka, , Jan Suski, Stanisław Świetliński, Emanuel Tomecki, Ryszard Zawadziński	„7” b m	1
4.	1957		„11” m	3
5.	1957/1958	Jerzy Warwas, Julian Kantorski, Hieronim Mańka, Józef Cieślak, Leszek Foksiński, Tadeusz Kondola, Karol Kielich, Jan Kowalczyk, Stanisław Piszczek, Jan Suski, Stanisław Świetliński, Emanuel Tomecki, Ryszard Zawadziński	„7” b m	1
6.	1957/1958		„7” h m	2
7.	1958/1959	Jerzy Warwas, Antoni Langer, Julian Kantorski, Hieronim Mańka, Józef Cieślak, Leszek Foksiński, Marian Koerner, Karol Kielich, Stanisław Piszczek, Jan Suski, Henryk Solik, Henryk Sporys, Stanisław Świetliński, Emanuel Tomecki, Ryszard Zawadziński	„7” b m	1
8.	1959/1960	Jerzy Warwas, Antoni Langer, Julian Kantorski, Stanisław Chrobak, Józef Cieślak, Henryk Ciszek, Leszek Foksiński, Antoni Gryt, Lesław Jankiewicz,Tadeusz Kondola, Marian Koerner, Jerzy Książek, Stanisław Piszczek, Jan Suski, Henryk Solik, Stanisław Świetliński, Andrzej Tymoszyk, Ryszard Zawadziński	„7” b m	1
9.	1960/1961		„7” b m	2
10.	1961/1962	Jerzy Warwas, Antoni Langer, Julian Kantorski, Stanisław Chrobak, Józef Cieślak, Henryk Ciszek, Leszek Foksiński, Antoni Gryt, Lesław Jankiewicz,Tadeusz Kondola, Marian Koerner, Jerzy Książek, Stanisław Piszczek, Jan Suski, Henryk Solik, Stanisław Świetliński, Andrzej Tymoszyk, Ryszard Zawadziński	„7” b m	2
11.	1962/1963	Julian Kantorski, Antoni Gryt, Lesław Jankiewicz,Tadeusz Kondola, Henryk Solik, Krawczyk, Ryszard Zawadziński, Krupa, Ziółkowski*	„7” b m	3
12.	1963/1964		„7” b m	2

*Dane niekompletne, b – boisko, h – hala.
W. Zieleśkiewicz: 90 lat polskiej piłki ręcznej. Warszawa 2008.

MP w skokach do wody

Lp.	Rok	Imię, nazwisko	Konkurencja	Miejsce
1.	1999	Agnieszka Puto	trampolina 1 m	3
2.	1999	Anna Puto	trampolina 3 m	2
3.	1999	Agnieszka Puto	trampolina 3 m	3
4.	1999	Agnieszka Puto	wieża	3
5.	1999	Agnieszka Puto	trampolina 1 m	2
6.	1999	Anna Puto	trampolina 3 m	3
7.	1999	Agnieszka Puto	trampolina 3 m	2
8.	1999	Anna Puto	wieża	3
9.	1999	Agnieszka Puto	wieża	2
10.	1999	Dawid Pytel	wieża	3

Legenda: z – zimowe.

SPARTAKUS, Klub Sportowo-Rekreacyjny ►Towarzystwa Krzewienia Kultury Fizycznej w Katowicach. Pierwotnie (1974–1975) nosił nazwę Ognisko Towarzystwa Krzewienia Kultury Fizycznej; od 1975 jako Spartakus, od 1998 pod aktualną nazwą KSR TKKF Spartakus. Dyscypliny sportu uprawiane w klubie: siatkówka, koszykówka, piłka nożna, kulturystyka, gimnastyka korygująca, yoga, tenis ziemny, tenis stołowy, badminton, jogging, narciarstwo oraz żeglarstwo. Odegrał pionierską rolę w rozwoju sztuk walki (karate kyokushin i ju-jitsu) w Katowicach. Obecnie prowadzone są zajęcia w sekcjach rekreacyjnych: karate kyokushin, ju-jitsu, kulturystyki, callanetics, gimnastyki korygującej, tenisa stołowego, narciarskiej i żeglarskiej. Jedna z najprężniej działających jednostek w strukturach organizacyjnych TKKF na Górnym Śląsku; współorganizator zawodów wysokiej międzynarodowej rangi w katowickim ►Spodku: w karate kyokushin – Puchar Europy (1986), ME (1987), Puchar Świata (1993), w kulturystyce – MŚ (1991, 1996), w hokeju na lodzie – MŚ grupy „B” (1997, 2000), a także masowych imprez sportowo-rekreacyjnych: Śląska Liga Tenisa Stołowego, Śląska Amatorska Liga Siatkówki, biegi uliczne im. Wojciecha Korfantego, Turnieje Tenisa im. Jadwigi Jędrzejowskiej, Rajdy Rowerowe. Działacz: Andrzej Badura.
https://spartakus.katowice.pl.

SPARTAKUS, zob. ►Katowicki Klub Speleologiczny

SPARTAKUS, Uczniowski KS powstały w latach 90. XX w. w ►Murckach, klub młodzieżowy współpracujący ze SP nr 48: sekcje: aikido, piłki nożnej, siatkówki, turystyki, gier ogólnorozwojowych.
Ach te Murcki. [Zebranie i ułożenie materiałów Sylwester Szweda]. [Katowice] 2013.

SPELEOKLUB „GÓRNIK” ODDZIAŁU PTTK KOPALNI WĘGLA KAMIENNEGO „WUJEK” zob. ►Katowicki Klub Speleologiczny

SPELEOKLUB KATOWICE zob. ►Katowicki Klub Speleologiczny

SPIEL- UND EISLAUVEREIN BRYNÓW, pierwsza organizacja kultury fizycznej w Brynowie, zał. 1913. Brak informacji o sekcjach.
A. Steuer: Kultura fizyczna i sport. W: Katowice. Środowisko, dzieje, kultura, język i społeczeństwo. Red. A. Barciak, E. Chojecka, S. Fertacz. T. 1. Katowice 2012.

SPIEL- UND EISLAUVEREIN DĄB, niemiecka organizacja działająca w ramach akcji Volks- und Jugendspiele, zał. ok. 1911. Uprawiane gry: palant, piąstkówka, tamburyno, trójbój i pięciobój lekkoatletyczny.
A. Steuer: Kultura fizyczna i sport. W: Katowice. Środowisko, dzieje, kultura, język i społeczeństwo. Red. A. Barciak, E. Chojecka, S. Fertacz. T. 1. Katowice 2012.

SPIEL- UND EISLAUVEREIN JÓZEFOWIEC, organizacja występująca w ramach akcji Volks- und Jugendspiele, zał. 1912. Uprawiane gry: bieg gońców, palant, piąstkówka, tamburyno.
A. Steuer: Kultura fizyczna i sport. W: Katowice. Środowisko, dzieje, kultura, język i społeczeństwo. Red. A. Barciak, E. Chojecka, S. Fertacz. T. 1. Katowice 2012.

SPIEL- UND EISLAUVEREIN KATOWICE, organizacja występująca w ramach akcji Volks- und Jugendspiele, zał. ok. 1909. Uprawiane dyscypliny: łyżwiarstwo figurowe, piąstkówka, tamburyno, trójbój i pięciobój lekkoatletyczny. Zakończyła działalność (jako jedyna w Katowicach, jedna z dwóch na terenie województwa śląskiego) w l. 30. XX w.
A. Steuer: Kultura fizyczna i sport. W: Katowice. Środowisko, dzieje, kultura, język i społeczeństwo. Red. A. Barciak, E. Chojecka, S. Fertacz. T. 1. Katowice 2012.

SPIEL- UND EISLAUVEREIN MAŁA DĄBRÓWKA, organizacja występująca w ramach akcji Volks- und Jugendspiele, zał. ok. 1912. Członkowie uprawiali łyżwiarstwo figurowe.
A. Steuer: Kultura fizyczna i sport. W: Katowice. Środowisko, dzieje, kultura, język i społeczeństwo. Red. A. Barciak, E. Chojecka, S. Fertacz. T. 1. Katowice 2012.

SPIELVEREIN BORKI, pierwsza organizacja kultury fizycznej w Borkach, zał. 1913 występująca w ramach akcji Volks- und Jugendspiele, zał. 1913. Prowadziła sekcję palanta.
A. Steuer: Kultura fizyczna i sport. W: Katowice. Środowisko, dzieje, kultura, język i społeczeństwo. Red. A. Barciak, E. Chojecka, S. Fertacz. T. 1. Katowice 2012.

SPIELVEREIN EICHENAU, struktura Akcji ►Volks- und Jugendspiele w ►Dąbrówce Małej, utworzona około 1905 r., brała udział w X Kongresie Akcji Volks- und Jugendspiele w 1909 w Gliwicach (w biegu gońców, palancie, piąstkówce).

SPIELVEREIN KOSTUCHNA, pierwsza organizacja kultury fizycznej w Kostuchnie Podleskiej, zał. 1912. Członkowie trenowali grę w palanta.
A. Steuer: Kultura fizyczna i sport. W: Katowice. Środowisko, dzieje, kultura, język i społeczeństwo. Red. A. Barciak, E. Chojecka, S. Fertacz. T. 1. Katowice 2012.

SPIELVEREIN ZAWODZIE. pierwsza organizacja kultury fizycznej w Zawodziu, zał. ok. 1909.

SPIN KATOWICE, Uczniowski Klub Łyżwiarski (UKŁ), zał. 1998, pod patronatem Przedsiębiorstwa Usługowo-Produkcyjnego SPIN sp. z o.o., z siedzibą przy ul. Z. Nałkowskiej w Janowie. Kontynuuje tradycje sekcji łyżwiarskiej ►Naprzodu Janów. W 2009 skupiał 25 członków; prowadzi szkółkę łyżwiarską w ►Spodku. Zawodnicy Przemysław Domański i Maciej Kuś występowali jako reprezentanci Polski. Osiągnięcia: 11 (7–2–2) medali MP (2003–2012) zdobytych przez 3 sportowców.

Osiągnięcia krajowe

MP w łyżwiarstwie figurowym

Lp.	Rok	Imię, nazwisko	Konkurencja	Miejsce
1.	2003	Maciej Kuś	soliści	1
2.	2004	Maciej Kuś	soliści	1
3.	2005	Maciej Kuś	soliści	1
4.	2006	Przemysław Domański	soliści	1
5.	2007	Laura Czarnota	solistki	3
6.	2007	Przemysław Domański	soliści	1
7.	2008	Laura Czarnota	solistki	3
8.	2008	Przemysław Domański	soliści	2
9.	2009	Przemysław Domański	soliści	1
10.	2011	Przemysław Domański	soliści	1
11.	2012	Sebastian Iwasaki	soliści	2

Kronika sportu polskiego 2003 [i kolejne edycje za lata: 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2011, 2012]. Warszawa 2004–2013.

SPODEK, hala widowiskowo-sportowa w Katowicach, przy Rondzie im. gen. Jerzego Ziętka; projektanci: Maciej Gintowtt i Maciej Krasiński (zwycięzcy konkursu Stowarzyszenia Architektów Polskich z 1959), wykonawca konstrukcji: Andrzej Żurawski; najbardziej reprezentacyjna budowla Katowic z okresu tzw. Polski Ludowej; pierwotna lokalizacja w ►Parku Śląskim (ówczesnym Wojewódzkim Parku Kultury i Wypoczynku) została na wniosek Jerzego Ziętka zmieniona – wybrano tereny poprzemysłowe – hałdę huty „Marta”; prace konstrukcyjne zapoczątkowano w 1964, otwarcie gotowego obiektu nastąpiło 9 V 1971. Spodek, obiekt o o powierzchni 19 600 m kw. i kubaturze 345 700 m sześc., jest kompleksem wielofunkcyjnym, z 3 widowniami, o charakterze amfiteatralnym, z krytym lodowiskiem, halą gimnastyczną (przylegającymi bezpośrednio do siebie, połączonymi antresolą); widownią na 18 tys. miejsc (powiększoną w 2009; nowością są wysuwane na płytę siedzenia oraz loże, zamontowano ponadto nowoczesne oświetlenie umożliwiające nagrywanie w technologii HD, klimatyzację oraz ogromny ekran diodowy w kształcie walca); hotelem, restauracją, kawiarnią, gabinetem odnowy, sauną, sportową przychodnią lekarską. S. jest jednym z pierwszych w skali światowej obiektów z dachem zrealizowanym w koncepcji tensegrity; ważąca 300 ton stalowa konstrukcja kopuły połączona jest z zewnętrznym stalowym pierścieniem za pomocą 120 lin nośnych w formie prętowo-cięgnowych kratownic, na których osadzone jest pokrycie dachowe. Hala główna z zewnątrz przypomina nieco kształtem latający spodek (ang. UFO), co wynikło z połączenia dwóch podstawowych funkcji planowanych dla tego obiektu: hali sportowej i hali widowiskowej. Schematy widowni w obu przypadkach znacznie się od siebie różnią: pierwszy preferuje układ centralny areny, drugi układ kierunkowy.
S. zarządzany jest przez ►Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Katowicach; był miejscem imprez sportowych najwyższej rangi: mistrzostw Europy w zapasach w stylu wolnym i klasycznym (1972); mistrzostw świata w zapasach w stylu klasycznym (1974); halowych mistrzostw Europy w lekkoatletyce (1975), mistrzostw Europy w ►boksie (1975), mistrzostw świata grupy A w hokeju na lodzie (1976), mistrzostw świata w piłce ręcznej kobiet (1983), mistrzostw Europy w podnoszeniu ciężarów (1985), Mistrzostw Europy w karate (1987), mistrzostw świata w akrobatyce sportowej (1989), mistrzostw świata w kulturystyce (1991), mistrzostw Europy w koszykówce kobiet (1999), mistrzostw świata we freestyle motocrossie (2005), mistrzostw Europy w koszykówce mężczyzn (2009), mistrzostw Europy w siatkówce kobiet (2009); mistrzostw świata w piłce ręcznej, mistrzostw świata w siatkówce mężczyzn (2016). W S. odbyło się też mnóstwo imprez artystycznych, koncertowali w tym miejscu m.in. Charles Aznavour, Suzie Quatro, John Mayall, Eric Clapton, Drupi, Sting, Jean-Michel Jarre, Chris Rea, Toto Cotugno, Cliff Richard, Joe Cocker, Tina Turner, Brian Adams, Elton John, Dalida, Vanesa Mae, Deep Purple, Simple Red, Metallica, The Cure, Status Quo, Cocteau Twins, Electric Light Orchestra, Genesis, Yes, Robert Plant i Jimmy Page, Pearl Jam, Sepultura, Black Sabbath, Kraftwerk, Saxon, Locomotiv GT, Mike Oldfield, The Kelly Family, Rammstein, Iron Maiden, Robbie Wiliams, Depeche Mode, Dżem, Kult, Myslowitz, Hey i in. Na scenie Spodka odbywały i odbywają się festiwale muzyczne: Rawa Blues, Metalmania, Mayday, a także przedstawienia cyrkowe, widowiska teatralno-muzyczne i seanse filmowe.
E. Chojecka: Sztuka Górnego Śląska od średniowiecza do końca XX wieku. Katowice 2009.

SPODEK KATOWICE, jednosekcyjny klub siatkówki męskiej, w 2011 przeniesiony do Katowic z Siemianowic, gdzie występował p.n. VC (Volley Club). Zawody rozgrywa w ►Spodku; prezes Józef Bauer; osiągnięcia: II liga (2011– 12)

SPOŁEM, Oddział Międzyzakładowy PTTK przy Oddziale Wojewódzkim Centralnego Zarządu Spółdzielni Spożywców w Katowicach, zał. 18 VII 1973 z inicjatywy Przedsiębiorstwa Przemysłu Gastronomicznego dysponującego 6 kołami PTTK; rajdy „O Zachodzie Słońca” (ok. 150 uczestników), Ogólnopolski Górski Rajd Spółdzielców i Handlowców; działalność gosp.: Biuro Obsługi Ruchu Turystycznego; 2 sklepy patronackie; 973 członków (1980); prezesi (m.in.): Jan Larysz, Leon Latusek.
J. Nowak: Działalność Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w województwie katowickim w latach 1951–1985. Zarys historyczny. Katowice 1989.

„SPORT”, gazeta redagowana i ukazująca się w Katowicach od 30 lipca 1945 roku; najpierw jako tygodnik, od 1947 dwa razy w tygodniu, następnie trzy (w poniedziałki, środy i piątki), ostatnio sześć razy w tygodniu; jeden z trzech, obok „Przeglądu Sportowego” i „Tempa” (wydawanego do 1995), dzienników sportowych o ogólnopolskim zasięgu. Pierwszą redakcję tworzyło kolegium w składzie: Tadeusz Bagier, Franciszek Gorzelany i Lucjan Korcyl; od 1946 z korespondentem zagranicznym; w 1947 pojawiły się jednotematyczne kolumny: motorowa, pływacka, lekkoatletyczna, piłki ręcznej, sportu na wesoło; w 1950 wchłonął ►„Sport i Wczasy”; w okresie 1957–1961 ukazywał się dodatek „Sport Śląski” (później kilkakrotnie wznawiany). Dziennik jest organizatorem plebiscytu na najlepszego piłkarza roku (od 1966), prowadzi też m.in. klasyfikacje „Złote Buty” na najlepszego piłkarza sezonu ligowego, „Złoty Kij’ na najlepszego hokeistę sezonu i „Złote Kolce” na najlepszego lekkoatletę sezonu. Najwyższe nakłady: 228 168 egz. (1963) oraz podobne w czasie MŚ w piłce nożnej w 1974 roku; redaktorzy naczelni: Tadeusz Bagier (1945–1969), Andrzej Konieczny (1969–1976), Andrzej Nawrocki (1976–1980), Janusz Jeleń (1980–1981), Tadeusz Janik (1982–1985), Lech Drapiński (1985–1987), Zygmunt Dziubek (1987–1990), Adam Barteczko (1990–2005), Zbigniew Cieńciała (2005), Rafał Zaremba (2005–2007), Andrzej Grygierczyk (2007–2014), Andrzej Wasik (od 2015); najbardziej znani dziennikarze: Zbigniew Dobrowolny, Wiesław Kaczmarek, Wacław Korycki, Piotr Koźmiński, Andrzej Gowarzewski, Tadeusz Maliszewski, Stanisław Penar, Stefan Sieniarski, Grzegorz Stański, Karol Weissberg, Jerzy Zmarzllik; wydawcy i właściciele tytułu: RSW Prasa-Książka-Ruch, Fibak Noma Press, Marquardt Press, KTK Sport (2005–2007), Ringier Axel Springer (2008–2017), Whizz (grupa Murapol; 2017–2020), od 2021 Gremi Media, które zakomunikowały zamknięcie tytułu z końcem listopada 2023. Znalazł się jednak nowy inwestor – firma Edicom. 30 listopada 2023 roku ukazało się ostatnie wydanie papierowe gazety, o numerze 276 (17791), od 1 grudnia „Sport” dostępny jest wyłącznie w wersji elektronicznej.
B. Tuszyński: Sprintem przez prasę sportową. Warszawa 1975.

SPORT AKADEMICKI W KATOWICACH, zob. ►Akademicki sport w Katowicach.

SPORT BALONOWY, zob. ►balonowy sport

„SPORT GÓRNOŚLĄSKI”, tygodnik wydawany przez ►Górnośląski Okręgowy Związek Piłki Nożnej; ukazywał się w Katowicach w 1924 roku, redakcję tworzyli Gustaw Niezabitowski i Stanisław Nogaj.

„SPORT I WCZASY”, ilustrowane czasopismo sportowe wydawane w okresie 16 IV 1947 – 27 IV 1950 przez wydawnictwo „Czytelnik”; początkowo w Krakowie i Katowicach; od czerwca 1947 wyłącznie w Katowicach; inicjatorem był Jerzy Borejsza. Redaktorzy: Stanisław Balicki, Stanisław Ziemba; 86 współpracowników (1947), format 50 x 35 cm, nakład 20–70 tys. egzemplarzy; odegrał pionierską rolę w popularyzacji idei wczasów pracowniczych; połączył się z dziennikiem ►„Sport”.
B. Tuszyński: Sprintem przez prasę sportową. Warszawa 1975.

SPORT SZKOLNY, zob. ►szkolny sport

„SPORT ŚLĄSKI”, tygodnik wydawany przez RSW Prasa-Książka-Ruch, w pierwszym okresie ukazywania się wydano 50 numerów (27 V 1957 – 19 XII 1961), w latach 1962–1963 jego kontynuatorem był „Sport. Wydanie Śląskie”.
B. Tuszyński: Sprintem przez prasę sportową. Warszawa 1975.

SPORTOWCY I DZIAŁACZE POLEGLI W DRUGIEJ WOJNIE ŚWIATOWEJ. Ofiarami okupacji niemieckiej i sowieckiej było co najmniej 47 osób związanych z Katowicami; chronologicznie listę tę rozpoczyna rozstrzelany 4 września 1939 na rynku w Katowicach Piotr Rolnik, kończy 7 maja 1945 śmiercią w szpitalu amerykańskim na terenie Francji bokser Jan Górny.

Lp.	Imię i nazwisko	Dyscyplina/funkcja/	Miejsce śmierci	Rok
1.	Brunon Absalon	działacz sportowy	Chlewiska	1940
2.	Ludwik Banaszak	lekkoatleta	Plauen	10 II 1945
3.	Helmut Barysz	pływak	?	1945
4.	Artur Baworowski	tenisista	Warszawa	7 X 1944
5.	Józef Bielec	szybownik	Starobielsk	IV 1940
6.	Jan Breitkopf	zapaśnik	pod Warszawą	IX 1939
7.	Alojzy Budniok	działacz piłkarski, ciężkoatletyczny	Katowice	28 IV 1942
8.	Zygfryd Czempisz	piłkarz	?	(1943–1945)
9.	Stanisław Flieger	działacz piłkarski, ciężkoatletyczny	Katowice	21 VIII 1941
10.	Jan Górny	bokser	Orglandes (Francja)	7 V 1945
11.	Paweł Hein	zapaśnik	Mauthaussen Gussen	1944
12.	Jan Hlond	brat kurkowy	Starobielsk	IV 1940
13.	Jan Jędrysek	pływak	Narwik	27 V 1940
14.	Erwin Kalus	łyżwiarz figurowy, kolarz	front włoski	1943
15.	Paweł Kandziora	szermierz	Auschwitz	13 VI 1942
16.	Kazimierz Kierzkowski	organizator zawodów strzeleckich i łuczniczych	Auschwitz	III 1942
17.	Koerner Edward	szermierz	Katyń	IV 1940
18.	Franciszek Kost	działacz TG „Sokół”	Twer	22 IV 1940
19.	Henryk Kowalówka	działacz lekkoatletyczny i sportów motocyklowych	Diabla Góra	16 VIII 1944
20.	Andrzej Kozioł	szybownik	Kolonia	25 II 1942
21.	Karol Koźlik	działacz TG „Sokół” i Bractw Kurkowych	Katowice	5 X 1939
22.	Jan Legierski	narciarz	Regenzburg	1944
23.	Rudolf März	skoczek do wody	Wałbrzych	1944
24.	Antoni Nawratil	działacz sportowy	Starbielsk	1940
25.	Andrzej Rieger	szachista	Katyń	IV 1940
26.	Tadeusz Riger	działacz narciarski	?	1940
27.	Stanisław Rochowiak	działacz sportowy	Auschwitz	8 V 1942
28.	Józef Szmechta	działacz bokserski	Plotensee	17 VII 1942
29.	Franciszek Xawery Ścigała	brat kurkowy	Gusen	2 IX 1940
30.	Kazimierz Tarłowski	hokeista na lodzie, tenisista	Kraków	31 III 1944
31.	Piotr Urbańczyk	działacz bokserski	Twer	16 IV 1940
32.	Zygfryd Wende	bokser	Twer	7 IV 1940
33.	Antoni Węglarczyk	lekkoatleta, ciężkoatleta	Lwów	6 XI 1939
34.	Konstanty Wolny	prezes Autobilklubu Śląskiego	Lwów	9 XI 1940

Tuszyński: Księga sportowców polskich ofiar II wojny światowej 1939–1945. Warszawa 1999.

SPORTS-TOURIST, biuro turystyczne powstałe w 1957 roku z inicjatywy Polskiego Komitetu Olimpijskiego; zajmowało się obsługą turystyczną prestiżowych imprez sportowych w Europie i Polsce; w Katowicach miało siedzibę przy ul. Mariackiej 12; prowadziło działalność w latach 60.–80. XX wieku.
Informator turystyczny województwa katowickiego (Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Usług Turystycznych, Wojewódzki Ośrodek Informacji Turystycznej w Katowicach). Katowice 1978.

SPORTY LOTNICZE, zob. ►lotnicze sporty

SPORTY MOTOCYKLOWE, zob. ►motocyklowe sporty

SPORTY SAMOLOTOWE, zob. ►samolotowe sporty

SPÓJNIA KATOWICE, zob. ►Sparta Katowice.

SPRINT, UKS, założony w 1999 roku przy Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Giszowcu; sekcje: lekkoatletyczna, pływacka, siatkówki, koszykówki.

SPUTNIK, zob. ►Kosmos.

ST. MARIA DEUTSCHE JUGEND KRAFT, nazwa struktury sportowej niem. organizacji młodzieżowej Deutsche Jungmann und Junglingverein przy parafii mariackiej (NMP) w Katowicach; sekcja piłki ręcznej – członek ►Polskiego Związku Gier Sportowych, drużyna występowała w lidze śląskiej (1937–1939).
S. Jarecki: Rozwój piłki ręcznej na Śląsku. Cz. 1 (1925–1960). Katowice 1972.

ST. PETER UND PAUL, nazwa struktury sportowej niem. organizacji młodzieżowej Deutsche Jungmann und Junglingverein przy parafii św. Piotra i Pawła w Katowicach; sekcja piłki ręcznej – członek ►Polskiego Związku Gier Sportowych – występowała w kl. A.
S. Jarecki: Rozwój piłki ręcznej na Śląsku. Cz. 1 (1925–1960). Katowice 1972.

STADION AWF KATOWICE, 1,4 tys. widzów, obiekt lekkoatletyczny w Katowicach przy ulicy T. Kościuszki 84, wybudowany w 1925 roku z inicjatywy Baltazara Szaflika. Pierwszym właścicielem stadionu był klub ►Pogoń Katowice (1925–1932), w l. 1933–1939 ►Miejski Komitet Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego w Katowicach, w l. 1957–1963 ►Baildon Katowice; do 1970 AZS Akademii Ekonomicznej w Katowicach (zob. ►AZS Uniwersytet Ekonomiczny); od 1970 ►Wyższa Szkoła Wychowania Fizycznego, a obecnie jest nim ►Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach. Na stadionie rozegrano mecze piłki nożnej reprezentacji Polski z Jugosławią (1935) i Łotwą (1937), zorganizowano VIII Wszechpolski Zlot Sokoła (1937) oraz MP w lekkoatletyce kobiet (1947).
M. Sraga: Akademia Wychowania Fizycznego w Katowicach w latach 1970–2005 i jej rola w kształceniu kadr kultury fizycznej. Katowice 2009.

STADION AKADEMII WYCHOWANIA FIZYCZNEGO W KATOWICACH, przy ul. Kościuszki 84, lekkoatletyczny, 2,8 ha, z 8-torową bieżnią pokrytą tartanem, półkolami do skoku wzwyż, skoczniami w dal i do trójskoku, klatkami do rzutu dyskiem i młotem, kołem do pchnięcia kulą; widownią na 350 osób.
M. Sraga: Akademia Wychowania Fizycznego w Katowicach w latach 1970–2005 i jej rola w kształceniu kadr kultury fizycznej. Katowice 2009.

STADION GKS KATOWICE, stadion Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji w Katowicach przy ul. Bukowej, położony w Parku Śląskim, administracyjnie w granicach Chorzowa, aktualna pojemność to 6710 widzów, obiekt wyposażony jest w oświetlenie o mocy1800 luksów i podgrzewaną płytę boiska. Stadion powstał w 1955 roku, bez trybun, w 1956 zamontowano je na wałach, obiekt służył wtedy m.in. do przeprowadzania zawodów lekkoatletycznych (były tam bieżnie, skocznie i rzutnie); do dziś z tamtego okresu zachowała się trybuna zachodnia – podstawa słynnego „blaszoka” – oraz wyłączony już z użytku południowy łuk. W latach 80. XX w. powstała nowa trybuna główna, zaplecze klubowe, infrastruktura sportowa stadionu. nowa trybuna północna (już bez dachu) i tablica wyników. Ostatnia przebudowa miała miejsce w 2012 roku, w połowie drugiej dekady XXI w. powstała koncepcja budowy nowego stadionu w Załęskiej Hałdzie.

STADION IM. 60-LECIA OKRĘGU KOLEI, przy ul. Asnyka w Katowicach-Piotrowicach; otwarty w latach 50. XX wieku, w kompleksie sportowym z boiskiem treningowym, kortami tenisowymi, lodowiskiem, salą sportową; służył ►Kolejarzowi Piotrowice, ►Kolejarzowi 24 Katowice, a pod koniec XX wieku drużynie piłkarskiej Silesia 2000. Po zakończeniu działalności sportowej Katowicka Dyrekcja Kolei Państwowych zamierzała sprzedać obiekt, ale ostatecznie przejęło go miasto (zob. ►Ośrodek Sportowy przy ul. Adama Asnyka). Trenowali na tym obiekcie m.in. Maria Piątkowska, Jerzy Chromik, Edward Nielaba i Wanda Kaczmarczyk.
https://stadiony.net/stadiony/pol/stadion_asnyka_katowice; S. Gierlotka: Piotrowice Śląskie. Monografia dzielnicy. Katowice 2002.

STADION MIEJSKI, obiekt usytuowany w granicach administracyjnych miasta Chorzowa, przy ulicy Bukowej 1 w Katowicach, powstał w latach 80. XX w. Składa się z: 1. pełnowymiarowego boiska piłkarskiego wraz z trybunami na blisko 7 000 widzów, 2. boiska treningowego, 3. sali gimnastycznej. W ostatnich latach zmodernizowane zostały płyty boisk (m.in. podgrzewana murawa boiska głównego) oraz oświetlenie obiektu. Trwają prace projektowe nad modernizacją pozostałej infrastruktury obiektu. Na stadionie regularnie rozgrywane są treningi oraz mecze drużyny piłkarskiej. Dodatkowe udogodnienia: parking dla samochodów z wyznaczonymi miejscami postojowymi dla niepełnosprawnych, specjalne miejsca na trybunach dla niepełnosprawnych
www.mosir.katowice.pl/obiekty/

STADION MIEJSKI W KATOWICACH, obiekt sportowy przy ul. Nowa Bukowa 1 w ►Załęskiej Hałdzie, z widownią na 15.048 osób, użytkowany przez ►GKS Katowice, wybudowany w latach 2022–2025 na terenach powojskowych. 20 marca 2025 roku, na otwarcie obiektu, odbył się mecz piłki nożnej o mistrzostwo ekstraklasy pomiędzy GKS Katowice i Górnikiem Zabrze (2–1); stadion jest częścią kompleksu sportowego ►Arena Katowice (Nowa Bukowa).
https://www.arena-katowice.pl/

STADIONY PIŁKARSKIE, obiekty w dużej liczbie powstały w latach 30. XX wieku, pierwszym był stadion WFiPW (KS ►Pogoń Katowice, ►Baildon  Katowice, ►AZS AWF Katowice), obecnie w Katowicach znajdują się: A) obiekty ►MOSiR – 1. ►stadion GKS Katowice, 2. ►Rapid (MOSiR), 3. LGKS ►Podlesianka, 4. ►Kolejarz (zob. Kolejarz Piotrowice), 5. OS ►Szopienice, 6. OS ►Hetman; B) obiekty inne niż miejskie –1. stadion KS ►Rozwój Katowice, 2. stadion ►MK Górnik Katowice (Kostuchna-Murcki), C) boiska miejskie – 1. ►Orlik na Bugli, 2. ►Orlik przy MDK Załęże, 3. OS ►Słowian, 4. boisko sportowe przy ul. Grabskiego, 5. boisko sportowe przy ul. Księżnej Jadwigi Śląskiej, 6. boisko sportowe przy ul. Kijowskiej, 7. boisko sportowe przy Placu Ojca Widucha, 8. boisko sportowe ►Pod Młynem, 9. boisko sportowe przy ul. Samsonowicza, 10. boisko sportowe przy ul. Dudy Gracza, 11. ►GKS Katowice, ul. Bukowa (dwa boiska treningowe), 12. ►Rapid, ul. Grażyńskiego 51 (jedno boisko treningowe), 13. LGKS ►Podlesianka (jedno boisko treningowe), 14. ►Kolejarz, ul. Alfreda 1 (jedno boisko treningowe), 15. OS Szopienice (jedno boisko treningowe), 16. Hetman 22 (jedno boisko treningowe), 17. boisko sportowe ►Na Obrzeżu, 18. ►MK Górnik, ul. Boya-Żeleńskiego 96c (boiska Stowarzyszenia Kultury Fizycznej i Sportu „Tor” przy PKP PLK SA. Trwają (styczeń 2025) ostatnie prace wykończeniowe na nowym stadionie GKS Katowice w Załęskiej Hałdzie.

STADNINY KONI. jednostki gospodarki hodowlanej nastawione na rozwój sportu, rekreacji jeździeckiej, zajęć hipoterapeutycznych (►hipoterapia), nauki; aktualnie na obszarze Katowic najstarsza s. k. znajduje się na ►Muchowcu (s.k. „Galop”) jej użytkownikami były: sekcja hippiczna ►Gwardii Katowice (l. 40–50 XX w.), ►Śląski Okręgowy Związek Jeździecki (l. 1957–68), ►Akademicki Klub Jeździecki w Katowicach, aktualnie ►Katowicki Klub Jeździecki przy ul. Francuskiej 182; funkcjonują też s.k. przy Ośrodku Hipoterapeutycznym ►Padok (ul. Strumienna 8) i przy ul. Panewnickiej 260 (właściciele: Jakielaszek, Adamiec), Terra Hippica w Zarzeczu.
https://www.stadninykoni.info.pl/f,20,0/slaskie-katowice

STAL, Zrzeszenie Sportowe, w okresie odbudowy kraju i „zimnej wojny” najsilniejsze w województwie katowickim (stalinogrodzkim) i wśród finansowanych przez Centralną Radę Związków Zawodowych w Warszawie. Podlegało Radzie Okręgowej Zrzeszeń Sportowych Stal w Katowicach z siedzibą w gmachu Wojewódzkiej Rady Związków Zawodowych przy ul. Dąbrowskiego 23. Na terenie Katowic istniało 5 kół; 2 najsilniejsze działały przy Hucie Baildon (zob. ►Stal Katowice) i Hucie Metali Nieżelaznych w Szopienicach (zob. ►HKS Szopienice), natomiast typowo rekreacyjne przy Hucie Ferrum w Katowicach-Zawodziu, Zakładach Budowy Urządzeń Kotłowych w Ochojcu i Centrostali w Katowicach. W 1955 w województwie katowickim działało 90 kół, skupiając 18 118 członków.
B. Cimała, A. Steuer: Sport w województwie katowickim (struktura, baza, kadry). W: Z dziejów kultury fizycznej na Śląsku. Rozwój kultury fizycznej na Śląsku w latach 1918–1989. Katowice 2009.

STARA STRZELNICA, pierwszy obiekt sportowy w Zawodziu, druga strzelnica sportowa w Katowicach, obiekt utrzymywany przez gminę bogucicką, po przyłączeniu do Katowic – przez władze miejskie. Wybudowana w 1878 przy ul. Krakowskiej 45, kryta, pierwotnie użytkowana przez niemiecką ►Gildię Strzelecką w Katowicach, w l. 1926–1928 przez ►Kurkowe Bractwo Strzeleckie w Katowicach; przebudowana z inicjatywy Ryszarda Szefera i Rudolfa Niemczyka; stała się Domem Ludowym w Katowicach-Zawodziu; swoje siedziby miały tam oddziały organizacji paramilitarnych, a także restauracja prowadzona przez Jana Jandę, Antoniego Janusza, P. Sonnka, Ryszarda Szefera; w okresie międzywojennym mieścił się lokal wyborczy, a po 1945 restauracja Pod Ratuszem i strzelnica do strzelania z broni małokalibrowej; po 1950 pomieszczenia przejęła Szkoła Zawodowa i Szkolenia Pedagogicznego.
AUM, zesp. 1, sygn. 1203; E. Breitkopf, E. Skorwider, A. Steuer: Zawodzie. Monografia dzielnicy i parafii Opatrzności Bożej w Katowicach. Katowice 2011; „Polak” 1924, nr 241.

STARGANIEC, plaża zarządzana przez ►Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Katowicach, obejmuje: linię brzegową kąpieliska (zob. ►Starganiec, zbiornik wodny) długości 50 m z boiskiem do siatkówki plażowej, małą infrastrukturę, sanitariaty, parkingi (w tym dla rowerów).
https://mosir.katowice.pl/component/sppagebuilder/page/145

STARGANIEC, zbiornik wodny oraz ośrodek wypoczynkowy znajdujący się w Katowicach przy ul. Owsianej, przy granicy z Mikołowem. W latach PRL-u staw S., od 1969 ośrodek wodno-rekreacyjny dla pracowników huty „Baildon”, z przystanią kajakową i basenem kąpielowym, obecnie ośrodek nie należy już do huty. S. leży w otulinie Leśnego Pasa Ochronnego GOP. Przez ośrodek przechodzą szlaki: ►Bohaterów Wieży Spadochronowej, ►Żwakowski oraz ►Dwudziestopięciolecia PTTK.
K. Szaraniec, L.Szaraniec: Katowice. Przewodnik. Katowice 1981.

START KATOWICE, KS ►Zrzeszenia Sportowego Start; do 1957 koło, od 1962 z Międzyspółdzielczym Ogniskiem Kultury Fizycznej Inwalidów Województwa Katowickiego, od 1978 w strukturze Wojewódzkiego Zrzeszenia Sportowego Spółdzielczości Pracy Start. Prowadził sekcje: bokserską (poł. l. 50. XX w.); gimnastyki sportowej (poł. l. 50 XX w.); hokeja na lodzie (1953–1961); lekkoatletyczną (1958–1990); piłki rowerowej (1957–1962); saneczkarską (1955–1968), szachową (1955–1990). Miał stadion na Muchowcu i tor saneczkowy w Mikuszowicach. Działacze: Stefan Kolarczyk. Wyróżniający się sportowcy: Wiktor Balcarek, Roland Bielczyk, Roland Brehmer (olimpijczyk, 1968), Stefan Brzóska, Edward Bugała, Wilhelm Korc, Krystyna Hołuj. Osiągnięcia: 66 (9–19–38) medali MP, w tym 1 ( 0–0–1) medal w hokeju na lodzie; 31 (7–18–17) medali w lekkoatletyce; 4 (1–2–1) medale w piłce rowerowej; 20 (1–6–13) medali w szachach.

Osiągnięcia krajowe

MP w hokeju na lodzie

Lp.	Rok	Imię, nazwisko	Miejsce
1.	1956	[brak danych]	3

MP w lekkoatletyce

Lp.	Rok	Imię, nazwisko	Konkurencja	Miejsce
1.	1955	Julian Witkowski	maraton	3
2.	1958	Edward Bugała	bieg na 110 m przez płotki	1
3.	1958	Zofia Walasek	bieg na przełaj 1,2 km	2
4.	1958	Edward Bugała	bieg na 200 m przez płotki	2
5.	1958	Maria Stodolna	bieg na 80 m przez płotki	2
6.	1958	Zofia Walasek	bieg na 800 m	2
7.	1958	Julian Witkowski	maraton	2
8.	1959	Zdzisław Kumiszcze	bieg na 200 m przez płotki	2
9.	1959	Andrzej Stauffer	skok wzwyż	2
10.	1959	Zofia Walasek	bieg na przełaj 1,2 km	3
11.	1959	Zofia Walasek	bieg na 800 m	3
12.	1959	Julian Witkowski	maraton	3
13.	1960	Zofia Walasek	bieg na przełaj 1,2 km	2
14.	1960	Edward Bugała	bieg na 110 m przez płotki	2
15.	1960	Zofia Walasek	bieg 800 m	2
16.	1960	Julian Witkowski	maraton	2
17.	1960	Edward Bugała	bieg na 400 m przez płotki	3
18.	1961	Zofia Walasek	bieg na 800 m	1
19.	1961 h	Michalina Wawrzynek	bieg na 500 m	1
20.	1961	Zofia Walasek	bieg na przełaj 1,2 km	2
21.	1961	Edward Bugała	bieg na 110 m przez płotki	2
22.	1961	Zofia Walasek	bieg na 400 m	3
23.	1961	Julian Witkowski	maraton	3
24.	1962	Edward Bugała	bieg na 110 m przez płotki	1
25.	1962	Edward Bugała	bieg na 200 m przez płotki	1
26.	1962	Julian Witkowski	maraton	3
27.	1963	Edward Bugała	bieg na 110 m przez płotki	1
28.	1963	Edward Bugała	bieg na 110 m przez płotki	2
29.	1965	Roland Brehmer	bieg na 1500 m	3
30.	1966	Roland Brehmer	bieg na przełaj 5 km	2
31.	1966	Roland Brehmer	bieg na przełaj 3 km	2
32.	1966	Roland Brehmer	bieg na 5 km	3
33.	1968	Roland Brehmer	bieg na przełaj 6 km	3
34.	1968	Roland Brehmer	bieg na 5 km	3
35.	1968	Lilianna Morawiec	pchnięcie kulą	3
36.	1969	Lilianna Morawiec	pchnięcie kulą	3
37.	1970	Roland Brehmer	bieg na 5 km	3
38.	1970	Mirosław Majchrzak	bieg na 110 m przez płotki	3
39.	1983	Jolanta Janota, Joanna Smolarek, Bożena Lebek, Barbara Sikora	sztafeta 4 x 100 m	3
40.	1983 h	Joanna Janota	bieg na 200 m	3
41.	1984	Jolanta Janota, Joanna Smolarek, Bożena Lebek, Anna Brochocka	sztafeta 4 x 100 m	3
42.	1986 h	Barbara Sikora	bieg na 60 m	3
43.	1987 h	Joanna Smolarek	bieg na 60 m	1
44.	1988	Joanna Smolarek	bieg na 100 m	3
45.	1988 h	Barbara Sikora	bieg na 60 m przez płotki	3

Legenda: h – zawody rozgrywane w hali.
H. Kurzyński i in.: Historia finałów lekkoatletycznych Mistrzostw Polski 1922–2011: konkurencje kobiece. Bydgoszcz 2011; H. Kurzyński i in.: Historia finałów lekkoatletycznych Mistrzostw Polski 1920–2007: konkurencje męskie. Szczecin 2008.

MP w piłce rowerowej

Lp.	Rok	Imię, nazwisko	Miejsce
1.	1959	[brak danych]	2
2.	1960	II drużyna	3
3.	1961	[brak danych]	2
4.	1961	Eugeniusz Skrzypiec, Werner Kulik, Wilhelm Korc	1

MP w szachach

Lp.	Rok	Imię, nazwisko	Konkurencja	Miejsce
1.	1955	Wiktor Balcarek, Emil Sojka, Stefan Brzóska, Emil Bytrtek, Henryk Śliwiński, Zygmunt Kloza, Stanisław Kornasiewicz, Klara Knapik	klasyczne drużynowo	3
2.	1956	Wiktor Balcarek, Emil Sojka, Stefan Brzóska, Emil Bytrtek, Zygmunt Kloza, Stanisław Kornasiewicz, Klara Knapik	klasyczne drużynowo	3
3.	1957	Wiktor Balcarek, Emil Sojka, Stefan Brzóska, Emil Bytrtek, Henryk Śliwiński, Zygmunt Kloza, Stanisław Kornasiewicz, Zyta Knapik	drużynowo	2
4.	1957	Zyta Knapik	klasyczne	3
5.	1958	Wiktor Balcarek, Stefan Nahlik, Stefan Brzóska, Emil Bytrtek, Henryk Śliwiński, Zygmunt Kloza, Stanisław Kornasiewicz, Emil Olej, Klara Knapik, Kazimierz Badylak, Alojzy Przybyszewski	klasyczne drużynowo	1
6.	1959	Wiktor Balcarek, Edward Nahlik, Stefan Brzóska, Henryk Śliwiński, Zygmunt Kloza, Stanisław Kornasiewicz, Zyta Knapik, Antoni Sieroń, Alojzy Przybyszewski	klasyczne drużynowo	2
7.	1960	Wiktor Balcarek, Edward Nahlik, Adam Dzięciołowski, Stefan Brzóska, Emil Sojka, Henryk Śliwiński, Zygmunt Kloza, Antoni Sieroń, Stanisław Kornasiewicz, Alojzy Przybyszewski, Wojciech Radowski, Krystyna Radzikowska, Marek Szpakowski, Malina Szpakowska	klasyczne drużynowo	3
8.	1962	Wiktor Balcarek, Edward Nahlik, Adam Dzięciołowski, Zygmunt Kloza, Stanisław Kornasiewicz, Wojciech Radecki, Malina Szpakowska	drużynowo	2
9.	1963	Krystyna Radzikowska-Hołuj	klasyczne	3
10.	1963	Wacław Łuczynowicz, Wiktor Balcarek, Adam Dzięciołowski, Zygmunt Kloza, Stanisław Kornasiewicz, Malina Szpakowska, Marek Szpakowski, Edward Ledwoń, Krystyna Radzikowska-Hołuj	klasyczne drużynowo	3
11.	1965	Wacław Łuczynowicz, Wiktor Balcarek, Adam Dzięciołowski, Zygmunt Kloza, Stanisław Kornasiewicz, Marek Szpakowski, Edward Ledwoń, Krystyna Radzikowska-Hołuj	klasyczne drużynowo	3
12.	1968	Wacław Łuczynowicz, Wiktor Balcarek, Adam Dzięciołowski, Zygmunt Kloza, Stanisław Kornasiewicz, Marek Szpakowski, Krystyna Radzikowska-Hołuj	klasyczne drużynowo	3
13.	1970	Wacław Łuczynowicz, Wiktor Balcarek, Adam Dzięciołowski, Zygmunt Kloza, Stanisław Kornasiewicz, Krystyna Radzikowska-Hołuj, Wacław Łuczynowicz, Stefan Kępiński, Jacek Bielczyk	klasyczne drużynowo	3
14.	1972	Krystyna Radzikowska-Hołuj	klasyczne	3
15.	1973	Wiktor Balcarek, Adam Dzięciołowski, Stanisław Kornasiewicz, Krystyna Radzikowska-Hołuj, Stefan Kępiński, Jacek Bielczyk, Karol Pinkas, Henryk Śliwiński, Jan Widera	klasyczne drużynowo	2
16.	1975	Jacek Bielczyk, Karol Pinkas, Jan Widera, Zbigniew Hurnik	błyskawiczne drużynowo	2
17.	1976	Krystyna Radzikowska-Hołuj	klasyczne	2
18.	1976	Wiktor Balcarek, Adam Dzięciołowski, Stanisław Kornasiewicz, Krystyna Radzikowska-Hołuj, Jacek Bielczyk, Karol Pinkas, Jan Widera, Zbigniew Hurnik, Marian Twardoń, Jan Widera	klasyczne drużynowo	3
19.	1981	Karol Pinkas, Jan Widera, Zbigniew Hurnik, Karol Zieleźnik	błyskawiczne drużynowo	3

START PODLESIE zob. ►Podlesianka Podlesie.

STASZIC (Kopalnia Staszic) GISZOWIEC, klub żeglarski (sekcja wiodąca) przy KWK „Staszic”; zał. XII 1970, przez Kazimierza Trzeciaka, Janusza Wawrzynka, Ryszarda Leszczewskiego; sekcje: żeglarska (w jej strukturach uprawiano sport motorowodny), szachowa, narciarska. 45 członków (1970), akweny: Jezioro Turawskie, od 1978 Ogonki na Mazurach; wyciąg narciarski na stoku Jarzębatej w Wiśle; pracownia szkutnicza, pomost i hangar jachtowy; sukcesy w sporcie motorowodnym na arenie ogólnopolskiej.
J. Tofilska: Giszowiec. Monografia historyczna. Katowice 2016.

STAW NR 6, zob. ►Sumik

STAWIKI, jeden z pięciu stawów w zespole przyrodniczo-krajobrazowym ►Szopienice-Borki na granicy Katowic-Sosnowca; teren połowów wędkarskich (sandacze, okonie, szczupaki) o pow. 8,0 ha, administrowany przez ►Okręg Śląski Polskiego Związku Wędkarskiego w Katowicach.
B. Tokarska-Guzik i in.: Przyroda Katowic. Katowice 1995.

STAWY NA TYSIĄCLECIU, zob. ►Maroko.

STEPHAN FRÖLICH KNIPPEL PIOTROWICE zob. ►Efeska Piotrowice

STOWARZYSZENIE KOLARSKIE 17 (EBICOM PM BIKE RACING TEAM); struktura kolarska (drużyna), zrzeszona w Polskim Związku Kolarskim i ►Śląskim Okręgowym Związku Kolarskim w Katowicach, aktualnie jedna z trzech na terenie Katowic amatorska sekcja kolarstwa szosowego, uczestniczy w imprezach regionalnych i ogólnopolskich dla amatorów; siedziba przy ul. Ceglanej.
https://sla.pzkol.pl/druzyny

STOWARZYSZENIE MŁODZIEŻY POLSKIEJ DĄBRÓWKA MAŁA, w 1928 skupiało 85 członków; prowadziło sekcje: palanta, piłki nożnej, wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego. Funkcję prezesa pełnił ks. Jan Osyra, naczelnikiem był Hubert Namysło.
Spis stowarzyszeń Związku Młodzieży Polskiej. Królewska Huta [b.r.w., po 1925]; Spis Stowarzyszeń Związku Młodzieży Polskiej Męskiej i Żeńskiej. Katowice. [b.r.w., 1929].

STOWARZYSZENIE MŁODZIEŻY POLSKIEJ JANÓW, pod opieką św. Stanisława Kostki, organizacja katolicka młodzieży przy parafii św. Anny w Janowie, założona 22 kwietnia 1920 roku; sztandar został poświęcony 1 września 1930 roku; należała do mysłowickiego okręgu Stowarzyszenia Młodzieży Polskiej, liczba członków: 163 (1929); prowadziła sekcje: lekkoatletyczną (1928), strzelecką (1932), tenisa stołowego (1933–1936), koszykówki, palanta, szachową, wf i pw. W 1933 roku była organizatorem mistrzostw Janowa w tenisie stołowym; w 1936 uczestniczyła w mistrzostwach okręgu mysłowickiego Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży Męskiej. Osiągnięcia – 1 m. w palancie na Święcie Sportu w Królewskiej Hucie (1927). Działacze: Alojzy Knapik, Franciszek Misz, ks. Walenty Piaskowski; czołowy sportowiec: Władysław Jelonek.
A. Steuer: Ruch sportowy w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008; J. Tofilska: Katowice Nikiszowiec. Miejsce, ludzie, historia. Katowice 2007; „Polska Zachodnia” 1930, nr 225; „Siedem Groszy” 1936, nr 16; Spis Stowarzyszeń Związku Młodzieży Polskiej Męskiej i Żeńskiej. Katowice 1929; „Polska Zachodnia” 1927, nr 265.

STOWARZYSZENIE MŁODZIEŻY POLSKIEJ JÓZEFOWIEC, organizacja katolickiej młodzieży przy parafii św. Józefa Robotnika w Józefowcu; zał. w l. 20. XX w. sekcje: piłki nożnej i palanta.
Spis Stowarzyszeń Związku Młodzieży Polskiej Męskiej i Żeńskiej. Katowice 1929.

STOWARZYSZENIE MŁODZIEŻY POLSKIEJ KATOWICE KATEDRA (przy prokatedrze św. św. Piotra i Pawła); liczba członków: 120 (1925). 122 (1929) trzy drużyny piłki nożnej, ok. 1929 – jedna drużyna piłki nożnej, dwie drużyny szachowe; sekcje wf i przysposobienia wojskowego, od 1931 – tenisa stołowego; opiekun: ks, Józef Matuszek, prezes: Antoni Piekarek.
Spis Stowarzyszeń Śląskiego Związku Młodzieży Polskiej. [b.r.m.w., Królewska Huta, po 1925 r.]; Spis Stowarzyszeń Związku Młodzieży Polskiej Męskiej i Żeńskiej. [b.m.w., Katowice], 1929.

STOWARZYSZENIE MŁODZIEŻY POLSKIEJ KOLONIA BOERA, organizacja młodzieżowa, zał. w poł. l. 20. XX w. przez ks. Wiktora Matejczyka (proboszcza z Murcek); w okręgu katowickim SMP. Sekcja piłki nożnej została zrzeszona w ►Górnośląskim Okręgowym Związku Piłki Nożnej w Katowicach, a drużyna brała udział w rozgrywkach mistrzowskich centrali piłkarskiej Górnego Śląska. Stowarzyszenie skupiało 35 członków, posiadało też drużynę palanta; prezes Emil Foltys, działacz: Wiktor Mrozek.
Spis Stowarzyszeń Związku Młodzieży Polskiej Męskiej i Żeńskiej. Katowice [b.m.w.] 1929.

STOWARZYSZENIE MŁODZIEŻY POLSKIEJ LIGOTA, organizacja parafialna katolickiej młodzieży męskiej, należała do ►Katowickiego okręgu SMP; liczba członków: 104 (1929), sekcje: palanta, piłki nożnej, wychowania fizycznego; działacze: o. Pankracy Dombek, Teodor Bonk, Alojzy Waszek.
Spis Stowarzyszeń Związku Młodzieży Polskiej Męskiej i Żeńskiej. Katowice 1929.

STOWARZYSZENIE MŁODZIEŻY POLSKIEJ OKRĘG KATOWICKI, nadrzędna jednostka organizacyjna w strukturze SMP diecezji śląskiej; utworzona w 1925 roku; grupowała organizacje z parafii: Niepokalanego Poczęcia NMP (także żeńską), św. św. Piotra i Pawła, św. Szczepana w Bogucicach (dwie grupy), św. Józefa w Załężu, św. Józefa Robotnika w Józefowcu (młodsza i starsza), Matki Boskiej Wspomożenia Wiernych w Wełnowcu, św. Antoniego w Dąbrówce Małej, św. Ludwika Króla w Panewnikach; Podwyższenia Krzyża Św. w Siemianowicach, Najświętszego Serca Pana Jezusa w Murckach, Wniebowzięcia NMP w Kobiórze: od 1927 roku działał także oddział w Ligocie, a nieco później struktura przy parafii Opatrzności Bożej w Zawodziu i oddział w Załęskiej Hałdzie przynależny do parafii św. Józefa w Załężu; 1404 członków (1925). Uprawiano ►palanta, ►piłkę nożną, ►szachy; propagowano wychowanie fizyczne, grę na mandolinie; prezes: ks. Józef Matuszek, naczelnik: Franciszek Swoboda.
Spis Stowarzyszeń Młodzieży Polskiej. Królewska Huta 1925.

STOWARZYSZENIE MŁODZIEŻY POLSKIEJ PANEWNIKI, przy klasztorze oo. franciszkanów, założony około roku 1925, 300 członków, trzy drużyny piłki nożnej, a w latach 30. XX w. sekcje hokeja na lodzie i lekkoatletyczna; opiekun: o. Jan Adamski, prezes: Wiktor Szymonek. Stowarzyszenie istniało do 1939 r.
Spis Stowarzyszeń Śląskiego Związku Młodzieży Polskiej. [b.r.m.w., Królewska Huta, po 1925 r.]; Spis Stowarzyszeń Związku Młodzieży Polskiej Męskiej i Żeńskiej. [b.m.w., Katowice], 1929.

STOWARZYSZENIE MŁODZIEŻY POLSKIEJ PRZY PARAFII MARIACKIEJ (NIEPOKALANEGO POCZĘCIA NMP) W KATOWICACH; organizacja młodzieży polskiej zał. w połowie lat 20. XX w.; liczba członków: 80 (1925); trzy drużyny piłki nożnej, w późniejszym okresie uprawiano tenis stołowy; opiekun: ks. Anastazy Muża, prezes: Pawel Bednarz.
Spis Stowarzyszeń Śląskiego Związku Młodzieży Polskiej. [b.r.m.w., Królewska Huta, po 1925 r]; Spis Stowarzyszeń Związku Młodzieży Polskiej Męskiej i Żeńskiej. [b.m.w., Katowice], 1929.

STOWARZYSZENIE MŁODZIEŻY POLSKIEJ PRZY PARAFII ŚW. SZCZEPANA W BOGUCICACH (Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Męskiej), rodowodem sięgało Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży (zał. w 1906). W połowie lat 20. XX w. dzieliło się na oddział starszy (w 1925 skupiający 40 członków, w 1935 – 84, w 1937 – 130), opiekunem był ks. Wilhelm Salbert, a funkcję prezesa pełnili: Antoni Zając, Piotr Kierysz, Karol Gondzik, oraz oddział młodszy (w 1926 liczący 100 członków, w 1927 – 140), gdzie funkcję prezesa pełnił Ryszard Dolina. Stowarzyszenie, łączone z kongregacją młodzieńców, jako pierwsze zostało włączone w struktury Akcji Katolickiej (1931); w 1928 r. w strukturze funkcjonowało kółko śpiewackie; według danych z 1929 prowadziło działalność sportową w sekcjach: piłki nożnej, piłki ręcznej, koszykówki, szachowej i wychowania fizycznego; w latach 30. XX w. funkcjonowała sekcja tenisa stołowego.

STOWARZYSZENIE MŁODZIEŻY POLSKIEJ SZOPIENICE, organizacja parafialna katolickiej młodzieży męskiej, należała do mysłowickiego okręgu SMP; liczba członków: 105 (1925), sekcje: piłki nożnej, koszykówki; ta druga w latach 30. XX w. była uczestnikiem turnieju uświetniającego jubileusz 15–lecia KS ►Roździeń Szopienice. Spis Stowarzyszeń Związku Młodzieży Polskiej Męskiej i Żeńskiej. Katowice 1929; „Siedem Groszy” 1935, nr 218.

STOWARZYSZENIE MŁODZIEŻY POLSKIEJ W LIGOCIE, jedna z dwóch męskich katolickich organizacji młodzieżowych przy parafii św. Ludwika Króla, założona w 1927 roku; 104 członków (1929); sekcje: palanta, piłki nożnej, wychowania fizycznego; opiekun: o. Pankracy Dombek, naczelnik: Teodor Bonk; należało do ►Okręgu Katowickiego Stowarzyszenia Młodzieży Polskiej.
Spis Stowarzyszeń Młodzieży Polskiej. Królewska Huta 1925.

STOWARZYSZENIE MŁODZIEŻY POLSKIEJ W ZAŁĘŻU (Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Męskiej, Katolickie Towarzystwo Młodzieży Polskiej), polska młodzieżowa organizacja katolicka, założona w 1907 roku; należała do katowickiej centrali SMP (skarbnikiem był m.in. Ludwik Szolc). W 1924 skupiała 195 członków, w latach 30. XX w. – 205, w 1935 – 125. 5 sierpnia 1928 roku odbyła się uroczystość poświęcenia sztandaru. Do 1926 funkcjonowały: dwa zespoły palanta, jedna, a czasem dwie drużyny szachowe, trzy drużyny piłki nożnej. Działała też trupa teatralna (zrzeszona w Towarzystwie Teatrów Ludowych) oraz dwie orkiestry janczarskie, W latach 30. XX w. stowarzyszenie prowadziło drużyny lekkoatletyczną, szczypiorniaka, tenisa stołowego, które uczestniczyły w rozgrywkach o mistrzostwo Śląska SMP. Opiekunowie: ks. Wilhelm Wyciślik (1927), ks. Józef Miczka; prezesi: Franciszek Lis, Alfons Grolik; wiceprezes: nauczyciel Gola; działacze: Ludwik Szolc, Paweł Mnich, Alojzy Szołtysik, Jan Koziarz; naczelnik gier: Józef Chlebicki. Osiągnięcia: drugie miejsce w mistrzostwach SMP diecezji śląskiej w piłce nożnej w 1935 r.
AKAD, zesp. Akta Lokalne, sygn. 02520 i 2521; Spis Stowarzyszeń Śląskiego Związku Młodzieży Polskiej. [b.r.m.w., Królewska Huta, po 1925 r.]; Spis Stowarzyszeń Związku Młodzieży Polskiej Męskiej i Żeńskiej. [b.m.w., Katowice], 1929. J. Myszor: Duszpasterstwo parafialne na Górnym Śląsku w latach 1821–1914. Katowice 1990; „Polonia” 1930, nr 1903; „Gość Niedzielny” 1935, nr 39; „Polska Zachodnia” 1928, nr 222, „Młodzież Katolicka” 1926, nr 3.

STOWARZYSZENIE MŁODZIEŻY POLSKIEJ WEŁNOWIEC, organizacja parafialna katolickiej młodzieży męskiej, należała do ►Katowickiego okręgu SMP; liczba członków: 34; sekcja piłki nożnej; działacze ks. Józef Karowski, Paweł Przybyłka.
Spis Stowarzyszeń Związku Młodzieży Polskiej Męskiej i Żeńskiej. Katowice 1929.

STOWARZSZENIE ŚLĄSKICH KLUBÓW TENISOWYCH zob. ►Śląski Związek Tenisowy

STRZAŁ KARBOWA, jedyny polski klub piłkarski w dziejach miejscowości, zał. w I poł. 1920. Występował w rozgrywkach o mistrzostwo obwodu katowickiego Górnośląskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej. Dysponował własnym boiskiem; znany z krewkich kibiców i sportowców. Po 1922 nie został reaktywowany.
A. Steuer: Kultura fizyczna w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008; „Sportowiec” 1920, nr 1, 17.

STRZELEC DĄBRÓWKA MAŁA, organizacja paramilitarna związana z sanacją; skupiała młodzież męską i żeńską podzieloną na grupy młodocianych, zuchów, orląt, strzeleckich i strzelców; kilka sekcji sportowych: Związku Strzeleckiego „Śląsk” z oddziałem wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego; sekcje lekkoatletyczna, boksu, tenisa stołowego, ,narciarska lekkoatletyczna, tenisa stołowego
Sprawozdanie Zarządu i Komendy ZS powiatu Katowice [b.m.w.] 1935.

STRZELEC GISZOWIEC, organizacja paramilitarna, ok. 1924–1926, związana z Polską Partią Socjalistyczną (nacisk na szkolenie wojskowe), po przewrocie majowym z sanacją. Skupiała młodzież męską i żeńską, podzieloną na grupy: młodocianych, zuchów, orląt strzeleckich i strzelców. Prowadziła kilka sekcji sportowych: strzelecką (najlepsza w powiecie – podokręgu – katowickim), boksu, ciężkiej atletyki, gier sportowych (szczypiorniak, koszykówka, siatkówka), kolarską, lekkoatletyczną, pływacką, tenisa stołowego, krótkofalówkową. Dysponowała boiskiem przy ul. Modrzejewskiej (ul. Mysłowicka) – w 1938 wyposażonym w zaplecze gospodarcze i odnowy. Funkcje sprawowali: komendant – Józef Pacuła, komendantka sekcji kobiet – Elżbieta Maruszczakówna, prezeska – Euzebia Gołygowska.
J. Tofilska: Giszowiec. Monografia historyczna. Katowice 2016; „Gazeta Robotnicza” 1924, nr 33.

STRZELEC KATOWICE, KS ►Związku Strzeleckiego „Śląsk”, zał. 1933; prowadził sekcje: automobilizmu, bokserską, hippiczna, ciężkoatletyczną (podnoszenia ciężarów i zapaśnicza), kolarską, lekkoatletyczną, łuczniczą, piłki nożnej. W barwach klubu mogli występować członkowie sekcji sportowych terenowych oddziałów Związku Strzeleckiego; niekiedy był traktowany jako sportowa reprezentacja środowiska strzeleckiego województwa śląskiego (zob. też ►Klub Motocyklowy Związku Strzeleckiego w Katowicach, ►Klub Szybowcowy Podokręgu Związku Strzeleckiego „Śląsk” w Katowicach). Osiągnięcia: 16 (3–8–5) medali MP w lekkoatletyce zdobyte przez 4 zawodników.

Osiągnięcia krajowe

Lp.	Rok	Imię, nazwisko	Konkurencja	Miejsce
1.	1936 h	Henryk Praski	pchnięcie kulą	1
2.	1936	Henryk Praski	pchnięcie kulą	2
3.	1936	Hildegarda Kieronim	bieg na 200 m	3
4.	1937	Genowefa Cejzikowa	rzut oszczepem	1
5.	1937	Genowefa Cejzikowa	pchnięcie kulą	2
6.	1937	Henryk Praski	pchnięcie kulą	2
7.	1937	Genowefa Cejzikowa	rzut dyskiem	3
8.	1937	Henryk Praski	rzut dyskiem	3
9.	1938 h	Genowefa Cejzikowa	pchnięcie kulą	1
10.	1938 h	Henryk Praski	pchnięcie kulą	2
11.	1939 h	Henryk Praski	pchnięcie kulą	2
12.	1938 h	Henryk Praski	pchnięcie kulą oburącz	2
13.	1938	Henryk Praski	rzut dyskiem	3
14.	1938	Henryk Praski	pchnięcie kulą	3
15.	1939	Magdalena Breguła	pchnięcie kulą	2
16.	1939 h	Magdalena Breguła	pchnięcie kulą	2

Legenda: h – zawody rozgrywane w hali.
H. Kurzyński, L. Luftman, J. Rozum, M. Rychwalski, A. Socha: Historia finałów lekkoatletycznych mistrzostw Polski 1922–2011. Bydgoszcz 2011; H. Kurzyński, S. Pietkiewicz, J. Rozum, T. Wołejko: Historia finałów lekkoatletycznych mistrzostw Polski 1920–2007. Konkurencje męskie. Szczecin 2009.

STRZELEC KATOWICE-BRYNÓW, organizacja paramilitarna; wzmianki o jej działalności sportowej (drużynie piłki nożnej) pochodzą z sierpnia 1935 roku (mecz z RKS Typografia Katowice) i września 1936 roku. Nie była członkiem Śląskiego Związku Piłki Nożnej.
„Siedem Groszy” 1936, nr 240.

STRZELEC WEŁNOWIEC, organizacja paramilitarna – Oddział Związku Strzeleckiego „Śląsk” z sekcjami: boksu, ciężkiej atletyki, gier sportowych, kolarstwa, lekkoatletyki, narciarstwa, tenisa stołowego. Funkcję prezesa sprawowała: Felicja Madejowa, a komendantami byli: Róża Szczepanikówna i Romuald Kempa. Sekcja ciężkoatletyczna (dawniej ►„Biały Orzeł” Wełnowiec) w latach 1935–1939 była klubem sportowym zrzeszonym w ►Polskim Związku Atletycznym i ►Śląskim Okręgowym Związku Atletycznym. W 1938 zasilony sztangistami „Powstańca” Siemianowice. Działacz: Wincenty Morcinek. Osiągnięcia: 4 (2–0–2) medale MP w podnoszeniu ciężarów (1938–1939), 2 (0–0–2) medale MP w zapasach w stylu wolnym (1937–1938). Wyróżniający się sportowcy: Wilhelm Augustyn, Wilhelm Boba, Stefan Niedziela.
Sprawozdanie Zarządu i Komendy Związku Strzeleckiego Powiatu Katowice za czas od 13 maja do 23 marca 1935 r. s.11

Osiągnięcia krajowe

MP w podnoszeniu ciężarów

Lp.	Rok	Imię, nazwisko	Waga	Miejsce
1.	1938	Stefan Niedziela	piórkowa	1
2.	1939	Stefan Niedziela	piórkowa	1

A. Steuer: Dzieje ciężkiej atletyki na Górnym Śląsku 1878–1939. Katowice 1986.

MP w zapasach (styl wolny)

Lp.	Rok	Imię, nazwisko	Waga	Miejsce
1.	1937	Wilhelm Korfanty	kogucia	3
2.	1938	Wilhelm Boba	ciężka	3

A. Steuer: Dzieje ciężkiej atletyki na Górnym Śląsku 1878–1939. Katowice 1986; http://www.zapasy.org.pl.

STRZELEC ZAŁĘŻE, KS przy ►Związku Strzeleckim w Załężu; sekcja ciężkoatletyczna (zob. ►ciężka atletyka) odegrała pionierską rolę w popularyzacji stylu wolnego w ►zapasach; w nowym stylu odbyła się jedna walka podczas meczu zapaśniczego ze ►Strzelcem Nikiszowiec, rozegranego 2 listopada 1936 r.; w walce tej wystąpił niejaki Pyka.
A.Steuer: Dzieje ciężkiej atletyki na Górnym Śląsku 1876–1945. Katowice 1986.

STRZELECTWO, dyscyplina sportu i ►przysposobienia wojskowego; rozwój jej pierwotnych struktur był ograniczony koniecznością posiadania przez miejscowość praw miejskich; jej rozwój zapoczątkowała w 1869 roku Gildia Strzelecka (zob. ►Gildie strzeleckie), powołana z inicjatywy hr. Huberta Thiele-Wincklera; nie udały się wzorowane na działalności hr. Donnersmarcka próby stworzenia zakładowych gildii s. (w Dębie przy kopalni „Waterloo”), bądź gminnych (w Załężu). Z rozwojem organizacyjnym s. związane jest powstanie najstarszych obiektów sportowych na terenie Katowic (zob. ►strzelnica Gildii Strzeleckiej w Katowicach), w tym: ►strzelnicy w ►Parku im. Tadeusza Kościuszki, ►Starej Strzelnicy w Zawodziu, wysokiej klasy ►strzelnicy na ►Bugli; po kryzysie 1922–1926 s. odrodziło się w wyłącznie polskich organizacjach ►paramilitarnych, ►młodzieżowych, a pierwsze polskie strzeleckie bractwo kurkowe powstało w 1926 roku (►Kurkowe Bractwo Strzeleckie). W Katowicach sekcje s. sportowego zakładano w ►Wojskowym Klubie Sportowym 73 pp, ►Policyjnym Klubie Sportowym; w strzelaniu do rzutków specjalizował się ►Klub Strzelecki „Kościuszko” w Giszowcu; nastąpił wtedy rozwój strzelnic dla broni małokalibrowej (pierwszą w 1927 otworzył ►Związek Hallerczyków w ►Załęskiej Hałdzie. Znaczenie s. rosło od 1933 i powstania III Rzeszy, po II wojnie światowej, z uwagi na niestabilną sytuację polityczną w Polsce, rozwój s. nie był możliwy. Odrodzenie dyscypliny, w ograniczonym zakresie (brak możliwości regularnych treningów, broń zdeponowana w wartowniach przemysłowych) nastąpiło w 1949 roku dzięki ►Powszechnej Organizacji „Służba Polsce”, której prerogatywy przejęła potem ►Liga Obrony Kraju. Regionalną strukturą s. był ►Śląski Związek Strzelectwa Sportowego (sekcja strzelecka ►Wojewódzkiego Komitetu Kultury Fizycznej); od 1962 roku nastąpił rozwój s. sportowego w Katowickim Klubie Sportowym ►Gwardia Katowice, korzystającym ze strzelnicy Milicji Obywatelskiej w ►Piotrowicach. W XXI w. s. w Katowicach znajduje się w dużym kryzysie organizacyjnym; jedyną strukturą organizacyjną jest odrodzone w 2011 roku Kurkowe Bractwo Strzeleckie, istnieje też Związek Strzelectwa Praktycznego Osiągnięcia sportowe: 22 (12–4–6) medale MP zdobyte przez sportowców z trzech klubów: WKS 73 pp Katowice, Policyjnego KS i Gwardii (1928–1997).
A. Steuer: Ruch sportowy w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008.

Medale MP w strzelectwie 

Lp.	Rok	Imię i nazwisko	Konkurencja	Klub sportowy	Miejsce
1.	1927	Szymon Rudowski	pistolet wojskowy	Policyjny KS	1
2.	1927	Szymon Rudowski	pistolet wojskowy	Policyjny KS	1
3.	1938	Emil Dylong	?	WKS 73 pp	2
4.	1975	E. Ryło	pistolet 30×30	Gwardia Katowice	1
5.	1976	E. Ryło	pistolet 30×30	Gwardia Katowice	2
6.	1981	Elżbieta Rudzińska	pistolet pneumatyczny	Gwardia Katowice	2
7.	1981	Elżbieta Rudzińska	pistolet 30×30	Gwardia Katowice	3
8.	1982	Zdzisław Łukasz	pistolet pneumatyczny	Gwardia Katowice	1
9.	1983	Danuta Węgrzynek	karabinek małokalibrowy – trzy postawy	Gwardia Katowice	1
10.	1984	Teresa Franke	karabinek pneumatyczny	Gwardia Katowice	1
11.	1984	Zdzisław Łukasz	pistolet pneumatyczny	Gwardia Katowice	3
12.	1985	Zdzisław Łukasz	pistolet pneumatyczny	Gwardia Katowice	1
13.	1985	Danuta Węgrzynek	karabinek pneumatyczny	Gwardia Katowice	2
14.	1986	Teresa Franke	karabinek pneumatyczny	Gwardia Katowice	3
15.	1986	Zdzisław Łukasz	pistolet pneumatyczny	Gwardia Katowice	1
16.	1986	Ryszard Sznaga	karabinek pneumatyczny	Gwardia Katowice	1
17.	1986	Danuta Węgrzynek	karabin 60 strzałów leżąc	Gwardia Katowice	2
18.	1987	Zdzisław Łukasz	pistolet pneumatyczny	Gwardia Katowice	3
19.	1988	Zdzisław Łukasz	pistolet pneumatyczny	Gwardia Katowice	1
20.	1989	Zdzisław Łukasz	pistolet dowolny	Gwardia Katowice	2
21.	1990	Zdzisław Łukasz	pistolet pneumatyczny	Gwardia Katowice	1
22.	1997	Wojciech Smoll	karabin dowolny 60 m	PKS Katowice	3
23.	1997	Anna Trębska	pistolet pneumatyczny	AZS Częstochowa	2
24.	2000	Dorota Lubocka	pistolet pneumatyczny	PKS Katowice	3

STRZELNICA do strzelania z broni pneumatycznej w ►Murckach; powstała w latach 80. XX w., pierwotnie z 4 stanowiskami, później powiększona; znajdowała się w dawnym kinie.
Ach te Murcki. [Zebranie i ułożenie materiałów Sylwester Szweda]. [Katowice] 2013.

STRZELNICA DO RZUTKÓW W GISZOWCU, obiekt sportowy Klubu Strzeleckiego ►Kościuszko, z trzema maszynami do wypuszczania asfaltowych krążków (rzutków), stanowiskiem dla strzelców, dołami dla chłopców uruchamiających urządzenia; powstała ok. 1930 w terenie leśnym, na pograniczu z Wesołą; nad brzegiem Boliny.
J. Tofilska: Giszowiec, Monografia historyczna. Katowice 2016.

STRZELNICA GILDII STRZELECKIEJ W KATOWICACH, pierwszy obiekt sportowy w Katowicach (1869); wybudowany z inicjatywy Huberta Tiele-Wincklera dla ►Gildii Strzeleckiej w Katowicach, użytkowany do 1912; usytuowany na pograniczu Parku Południowego – Süd Park (dzisiejszego ►Parku im. Tadeusza Kościuszki).
K. Gwóźdź: W jedności siła: historia i tradycje bractw strzeleckich z terenów województw śląskiego i opolskiego. Katalog wystawy czasowej, Muzeum w Tarnowskich Górach 9 września 2011 – 31 stycznia 2012. Tarnowskie Góry 2011.

STRZELNICA POLICYJNA W PIOTROWICACH, wybudowana w 1967 roku dla ZOMO, od lat 60. XX w. używana przez zawodników sekcji strzeleckiej ►Gwardii Katowice, obecnie (lata 20. XXI w.) obiekt ćwiczebny szkoły policyjnej złożony z pięciu stanowisk: strzelnicy kulowej 25 m, trzech strzelnic kulowych 50 m, strzelnicy do broni pneumatycznej, a po modernizacji w 2022 roku – do broni laserowej.
„Sport” 1967, nr 117.; Regulamin strzelnicy sportowej szkoły policji w Katowicach; https://katowice24.info/szkola-policji-ma-nowa-strzelnice-jest-bron-laserowa-i-killing-house/

STRZELNICA SPORTOWA w ►Murckach, do broni kulowej; wybudowana w 1966 r. przy ul. Roberta Mruczka, obecnie nieistniejąca.
Ach te Murcki. [Zebranie i ułożenie materiałów Sylwester Szweda]. [Katowice] 2013.

STUDENCKIE KOŁO PRZEWODNIKÓW BESKIDZKICH W KATOWICACH (SKPB), powstało w 1963 z inicjatywy grupy najbardziej doświadczonych turystów, tworzących od 1961 Akademicki Klub Turystyczny ►Gronie w Katowicach, podlegało Związkowi Studentów Polskich. W 1963 utworzono Oddział Międzyuczelniany PTTK, przy którym SKPB działa do dzisiaj, prowadząc corocznie kursy na przewodnika beskidzkiego. Od początku działalności przeszkolono ok. 300 przewodników. Członkami honorowymi są: Janusz Kamocki, Roman Reinfuss, Tadeusz Staich. SKPB działa społecznie na rzecz środowiska akademickiego Górnego Śląska. Od 1964 organizuje też wyjazdy zagraniczne. Wielu członków uprawia nie tylko trekking, ale i wspinaczkę, wspinaczkę wysokogórską, narciarstwo – najczęściej skiturowe, biegi na orientację itp. Działalność  odbywa się na zasadzie pracy społecznej. Imprezy turystyczne organizowane przez SKPB Katowice: Rajd Nocny, Jesienne Bacowanie, Wyrypa Beskidzka, Fasolka. W III 2012 Koło stało się właścicielem chatki studenckiej (Chata na Zagroniu) w Beskidzie Żywieckim. Od 1985 prowadzi studenckie bazy namiotowe na Hali Górowej w Beskidzie Żywieckim oraz na Polanie Wały w Beskidzie Wyspowym, a od 1992 roku na Przełęczy Głuchaczki. Funkcję prezesów kolejno pełnili: Krystyna Marys, Stefan Kowalski, Adam Fostiak, Piotr Bednorz, Edward Kudelski, Krystyna Nizio, Jan Dulewski, Andrzej Pałubicjki, Maria Wojtaszek, Franciszek Chwila, Wojciech Siwek, Bogusław Sanowiski, Mateusz Drożdżowski, Ryszard Woźnica, Stanisław Iwańczak, Dariusz Filip Gacek, Paweł Balcerowski Michał Żemła Elżbieta Machander, Edward Pyrtek, Remigiusz Bonk, Magdalena Tukaj, Sebastian Lampart, Aleksandra Długosz, Jakub Pasieka, Krzysztof Latosiński, Michał Wolf Wilczek, Marta Olszówka, Agnieszka Kalisz Dzik, Bartosz Piekaruś, Piotr Bednorz.
Ale to już było…: historia Studenckiego Koła Przewodników Beskidzkich w Katowicach 1963–2013. Red. E. Wieczorek, współpr. P. Bednorz, D. Filip. Katowice 2013.

STUDIUM NAUCZYCIELSKIE WYCHOWANIA FIZYCZNEGO W KATOWICACH, zakład kształcenia nauczycieli wychowania fizycznego i biologii stopnia wyższego dla szkół wszelkich typów; utworzone zarządzeniem Przewodniczącego Głównego Komitetu Kultury Fizycznej i Turystyki (16 XI 1957) w miejsce ►Technikum Wychowania Fizycznego w Katowicach; utworzone w jego siedzibie, przejęło po nim kadrę pedagogiczną (dyr. Tadeusz Madej); organizowało dzienne studia stacjonarne dla absolwentów liceów ogólnokształcących i wieczorowe dla pracujących nauczycieli; 1596 absolwentów (1959–1971); po utworzeniu ►Wyższej Szkoły Wychowania Fizycznego w Katowicach zakończyło działalność.
M. Sraga: Akademia Wychowania Fizycznego w Katowicach w latach 1970–2005 i jej rola w kształceniu kadr kultury fizycznej. Katowice 2009.

SUMIK, Staw nr 6, (dawniej: milicyjny), w obrębie ►Doliny Trzech Stawów; od 2005 r. łowisko rybackie ►Polskiego Związku Wędkarskiego.
https://www.cdpgs.katowice.pl/attachments/article/310/PGS_2012_69.pdf

SÜD PARK, zob. ►Park im. Tadeusza Kościuszki w Katowicach.

SYGNAŁ KATOWICE, klub szachowy, wzmiankowany w drugiej połowie l. 60 XX w. w biuletynach Śląskiego Związku Szachowego; występował w drużynowych zawodach o mistrzostwo kl. A.

SZABELKA, UKS przy Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 22 Katowice w Brynowie, działał w l. 2000–2004. Zorganizował turniej szablowy o puchar prezesa Izby Rzemieślniczej w Katowicach. Trenerem był Sebastian Góra.
www.bazy.ngo.pl

SZACHY, dyscyplina sportu; w Katowicach uprawiana i przybierająca zorganizowane formy od co najmniej 1916 roku (Pierwszy Klub Szachowy 1916 Katowice); pierwsze polskie kluby (►Klub Szachowy Szopienice przy dworcu w Szopienicach, 1923) – były efemerydami; od 1924 działał Klub Szachowy ►Pogoń Dąb, co zapoczątkowało proces scalania organizacji szachowych województwa śląskiego (głównie Królewskiej Huty i Katowic) w ►Polskim Związku Szachowym Województwa Śląskiego; do 1939 utworzono w Katowicach 16 jednostek szachowych, w wyspecjalizowanych klubach (►Policyjny KS) i w wielosekcyjnych strukturach oraz w organizacjach młodzieżowych – Oddziałach Młodzieży Powstańczej, Stowarzyszeniach Młodzieży Polskiej (od 3 czerwca 1930 działał Sekretariat Szachowy SMP), świetlicach młodzieżowych dla bezrobotnych. Po 1945 roku w odbudowie sportu szachowego pierwszorzędną rolę odegrał ►Katowicki Klub Szachowy i Wojewódzki Dom Kultury (dziś tzw. stary gmach Biblioteki Śląskiej) przy ul. Francuskiej 12. W latach 1945–2021 szachy uprawiano w Katowicach w co najmniej 31 jednostkach organizacyjnych. Z organizowanych imprez należy wymienić W sporcie wyczynowym największe osiągnięcia, obok ►Startu Katowice i Kolejarza Katowice (zob. ►Kolejarz 24 Katowice), odniósł zwłaszcza ►Hetman Szopienice (obecnie GKS–Hetman Katowice). Działacze: Roman Bąk, Włodzimierz Borkowski, Franciszek Burczyk, Henryk Pokorski (Paskuda), obecnie (2022) wiceprezesem FIDE – Międzynarodowej Organizacji Szachowej – jest Łukasz Turlej. W Katowicach zorganizowano IMP w odmianie klasycznej kobiet (1959), klasycznej mężczyzn (1952,1961), DMP (1934, 1946, 1953, 1977, 2015, 2016); IMP w szachach szybkich (1989); IMP w szachach błyskawicznych (1982, 1988, 2011); DMP (1988), 11 edycji memoriału „9 z Wujka” (od 1998); Puchar Prezydenta Katowic w szachach klasycznych i rozwiązywaniu zadań szachowych; osiągnięcia: 4 (2–0–2) medale w IME i DME zdobyte przez dwie szachistki Hetmana Szopienice.

Kluby szachowe na terenie dzisiejszych Katowic (1922–1939)

Lp.	Nazwa klubu	Miejscowość	Lata działalności
1.	Caissa	Zawodzie	1924, 1928–1929
2.	Hetman Bogucice	Bogucice	1924–1925, 1928–1929
3.	Jedność	Katowice	1939
4.	Klub Lubowników Szachu	Załęże	1924–1925
5.	Klub Szachowy 1919	Katowice	1919–1929, 1931
6.	Klub Szachowy Kopalni „Wujek”	Katowice	1933–1939
7.	KPW	Katowice	1933–1939
8.	OMP	Zawodzie	1934
9.	Pogoń (Klub Szachowy)	Katowice	1930
10.	Pogoń 24	Dąb	1924–1925, 1929–1931
11.	Policyjny Klub Sportowy	Katowice	1930
12.	PPW	Katowice	1936–1939
13.	Roździeń	Szopienice	1931–
14.	Szopienicki Klub Szachowy	Szopienice	1923, 1928–1929, 1931–1938
15.	Urzędnicy Samorządowi	Katowice	1929
16.	Wieża	Janów	1925–1939

A. Steuer: Ruch sportowy w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2009.

Kluby szachowe w Katowicach po 1945 roku

Lp.	Nazwa klubu	Lata działalności
1.	Amator	1983
2.	Baildon	1954–1969
3.	Caissa	2007–2014
4.	Carbon Katowice-Wełnowiec	1924–1925
5.	Centrostal	1954–1955
6.	Dąb	1965–1968
7.	GKS Katowice	1969–1984
8.	Głusi	1965–1966
9.	Górnik Piotrowice	1954
10.	Górnik Stalinogród	1955
11.	Gwarek Kopalnia „Staszic” Giszowiec	1983
12.	Hetman Szopienice	1975–nadal
13.	Karlik–Hetman Szopienice	2007
14.	Katowicki Klub Szachowy	1945–1949
15.	Klimczok–Hetman Szopienice	2003
16.	Kolejarz	1954–1986
17.	ZDK Kopalnia „Wujek” Katowice	1989
18.	MDK Giszowiec	2013
19.	Pałac Młodzieży	2005–2018
20.	Pion Kopalnia „Wujek” Katowice	1982–1983
21..	Podlesianka 38 Podlesie	2003
22.	Rozwój	1987
23.	Słowian	1965–1987
24.	Start	1953–2003
25.	Sygnały	1970
26.	Taxi	do 1972
27.	UKS 21 Podlesie	2014–2017
28.	Wojewódzki Dom Kultury Katowice	1950–1952
29.	MDK Związkowiec Katowice-Zawodzie	2004–2009

T. Szafraniec: Droga na szachowy szczyt. Historia i ludzie z Klubu Szachowego „Hetman” w Katowicach. Katowice 2018

Międzynarodowe osiągnięcia szachistów katowickich

Lp.	Rok	Imię i nazwisko	Klub	Zawody	Miejsce
1.	2005	Joanna Dworakowska	Hetman Szopienice	DME szachy klasyczne	1
2.	2006	Joanna Dworakowska	Hetman Szopienice	IME szachy szybkie	1
3.	2010	Monika Soćko	Hetman Szopienice	IME szachy klasyczne	3
4.	2013	Monika Soćko	Hetman Szopienice	IME szachy klasyczne	3
5.	2022	Monika Soćko	Hetman GKS Szopienice	IME szachy klasyczne	1

Medaliści MP

Lp.	Rok	Imię i nazwisko	Klub	Rodzaj	Miejsce
1.	1946	Emil Sojka, Emil Byrtek, Wiktor Balcarek, E. Zachorski, Z. Ogórek, J. Zakrzewski, Henryk Pokorski, Rasikoń, J. Zeiger, E. Szmigielok	reprezentacja Katowic	drużynowo	3
2.	1955	Emil Sojka, Emil Byrtek, Wiktor Balcarek, Stefan Brzóska, Zygmunt Kloza, Emil Olej, Klara Knapik, Henryk Śliwiński, Stanisław Kornasiewicz	Start Katowice	drużynowo	3
3.	1957	Wiktor Balcarek, Emil Sojka, Stefan Brzóska, Emil Byrtek, Henryk Śliwiński, Zygmunt Kloza, Stanisław Kornasiewicz, Zyta Knapik	Start Katowice	drużynowo	2
4.	1957	Zyta Knapik	Start Katowice	klasyczne	3
5.	1958	Wiktor Balcarek, Stefan Nahlik, Stefan Brzóska, Emil Byrtek, Henryk Śliwiński, Zygmunt Kloza, Stanisław Kornasiewicz, Emil Olej, Klara Knapik, Kazimierz Badylak, Alojzy Przybyszewski	Start Katowice	drużynowo	1
6.	1959	Wiktor Balcarek, Edward Nahlik, Stefan Brzóska, Henryk Śliwiński, Zygmunt Kloza, Stanisław Kornasiewicz, Zyta Knapik, Antoni Sieroń, Alojzy Przybyszewski	Start Katowice	drużynowo	2
7.	1960	Wiktor Balcarek, Edward Nahlik, Adam Dzięciołowski, Stefan Brzóska, Emil Sojka, Henryk Śliwiński, Zygmunt Kloza, Antoni Sieroń, Stanisław Kornasiewicz, Alojzy Przybyszewski, Wojciech Radowski, Krystyna Radzikowska, Marek Szpakowski, Malina Szpakowska	Start Katowice	drużynowo	3
8.	1962	Wiktor Balcarek, Edward Nahlik, Adam Dzięciołowski, Zygmunt Kloza, Stanisław Kornasiewicz, Wojciech Radecki, Malina Szpakowska	Start Katowice	drużynowo	2
9.	1963	Krystyna Radzikowska-Hołuj	Start Katowice	klasyczne	3
10.	1963	Wacław Łuczynowicz, Wiktor Balcarek, Adam Dzięciołowski, Zygmunt Kloza, Stanisław Kornasiewicz, Malina Szpakowska, Marek Szpakowski, Edward Ledwoń, Krystyna Radzikowska-Hołuj	Start Katowice	drużynowo	3
11.	1965	Wacław Łuczynowicz, Wiktor Balcarek, Adam Dzięciołowski, Zygmunt Kloza, Stanisław Kornasiewicz, Marek Szpakowski, Edward Ledwoń, Krystyna Radzikowska-Hołuj	Start Katowice	drużynowo	3
12.	1968	Wacław Łuczynowicz, Wiktor Balcarek, Adam Dzięciołowski, Zygmunt Kloza, Stanisław Kornasiewicz, Marek Szpakowski, Krystyna Radzikowska-Hołuj	Start Katowice	drużynowo	3
13.	1970	Wacław Łuczynowicz, Wiktor Balcarek, Adam Dzięciołowski, Zygmunt Kloza, Stanisław Kornasiewicz, Krystyna Radzikowska-Hołuj, Wacław Łuczynowicz, Stefan Kępiński, Jacek Bielczyk	Start Katowice	drużynowo	3
14.	1972	Krystyna Radzikowska-Hołuj	Start Katowice	klasyczne	3
15.	1973	Wiktor Balcarek, Adam Dzięciołowski, Stanisław Kornasiewicz, Krystyna Radzikowska-Hołuj, Stefan Kępiński, Jacek Bielczyk, Karol Pinkas, Henryk Śliwiński, Jan Widera	Start Katowice	drużynowo	2
16.	1974	Włodzimierz Schmidt	Kolejarz 24 Katowice	błyskawiczne	1
17.	1974	Aleksandra Szpakowska	Kolejarz 24 Katowice	klasyczne	3
18.	1975	Włodzimierz Schmidt	Kolejarz 24 Katowice	klasyczne	1
19.	1975	Włodzimierz Schmidt	Kolejarz 24 Katowice	klasyczne	1
20.	1975	Jacek Bielczyk, Karol Pinkas, Jan Widera, Zbigniew Hurnik	Start Katowice	drużynowo	2
21.	1975	Krystyna Radzikowska-Hołuj	Kolejarz 24 Katowice	klasyczne	3
22.	1975	Krystyna Radzikowska-Hołuj	Kolejarz 24 Katowice	klasyczne	3
23.	1976	Krystyna Radzikowska-Hołuj	Start Katowice	klasyczne	2
24.	1976	Wiktor Balcarek, Adam Dzięciołowski, Stanisław Kornasiewicz, Krystyna Radzikowska-Hołuj, Jacek Bielczyk, Karol Pinkas, Jan Widera, Zbigniew Hurnik, Marian Twardoń, Jan Widera	Start Katowice	drużynowo	3
25.	1976	Włodzimierz Schmidt	Kolejarz 24 Katowice	błyskawiczne	3
26.	1977	Włodzimierz Schmidt	Kolejarz 24 Katowice	błyskawiczne	1
27.	1978	Włodzimierz Schmidt	Kolejarz 24 Katowice	błyskawiczne	2
28.	1978	Krystyna Radzikowska-Hołuj	Kolejarz 24 Katowice	klasyczne	3
29.	1978	Krystyna Radzikowska-Hołuj	Kolejarz 24 Katowice	klasyczne	3
30.	1979	Włodzimierz Schmidt	Kolejarz 24 Katowice	błyskawiczne	1
31.	1980	Włodzimierz Schmidt	Kolejarz 24 Katowice	błyskawiczne	1
32.	1981	Włodzimierz Schmidt	Kolejarz 24 Katowice	błyskawiczne	1
33.	1981	Karol Pinkas, Jan Widera, Zbigniew Hurnik, Karol Zieleźnik	Start Katowice	błyskawiczne drużynowo	3
34.	1982	Włodzimierz Schmidt	Kolejarz 24 Katowice	błyskawiczne	3
35.	1983	Włodzimierz Schmidt	Kolejarz 24 Katowice	błyskawiczne	3
36.	1984	Włodzimierz Schmidt	Kolejarz 24 Katowice	błyskawiczne	1
37.	1985	Włodzimierz Schmidt	Kolejarz 24 Katowice	błyskawiczne	1
38.	1986	Włodzimierz Schmidt	Kolejarz 24 Katowice	błyskawiczne	1
39.	1986	Włodzimierz Schmidt, Artur Sygulski, J. Szałajdewicz, Z. Kadyś, J. Ligęza	Kolejarz 24 Katowice	błyskawiczne drużynowo	3
40.	1988	Włodzimierz Schmidt, Artur Sygulski, Jan Adamski, Jacek Dawidów	Kolejarz 24 Katowice	błyskawiczne	1
41.	1988	Włodzimierz Schmidt	Kolejarz 24 Katowice	błyskawiczne	1
42.	1988	Włodzimierz Schmidt, Jan Adamski, Artur Sygulski, Jacek Dawidów	Kolejarz 24 Katowice	błyskawiczne drużynowo	1
43.	1989	Włodzimierz Schmidt A. Sygulski, Jan Adamski, Jacek Dawidów	Kolejarz 24 Katowice	błyskawiczne	1
44.	1989	Włodzimierz Schmidt, Jan Adamski, Artur Sygulski, Jacek Dawidów	Kolejarz 24 Katowice	błyskawiczne drużynowo	1
45.	1989	Włodzimierz Schmidt	Kolejarz 24 Katowice	szybkie	3
46.	1990	Włodzimierz Schmidt	Kolejarz Katowice	klasyczne	1
47.	1990	Włodzimierz Schmidt	Kolejarz 24 Katowice	klasyczne	1
48.	1990	I. Świecik, K. Lewandowska, J. Dulias	Kolejarz 24 Katowice	błyskawiczne druż. kobiet	2
49.	1991	Włodzimierz Schmidt	Kolejarz 24 Katowice	błyskawiczne	1
50.	1992	Włodzimierz Schmidt	Kolejarz 24 Katowice	błyskawiczne	2
51.	1994	Włodzimierz Schmidt	Kolejarz 24 Katowice	klasyczne	1
52.	1994	Włodzimierz Schmidt	Kolejarz 24 Katowice	szybkie	3
53.	1997	Włodzimierz Schmidt	Kolejarz 24 Katowice	błyskawiczne	1
54.	2006	Joanna Dworakowska	Hetman Szopienice	klasyczne	3
55.	2007	Kamil Mitoń, Eduardas Rozentalis (Litwa), Jacek Gdański, Bartłomiej Heberla, Joanna Dworakowska, Krzysztof Bulski	Hetman Szopienice	klasyczne – liga	1
56.	2007	Kamil Mitoń, Jacek Gdański, Bartłomiej Heberla, Krzysztof Bulski, Jacek Markiewicz	Hetman Szopienice	błyskawiczne drużynowo	1
57.	2007	Joanna Dworakowska	Hetman Szopienice	P-5 indywidualnie	1
58.	2007	Kamil Mitoń	Hetman Szopienice	P-5 indywidualnie	2
59.	2008	Kamil Mitoń, David Navara, Piotr Bobras, Jacek Gdański, Bartłomiej Heberla	Hetman Szopienice	klasyczne – liga	1
60.	2008	Kamil Mitoń, Jacek Gdański, Bartłomiej Heberla, Krzysztof Bulski	Hetman Szopienice	błyskawiczne drużynowo	1
61.	2009	Bartłomiej Heberla, Kamil Mitoń, David Navara (Czechy)	Hetman Szopienice	błyskawiczne drużynowo	1
62.	2009	Kamil Mitoń	Hetman Szopienice	Klasyczne – liga	2
63.	2009	Bartłomiej Heberla	Hetman Szopienice	klasyczne	2
64.	2010	Monika Soćko	Hetman Szopienice	klasyczne	1
65.	2010	Monika Soćko	Hetman Szopienice	klasyczne	1
66.	2010	Bartosz Soćko, Kamil Mitoń, Jacek Gdański, Bartłomiej Heberla	Hetman Szopienice	błyskawiczne drużynowo	1
67.	2010	Bartłomiej Heberla	Hetman Szopienice	błyskawiczne	1
68.	2010	David Navara, Bartosz Soćko, Kamil Mitoń, Jacek Gdański, Piotr Bobras, Bartłomiej Heberla, Monika Soćko	Hetman Szopienice	klasyczne drużynowo	1
69.	2010	Bartosz Soćko	Hetman Szopienice	błyskawiczne	2
70.	2010	Jacek Gdański	Hetman Szopienice	klasyczne	3
71.	2011	Monika Soćko, Marta Michna, Dalia Blimke-Dereń	Hetman Szopienice	błyskawiczne drużynowo kobiet	1
72.	2011	Monika Soćko	Hetman Szopienice	klasyczne	2
73.	2011	Dawid Navara, Bartosz Soćko, Kamil Mitoń, Jacek Gdański, Bartłomiej Heberla, Vlastimil Babula (Czechy), Piotr Bobras, Krzysztof Bulski, Monika Soćko	Hetman Szopienice	klasyczne drużynowo	2
74.	2011	Bartosz Soćko, Bartłomiej Heberla, Jacek Gdański, Krzysztof Bulski	Hetman Szopienice	błyskawiczne	2
75.	2012	Monika Soćko	Hetman Szopienice	błyskawiczne	1
76.	2012	Bartosz Soćko	Hetman Szopienice	błyskawiczne	1
77.	2012	Rafael Pierzak, Dariusz Szczepankiewicz, Mirosław Nowakowski, Janusz Pietrzak	Hetman Szopienice	korespondencyjne druż.	1
78.	2012	David Navara, Bartosz Soćko, Kamil Mitoń, Piotr Bobras, Jacek Gdański, Krzysztof Bulski, Grzegorz Masternak, Monika Soćko, Marta Michna, Anna Zozulia	Hetman Szopienice	klasyczne drużynowo	2
79.	2012	Kamil Mitoń	Hetman Szopienice	klasyczne	3
80.	2013	David Navara, Ołeksandr Areszczenko (Ukraina), Grzegorz Gajewski, Bartosz Soćko, Kamil Mitoń, Piotr Bobras, Krzysztof Bulski, Jacek Gdański, Monika Soćko	Hetman Szopienice	klasyczne – liga	1
81.	2013	Monika Soćko	Hetman Szopienice	błyskawiczne	1
82.	2013	Monika Soćko	Hetman Szopienice	klasyczne	1
83.	2013	Bartosz Soćko	Hetman Szopienice	klasyczne	1
84.	2013	Bartosz Soćko, Jacek Gdański, Krzysztof Bulski, Monika Soćko	Hetman Szopienice	błyskawiczne drużynowo	2
85.	2013	Krzysztof Bulski	Hetman Szopienice	błyskawiczne	2
86.	2013	Grzegorz Gajewski	Hetman Szopienice	klasyczne	2
87.	2014	Monika Soćko	Hetman Szopienice	klasyczne	1
88.	2014	Bartosz Soćko	Hetman Szopienice	klasyczne	1
89.	2014	Monika Soćko	Hetman Szopienice	błyskawiczne	1
90.	2014	Radosław Wojtaszek	Hetman Szopienice	szybkie	1
91.	2014	Radosław Wojtaszek, David Navara, Ołeksandr Areszczenko, Grzegorz Gajewski, Bartosz Soćko, Kamil Mitoń, Krzysztof Bulski, Monika Soćko	Hetman Szopienice	klasyczne drużynowo	2
92.	2014	Bartłomiej Heberla	Hetman Szopienice	szybkie	2
93.	2014	Dariusz Szczepankiewicz, M. Wojnar, Mirosław Jasiński, Janusz Pietrzak	Hetman Szopienice	korespondencyjne druż.	2
94.	2015	Grzegorz Gajewski	Hetman Szopienice	klasyczne	1
95.	2015	Radosław Wojtaszek, David Navara, Ołeksandr Areszczenko, Grzegorz Gajewski, Bartosz Soćko, Kamil Mitoń, Krzysztof Bulski, Monika Soćko	Hetman Szopienice	klasyczne drużynowo	1
96.	2016	Monika Soćko	Hetman Szopienice	klasyczne	1
97.	2016	Radosław Wojtaszek, David Navara, Ołeksandr Areszczenko, Kamil Mitoń, Grzegorz Gajewski, Bartosz Soćko, Monika Soćko	Hetman Szopienice	klasyczne drużynowo	1
98.	2017	Monika Soćko	Hetman Szopienice	klasyczne	1
99.	2017	Radosław Wojtaszek, David Navara, Ołeksandr Areszczenko, Grzegorz Gajewski, Kamil Mitoń, Bartosz Soćko, Krzysztof Bulski, Monika Soćko	Hetman Szopienice	klasyczne drużynowo	1
100.	2017	Bartosz Soćko	Hetman Szopienice	szybkie	1
101.	2017	Kamil Mitoń, Krzysztof Bulski, Jacek Gdański, Grzegorz Masternak	Hetman Szopienice	szybkie drużynowo	1
102.	2017	Kamil Mitoń	Hetman Szopienice	szybkie	2
103.	2018	Bartosz Soćko,	Hetman Szopienice	błyskawiczne	1
104.	2018	Radosław Wojtaszek, Jan-Krzysztof Duda, David Navara, Bartosz Soćko, Grzegorz.Gajewski, Kamil Mitoń, Krzysztof Bulski, Victor Gažík (Słowacja), Monika Soćko	GKS–Hetman Katowice	klasyczne	1
105.	2019	Bartosz Soćko	GKS–Hetman Katowice	klasyczne	3
106.	2019	Monika Soćko	GKS–Hetman Katowice	klasyczne	2
107.	2019	R. Wojtaszek, J.-K. Duda, D. Navara (CZE), B. Soćko, G. Gajewski, K. Mitoń, K. Bulski, V. Gažík (SVK), M. Soćko	GKS–Hetman Katowice	drużynowo	1
108.	2020	Monika Soćko	GKS–Hetman Katowice	szybkie	1
109.	2021	Monika Soćko	GKS–Hetman Katowice	klasyczne	3
110.	2022	Monika Soćko	GKS–Hetman Katowice	klasyczne	3
111.	2022	Monika Soćko	GKS–Hetman Katowice	klasyczne	3
112.	2020	J-K. Duda, R. Wojtaszek, D. Navara (CZE), G. Gajewski, B. Soćko, K. Mitoń, D. Sadzikowski, J. Gdański, M. Soćko	GKS–Hetman Katowice	klasyczne	2
113.	2021	D. Navara (CZE), O. Areszczenko (UKR), G. Gajewski, B.Soćko, K. Mitoń, D. Sadzikowski, M. Soćko;	GKS–Hetman Katowice	klasyczne	2

https://www.szachypolskie.pl/

SZAROTKA MAŁA DĄBRÓWKA, Towarzystwo Cyklistów, kontynuator zał. w 1901 na terenie Siemianowic Towarzystwa Cyklistów „1901” (po zmianach administracyjnych znalazło się w granicach Dąbrówki Małej). Specjalizowało się w piłce rowerowej; odegrało pionierską rolę w popularyzacji jej boiskowej – 6-osobowej – odmiany. Jedno z większych w województwie śląskim; w 1929 skupiało 67 członków. W 1924 zorganizowało szosowe wyścigi kolarskie (pierwszy na Górnym Śląsku wyścig drużynowy – 10 VIII). Propagowało piłkę rowerową i akrobatykę rowerową, podjęło próbę wprowadzenia do programu działalności polo rowerowego. W 1928 zorganizowało MP w piłce rowerowej w hali Muca na Burowcu; w 1930 uczestniczyło w rozgrywkach o MP w piłce rowerowej. Działacze: A. Ziemba, B. Mycielski. Zlikwidowane w 1939.
A. Steuer: Kultura fizyczna w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008; „Kattowitzer Zeitung” 1924, nr 148; „Polonia” 1925, nr 47, 1930, nr 1823; „Polska Zachodnia” 1928, nr 355.

SZERMIERCZE TURNIEJE BARRBÓRKOWE, zawody międzynarodowe we florecie (kobiet i mężczyzn), szpadzie i szabli rozgrywane w Katowicach w latach 1971–1987, zwykle na początku grudnia, z okazji Barbórki (górniczego święta przypadającego na dzień 4 grudnia) organizowane przez sekcję szermierczą GKS Katowice; po mistrzostwach Polski druga największa szermiercza impreza w Polsce.
H. Marzec: Medalowe riposty. 80 lat śląskiej szermierki. Katowice 2007.

SZERMIERKA, pionierską rolę w województwie śląskim w rozwoju nowoczesnej szermierki odegrały Katowice i Rybnik (II poł. l. 20. XX w.); nacisk na nabycie umiejętności szermierczych kładli Franciszek Hrnczarek w Gimnazjum Matematyczno-Przyrodniczym im. Mikołaja Kopernika, Alojzy Świerczyński w ►Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół” Mała Dąbrówka, kpt. J. Szczerbiński w Śląskim Klubie Szermierczym (zob. ►Pierwszy Śląski Klub Szermierczy Katowice); przełomem było wprowadzenie tej dyscypliny w l. 30. XX w. do programu szkolenia Policji Państwowej Województwa Śląskiego (związane z etatową pracą fechmistrza Leona Kozy- Kozarskiego w ►Policyjnym Klubie Sportowym Katowice), organizacji paramilitarnych (►Kolejowe Przysposobienie Wojskowe Katowice) oraz w kolejnych szkołach średnich miasta. W aktywizacji środowiska kobiecego ważną rolę odegrał ►Pierwszy Śląski Klub Szermierczy Katowice (Helena Jeziorowska, Cecylia Malczyk, Herta Stanoszek). Rozwój imprez szermierczych w Katowicach nastąpił w l. 30. XX w.: w 1930 rozegrano I Szermiercze Mistrzostwa Śląska, a w 1932 I Szermiercze Mistrzostwa Śląska w florecie kobiet (wznowione w 1945); Katowice były częstym organizatorem MP: w szabli i szpadzie (1939, 1946, 1947, 1948, 1955, 1957, 1961, 1973), w florecie (1960), w szabli, szpadzie i florecie (1974, 1984, 1987, 1990, 2002); Piotrowice w szabli i w szpadzie(1952). Od 1936 w Katowicach mieściła się siedziba ►Śląskiego Związku Szermierczego. Po II wojnie światowej Katowice były centrum odbudowy szermierki w skali ogólnokrajowej, w l. 1945–1948 w mieście funkcjonowała siedziba Polskiego Związku Szermierczego, którego prezesem był płk Włodzimierz Stahl. Po wojennej przerwie (nazanczonej stratami personalnymi: E. Koerner, K. Paszek, J. Szczerbiński) oparciem dla katowickiej szermierki była sekcja KS ►Pogoń Katowice (skupiała przedwojenne środowisko szermiercze miasta oraz bezdomnych szermierzy z Warszawy: Jana Nawrockiego i Irenę Nawrocką); do przedwojennych tradycji nawiązywały też szkoły średnie (m.in. Szkolne Koło Sportowe w Liceum im. Mikołaja Kopernika). To głównie z ich szeregów rekrutowała się kadra KS ►Górnik 1920 Katowice; kuźnią talentów była także sekcja szermiercza MKS ►Pałac Młodzieży Katowice; w obydwu fechmistrzem był Wacław Walnik. W l. 1928–2009 w Katowicach prowadziło działalność 25 sekcji szermierczych; Huta Baildon była producentem kling szermierczych. Do wzrostu osiągnięć sportowych przyczynił się wybitny węgierski trener Janos Kevey, od 1947 zamieszkały w Katowicach. Związane z okresem zimnej wojny działania na rzecz włączenia szermierki na bagnety preferowane w ►Lidze Przyjaciół Żołnierza (l. 50. XX w.) miały charakter epizodyczny, upadły w wyniku przemian popaździernikowych w 1956. Do osiągnięć organizacyjnych należało powstanie zakładu szermierki na ►Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach, który w 1980 zorganizował Zbigniew Czajkowski. Dorobek sportowy: pierwszy medal mistrzostw Polski wywalczyła w 1932 Herta Stanoszek; w l. 1932–2019 łącznie 193 katowickich szermierzy z 7 klubów: ►Pierwszego Śląskiego Klubu Szermierczego 6 (4–2–0), ►Policyjnego Klubu Sportowego 20 (6–7–7), KS ►Pogoń Katowice 27 (12–10–5), KS ►Baildon (►Stal) Katowice 62 (16–25–21), ►AZS AWF Katowice 97 (30–37–30), ►Górnik 1920 Katowice 29 (14–4–11), ►GKS Katowice 69 (23–22–24) oraz w reprezentacji Katowic (Śląska, CRZZ) 15 (4–5–6) wywalczyło 327 (110–113–104) medali MP. Od 1934 katowiccy szermierze brali udział w ME – pierwszym medalistą został Antoni Sobik; po raz pierwszy wystąpili na IO w 1936, a podczas IO w 1956 Zygmunt Pawlas i Ryszard Zub po raz pierwszy zdobyli srebrne medale; od 1953 startowali w MŚ, zdobywając 13 (3–3–7) medali; na U wywalczyli 2 (0–1–1) medale.

Osiągnięcia krajowe

Lp.	Rok	Imię, nazwisko	Klub	Konkurencja	Miejsce
1.	1932	Herta Stanoszek	Pierwszy Śląski Klub Szermierczy	floret	2
2.	1933	Antoni Kaczmarczyk, Karol Paszek, Antoni Sobik, Teodor Zaczyk	Policyjny KS	szabla	2
3.	1934	Herta Stanoszek	Pierwszy Śląski Klub Szermierczy	floret	2
4.	1934	Antoni Kaczmarczyk, Karol Paszek, Antoni Sobik, Teodor Zaczyk	Policyjny KS	szabla	2
5.	1934	Teodor Zaczyk	Policyjny KS	szpada	2
6.	1934	Karol Paszek	Policyjny KS	floret	3
7.	1935	Herta Stanoszek	Pierwszy Śląski Klub Szermierczy	floret	1
8.	1935	Edward Kamala, Rajmund Karwicki, Antoni Sobik, Teodor Zaczyk	Policyjny KS	szpada	1
9.	1935	Anna Dębska, Herta Stanoszek, Helena Wieczorek	reprezentacja Śląska	floret	1
10.	1935	Antoni Kaczmarczyk, Karol Paszek, Antoni Sobik, Teodor Zaczyk	Policyjny KS	szabla	2
11.	1936	Herta Stanoszek	Pierwszy Śląski Klub Szermierczy	floret	1
12.	1936	Antoni Sobik	Policyjny KS	szabla	1
13.	1936	Antoni Sobik	Policyjny KS	szpada	1
14.	1936	Antoni Kaczmarczyk, Karol Paszek, Antoni Sobik, Teodor Zaczyk	Policyjny KS	szabla	2
15.	1936	Bolendzanka, Stefania Herzog, Herta Stanoszek, Helena Wieczorek	reprezentacja Śląska	floret	2
16.	1936	Karol Paszek	Policyjny KS	floret	3
17.	1937	Herta Stanoszek	Pierwszy Śląski Klub Szermierczy	floret	1
18.	1937	Antoni Sobik	Policyjny KS	floret	1
19.	1937	Edward Kamala	Policyjny KS	szpada	2
20.	1937	Bolendzanka, Stefania Herzog, Herta Stanoszek, Helena Wieczorek	reprezentacja Śląska	floret	2
21.	1937	Antoni Kaczmarczyk	Policyjny KS	szabla	3
22.	1937	Antoni Sobik	Policyjny KS	szpada	3
23.	1938	Herta Stanoszek	Pierwszy Śląski Klub Szermierczy	floret	1
24.	1938	Teodor Zaczyk	Policyjny KS	szpada	1
25.	1938	Edward Kamala, Jan Kandzia, Rajmund Karwicki, Teodor Zaczyk	Policyjny KS	szpada	3
26.	1939	Antoni Sobik	Policyjny KS	floret	1
27.	1939	Edward Koerner, Karol Paszek, Antoni Sobik, Teodor Zaczyk	Policyjny KS	szabla	2
28.	1939	Antoni Sobik	Policyjny KS	szabla	3
29.	1939	Karol Paszek	Policyjny KS	szabla	3
30.	1939	Leokadia Mencel, Herta Stanoszek, Helena Wieczorek, Wypchałówna	reprezentacja Śląska	floret	3
31.	1946	Anna Skupień-Włodarczyk	Pogoń Katowice	floret	1
32.	1946	Teodor Zaczyk	Pogoń Katowice	szabla	1
33.	1946	Irena Nawrocka, Anna Skupień-Włodarczyk, Elżbieta Strzępka, Helena Żyłka-Richard	Pogoń Katowice	floret	1
34.	1946	Jan Nawrocki	Pogoń Katowice	floret	2
35.	1946	Irena Nawrocka	Pogoń Katowice	floret	2
36.	1946	Jerzy Wójcik	Pogoń Katowice	szabla	2
37.	1946	Teodor Zaczyk	Pogoń Katowice	szpada	2
38.	1946	Jan Nawrocki	Pogoń Katowice	szpada	3
39.	1947	Jan Nawrocki	Pogoń Katowice	szpada	1
40.	1947	Antoni Sobik	Pogoń Katowice	szabla	1
41.	1947	Augustyn Hałupka, Antoni Sobik, Jerzy Wójcik, Teodor Zaczyk	Pogoń Katowice	szabla	1
42.	1947	Antoni Sobik	Pogoń Katowice	floret	2
43.	1947	Teodor Zaczyk	Pogoń Katowice	szabla	2
44.	1947	Anna Skupień-Włodarczyk	Pogoń Katowice	floret	2
45.	1947	Genowefa Ozimina, Anna Skupień-Włodarczyk, Elżbieta Strzępka, Helena Żyłka-Richard	Pogoń Katowice	floret	2
46.	1947	Antoni Sobik	Pogoń Katowice	floret	3
47.	1948	Augustyn Hałupka, Rajmund Karwicki, Jan Nawrocki, Antoni Sobik, Teodor Zaczyk	Pogoń Katowice	szabla	1
48.	1948	Antoni Sobik	Pogoń Katowice	szabla	2
49.	1948	Augustyn Hałupka, Jan Nawrocki, Antoni Sobik, Jerzy Wójcik, Teodor Zaczyk	Pogoń Katowice	szpada	2
50.	1948	Jan Nawrocki	Pogoń Katowice	szpada	3
51.	1949	Augustyn Hałupka, Jan Nawrocki, Antoni Sobik, Jerzy Wójcik, Teodor Zaczyk	Pogoń Katowice	szabla	1
52.	1949	Herta Liszkowska-Stanoszek, Irena Nawrocka, Anna Skupień-Włodarczyk, Elżbieta Strzępka, Helena Żyłka-Richard	Pogoń Katowice	floret	1
53.	1949	Herta Liszkowska-Stanoszek	Pogoń Katowice	floret	1
54.	1949	Antoni Sobik	Pogoń Katowice	floret	1
55.	1949	Antoni Sobik	Pogoń Katowice	szabla	1
56.	1949	Antoni Sobik	Pogoń Katowice	szpada	3
57.	1949	Anna Skupień-Włodarczyk	Pogoń Katowice	floret	3
58.	1950	Augustyn Hałupka, Czesław Ludwiczak, Jan Nawrocki, Wojciech Rydz, Antoni Sobik, Antoni Uhma	Stal Katowice	szpada	1
59.	1950	Anna Skupień-Włodarczyk	Stal Katowice	floret	1
60.	1950	Wojciech Rydz	Stal Katowice	floret	2
61.	1950	Anna Skupień-Włodarczyk, Herta Liszkowska-Stanoszek, Elżbieta Strzępka, Aleksandra Warczak	Stal Katowice	floret	2
62.	1950	Antoni Sobik, Wojciech Rydz, Teodor Zaczyk, Antoni Uhma	Stal Katowice	floret	2
63.	1951	Marcin Lachowski, Czesław Ludwiczak, Jan Nawrocki, Wojciech Rydz, Antoni Uhma	Stal Katowice	szpada	1
64.	1951	Wojciech Rydz, Antoni Sobik, Jerzy Twardokens, Antoni Uhma	Stal Katowice	floret	1
65.	1951	Jerzy Twardokens	Stal Katowice	floret	1
66.	1951	Genowefa Ozimina, Anna Skupień-Włodarczyk, Herta Liszkowska-Stanoszek, Elżbieta Strzępka, Aleksandra Warczak	Stal Katowice	floret	1
67.	1951	Wojciech Rydz	Stal Katowice	szpada	2
68.	1951	Herta Liszkowska-Stanoszek	Stal Katowice	floret	2
69.	1951	Anna Skupień-Włodarczyk	Stal Katowice	floret	3
70.	1951	Zygmunt Pawlas, Tadeusz Małodobry, Percival Borucki, Henryk Nielaba	Górnik Katowice	szpada	3
71.	1952	Anna Skupień-Włodarczyk	Stal Katowice	floret	1
72.	1952	Wojciech Rydz	Stal Katowice	szpada	1
73.	1952	Wojciech Rydz, Jan Nawrocki, Henryk Zimoch, Marian Lachowski, Arkadiusz Białecki, Tadeusz Małodobry	Katowice – reprezentacja miasta	szpada	1
74.	1952	Herta Liszkowska-Stanoszek, Elżbieta Strzępka, Anna Skupień-Włodarczyk, Genowefa Kuszmir-Wojtasik, Danuta Wróblewska	Katowice – reprezentacja miasta	floret	1
75.	1952	Wojciech Rydz	Stal Katowice	floret	2
76.	1952	Wojciech Rydz, Antoni Uhma, Antoni Sobik, Kazimierz Reychman	Katowice – reprezentacja miasta	floret	3
77.	1952	Zygmunt Pawlas, Tadeusz Małodobry, Percival Borucki	Katowice – reprezentacja miasta	szabla	3
78.	1952	Herta Liszkowska-Stanoszek	Katowice – reprezentacja miasta	floret	3
79.	1953	Anna Skupień-Włodarczyk	Stal Katowice	floret	1
80.	1953	Herta Liszkowska-Stanoszek	Stal Katowice	floret	2
81.	1953	Wojciech Rydz, Jan Nawrocki, Augustyn Hałupka, Marian Lachowski	Stal Katowice	szpada	2
82.	1953	Anna Skupień-Włodarczyk, Genowefa Migas, Herta Liszkowska-Stanoszek, Genowefa Ozimina, Aleksandra Warczak	Stal Katowice	floret	2
83.	1953	Tadeusz Małodobry	AZS Rokitnica	szabla	3
84.	1953	Marian Lachowski	Górnik Katowice	szpada	3
85.	1953	Mieczysław Czypionka, Henryk Zimoch, Czesław Pawlas, Arkadiusz Białek, Henryk Smarzyk	Górnik Katowice	szpada	3
86.	1953	Zygmunt Pawlas, Henryk Zimoch, Henryk Smarzyk, Tadeusz Fukała, Percival Borucki	Górnik Katowice	szabla	3
87.	1953	Wojciech Rydz	Stal Katowice	floret	3
88.	1954	Mieczysław Czypionka	Górnik Katowice	szpada	1
89.	1954	Anna Skupień-Włodarczyk, Anna Adamczyk, Genowefa Migas, Herta Liszkowska-Stanoszek	Katowice – CRZZ	floret	1
90.	1954	Anna Skupień-Włodarczyk	Stal Katowice	floret	1
91.	1954	Kazimierz Reychman	Górnik Katowice	szpada	2
92.	1954	Magdalena Kuszmir-Wojtasik	AZS Rokitnica	floret	3
93.	1955	Anna Adamczyk	Górnik Katowice	floret	1
94.	1955	Wojciech Rydz	Stal Katowice	szpada	1
95.	1955	Urszula Koch	Górnik Katowice	floret	2
96.	1955	Anna Skupień-Włodarczyk, Anna Adamczyk, Edelgarda Salbach, Herta Liszkowska-Stanoszek	Katowice – CRZZ I	floret	2
97.	1955	Wojciech Rydz, Jan Nawrocki, Henryk Zimoch, Marian Lachowski, Mieczysław Czypionka	Katowice – CRZZ I	szpada	2
98.	1955	Zygmunt Pawlas, Zbigniew Czajkowski, Ryszard Zub, Percival Borucki	Katowice – CRZZ I	szabla	2
99.	1955	Sylwia Julito	Górnik Katowice	floret	3
100.	1955	Kazimierz Reychman	Górnik Katowice	floret	3
101.	1955	Zygmunt Pawlas	Górnik Katowice	szabla	3
102.	1955	Wojciech Rydz, Kazimierz Reychman, Zbigniew Czajkowski, Horst Tell	Katowice – CRZZ I	floret	3
103.	1955	Genowefa Migas, Wanda Kaczmarczyk, Sylwia Julito, Danuta Wróblewska	Katowice – CRZZ II	floret	3
104.	1956	Wojciech Rydz	Baildon Katowice	szpada	1
105.	1956	Kazimierz Reychman	Górnik Katowice	floret	1
106.	1956	Henryk Zimoch	Górnik Katowice	szpada	3
107.	1957	Wojciech Rydz	Baildon Katowice	szpada	1
108.	1957	Sylwia Julito	Górnik Katowice	floret	1
109.	1957	Anna Adamczyk, Wanda Kaczmarczyk-Fukała, Sylwia Julito, Elżbieta Mnich-Pawlas, Urszula Koch	Górnik Katowice	floret	1
110.	1957	Wanda Pastuszka-Macioszek	Baildon Katowice	floret	2
111.	1957	Ryszard Zub	Baildon Katowice	szabla	2
112.	1957	Mieczysław Czypionka, Henryk Zimoch, Percival Borucki, Arkadiusz Białecki, Czesław Pawlas	Górnik Katowice	szpada	2
113.	1957	Genowefa Migas	Baildon Katowice	floret	3
114.	1957	Wojciech Rydz, Henryk Mandera, Arnold Kulczyk, Marcin Szczyrba	Baildon Katowice	floret	3
115.	1958	Sylwia Julito	Górnik Katowice	floret	1
116.	1958	Anna Adamczyk, Wanda Kaczmarczyk, Wanda Fukała, Elżbieta Mnich-Pawlas, Sylwia Julito, Stefania Hombek-Świerkot	Górnik Katowice	floret	1
117.	1958	Genowefa Migas, Wanda Pastuszka-Macioszek, Herta Liszkowska-Stanoszek, Jon Barba, Alina Ciupka	Baildon Katowice	floret	2
118.	1958	Ryszard Zub, Franciszek Sobczak, Erwin Śmieszek, Marcin Szczyrba	Baildon Katowice	szabla	2
119.	1958	Mieczysław Czypionka, Henryk Zimoch, Percival Borucki, Arkadiusz Białecki, Czesław Pawlas	Górnik Katowice	szpada	3
120.	1959	Sylwia Julito	Górnik Katowice	floret	1
121.	1959	Anna Adamczyk, Wanda Kaczmarczyk, Wanda Fukała, Elżbieta Mnich-Pawlas, Sylwia Julito, Stefania Hombek-Świerkot, Krystyna Rój	Górnik Katowice	floret	1
122.	1959	Genowefa Migas, Wanda Pastuszka-Macioszek, Herta Liszkowska-Stanoszek, Barbara Klimza	Baildon Katowice	floret	3
123.	1959	Ryszard Zub, Franciszek Sobczak, Erwin Śmieszek, Marcin Szczyrba	Baildon Katowice	szabla	3
124.	1959	Marian Lachowski, Marian Pawlas, Kazimierz Reychmann, Wojciech Rydz	Górnik Katowice	floret	3
125.	1960	Anna Adamczyk, Wanda Kaczmarczyk, Wanda Fukała, Elżbieta Mnich-Pawlas, Sylwia Julito, Stefania Hombek-Świerkot, Krystyna Rój	Górnik Katowice	floret	1
126.	1960	Ryszard Zub, Franciszek Sobczak, Erwin Śmieszek, Marcin Szczyrba, Jerzy Wandzioch, Kubica Gerard	Baildon Katowice	szabla	2
127.	1960	Marian Lachowski, Arkadiusz Białecki, Czesław Pawlas, Kazimierz Reychmann, Wojciech Rydz, Henryk Zimoch	Górnik Katowice	szpada	2
128.	1961	Anna Adamczyk, Wanda Kaczmarczyk-Fukała, Sylwia Julito, Elżbieta Mnich-Pawlas, Krystyna Rój, Antonina Gburska	Górnik Katowice	floret	1
129.	1961	Franciszek Sobczak	Baildon Katowice	szabla	2
130.	1962	Sylwia Julito	Górnik Katowice	floret	1
131.	1962	Anna Adamczyk, Wanda Kaczmarczyk, Wanda Fukała, Sylwia Julito, Elżbieta Mnich-Pawlas, Krystyna Rój, Halina Balon	Górnik Katowice	floret	1
132.	1962	Genowefa Migas	Baildon Katowice	floret	2
133.	1962	Marian Lachowski, Czesław Pawlas, Wojciech Rydz, Henryk Zimoch, Piotr Hrabia	Górnik Katowice	szpada	3
134.	1963	Anna Adamczyk, Wanda Kaczmarczyk, Wanda Fukała, Elżbieta Mnich-Pawlas, Krystyna Rój, Sylwia Julito, Halina Balon	Górnik Katowice	floret	1
135.	1963	Józef Nowara, Franciszek Sobczak, Erwin Śmieszek, Marcin Szczyrba, Jerzy Wandzioch, Jerzy Chrobok	Baildon Katowice	szabla	3
136.	1964	Eugeniusz Gos, Franciszek Sobczak, Erwin Śmieszek, Dietmar Brehmer, Jerzy Wandzioch, Jerzy Chrobok	Baildon Katowice	szabla	3
137.	1964	Anna Adamczyk, Wanda Fukała, Sylwia Julito, Krystyna Rój, Halina Balon, Danuta Balon	GKS Katowice	floret	1
138.	1965	Anna Adamczyk, Wanda Fukała, Sylwia Julito, Krystyna Rój, Halina Balon, Danuta Balon, Świerczyńska	GKS Katowice	floret	1
139.	1965	Franciszek Sobczak	Baildon Katowice	szabla	2
140.	1965	Eugeniusz Gos, Franciszek Sobczak, Erwin Śmieszek, Marcin Szczerba, Jerzy Chrobok	Baildon Katowice	szabla	3
141.	1966	Anna Adamczyk, Wanda Fukała, Sylwia Julito, Halina Balon, Danuta Balon	GKS Katowice	floret	1
142.	1966	Krystyna Urbańska	Baildon Katowice	floret	2
143.	1966	Franciszek Sobczak	Baildon Katowice	szabla	2
144.	1967	Franciszek Sobczak	Baildon Katowice	szabla	2
145.	1967	Krystyna Urbańska	Baildon Katowice	floret	2
146.	1967	Eugeniusz Gos, Jan Nowara, Erwin Śmieszek, Bogdan Żmidziński, Jerzy Kubiczek, Józef Nowara, Jerzy Wandzioch	Baildon Katowice	szabla	3
147.	1968	Halina Balon, Danuta Balon, Wanda Fukała, Elżbieta Mnich-Pawlas, Halina Szczerba-Rak	GKS Katowice	floret	1
148.	1968	Halina Balon, Danuta Balon, Wanda Fukała, Elżbieta Mnich-Pawlas, Halina Szczerba-Rak	GKS Katowice	floret	1
149.	1969	Krystyna Urbańska	Baildon Katowice	floret	2
150.	1970	Krystyna Urbańska	Baildon Katowice	floret	3
151.	1971	Halina Balon	GKS Katowice	floret	1
152.	1971	Jerzy Bartecki, Henryk Fabian, Jerzy Janikowski, Andrzej Sanetra, Feliks Drożdżowski	GKS Katowice	szpada	2
153.	1971	Kinga Dybczyńska, Elżbieta Radziewska, Jadwiga-Dobrakowska, Krystyna Urbańska, Aleksandra Wirowska	Baildon Katowice	floret	3
154.	1971	Jacek Burian, Sztok Jerzy, Marek Widera, Jan Żwak, Jerzy Bartecki	GKS Katowice	floret	3
155.	1972	Jerzy Bartecki, Henryk Fabian, Jerzy Janikowski, Andrzej Sanetra, Feliks Drożdżowski	GKS Katowice	szpada	2
156.	1972	Kinga Dybczyńska, Elżbieta Radziewska, Jadwiga Urbańska-Dobrakowska, Krystyna Urbańska, Aleksandra Wirowska	Baildon Katowice	floret	3
157.	1972	Franciszek Sobczak, Bogusław Rosa, Jan Kiermasz, Antoni Bartecki, Maciej Dmochowski	GKS Katowice	szabla	3
158.	1972	Franciszek Sobczak, Edward Korfanty, Jan Kiermasz, Antoni Bartecki, Jerzy Wandzioch	GKS Katowice	szabla	3
159.	1973	Franciszek Sobczak	GKS Katowice	szabla	1
160.	1973	Franciszek Sobczak, Edward Korfanty, Jan Kiermasz, Antoni Bartecki	GKS Katowice	szabla	2
161.	1973	Danuta Balon, Halina Szczerba-Rak, Jolanta Skop, Krystyna Tchórz-Rachel, Grażyna Staszak-Makowska	GKS KATOWICE	floret	3
162.	1973	Jerzy Bartecki, Henryk Fabian, Jerzy Janikowski, Andrzej Sanetra, Feliks Drożdżowski	GKS Katowice	szpada	3
163.	1974	Feliks Drożdżowski	GKS Katowice	szpada	1
164.	1974	Henryk Fabian, Jerzy Janikowski, Marek Klyta, Andrzej Sanetra, Feliks Drożdżowski, Marek Julczewski	GKS Katowice	szpada	1
165.	1974	Ludmiła Bortnowska-Zaczek	GKS Katowice	floret	1
166.	1974	Danuta Balon, Halina Szczerba- Rak, Jolanta Skop, Krystyna Tchórz-Rachel, Grażyna Staszak-Makowska	GKS Katowice	floret	1
167.	1974	Franciszek Sobczak, Edward Korfanty, Jan Kiermasz, Antoni Bartecki, Marian Sobczak	GKS Katowice	szabla	2
168.	1974	Edward Korfanty	GKS Katowice	szabla	3
169.	1975	Grażyna Staszak-Makowska	GKS Katowice	floret	1
170.	1975	Krystyna Urbańska	Baildon Katowice	floret	2
171.	1975	Danuta Balon-Zugaj, Ludmiła Bortnowska-Zaczek, Krystyna Tchórz-Rachel, Grażyna Staszak-Makowska	GKS Katowice	floret	2
172.	1975	Wiech Marceli	Baildon Katowice	szpada	3
173.	1975	Jacek Burian, Arkadiusz Konsek, Marek Widera, Mirosław Nowakowski	GKS Katowice	floret	3
174.	1976	Grażyna Staszak-Makowska	GKS Katowice	floret	1
175.	1976	Henryk Fabian	GKS Katowice	szpada	1
176.	1976	Danuta Balon-Zugaj, Halina Balon, Ludmiła Bortnowska-Zaczek, Krystyna Tchórz-Rachel, Grażyna Staszak-Makowska	GKS Katowice	floret	1
177.	1976	Franciszek Sobczak, Edward Korfanty, Jan Kiermasz, Antoni Bartecki, Krzysztof Misztal	GKS Katowice	szabla	2
178.	1976	Feliks Drożdżowski	GKS Katowice	szpada	3
179.	1976	Edward Korfanty	GKS Katowice	szabla	3
180.	1976	Jacek Burian, Mirosław Nowakowski, Marek Widera, Jan Żwak, Arkadiusz Konsek, Bogdan Urbaniak	GKS Katowice	floret	3
181.	1977	Jerzy Janikowski	GKS Katowice	szpada	1
182.	1977	Ludmiła Bortnowska-Zaczek, Krystyna Tchórz-Rachel, Grażyna Staszak-Makowska, Iwona Baron-Burian	GKS Katowice	floret	1
183.	1977	Grażyna Staszak-Makowska	GKS Katowice	floret	2
184.	1977	Henryk Fabian	GKS Katowice	szpada	2
185.	1977	Edward Korfanty	GKS Katowice	szabla	3
186.	1978	Urbańska Krystyna	Baildon Katowice	floret	1
187.	1978	Henryk Fabian, Jerzy Janikowski, Feliks Drożdżowski, Marek Julczewski, Piotr Węgliński	GKS Katowice	szpada	2
188.	1978	Ludmiła Bortnowska-Zaczek, Krystyna Tchórz-Rachel, Grażyna Staszak-Makowska, Iwona Baron-Burian	GKS Katowice	floret	3
189.	1979	Barbara Szeja-Wysoczańska	Baildon Katowice	floret	1
190.	1979	Henryk Fabian	GKS Katowice	szpada	1
191.	1979	Franciszek Sobczak, Edward Korfanty, Jan Kiermasz, Antoni Bartecki, Krzysztof Brol, Maciej Chwałek	GKS Katowice	szabla	1
192.	1979	Ludmiła Bortnowska-Zaczek, Krystyna Tchórz-Rachel, Grażyna Staszak-Makowska, Iwona Baron-Burian	GKS Katowice	floret	2
193.	1979	Leszek Bandach, Marek Widera, Arkadiusz Konsek, Bogdan Urbaniak	GKS Katowice	floret	2
194.	1979	Krystyna Tchórz-Rachel	GKS Katowice	floret	3
195.	1980	Edward Korfanty, Jan Kiermasz, Antoni Bartecki, Krzysztof Brol, Maciej Chwałek	GKS Katowice	szabla	2
196.	1980	Henryk Fabian, Jerzy Janikowski, Feliks Drożdżowski, Marek Julczewski, Jerzy Tomala	GKS Katowice	szpada	2
197.	1980	Leszek Bandach, Adam Bandach, Marek Widera, Arkadiusz Konsek, Bogdan Urbaniak	GKS Katowice	floret	3
198.	1981	Leszek Bandach	GKS Katowice	floret	1
199.	1981	Jerzy Janikowski	GKS Katowice	szpada	1
200.	1981	Edward Korfanty, Jan Kiermasz, Antoni Bartecki, Krzysztof Brol, Jan Ryguła	GKS Katowice	szabla	2
201.	1982	Ludmiła Bortnowska-Zaczek, Krystyna Tchórz-Rachel, Iwona Baron-Burian, Iwona Orzechowska-Pawlik	GKS Katowice	floret	2
202.	1982	Krystyna Tchórz-Rachel	GKS Katowice	floret	3
203.	1982	Leszek Bandach, Kordian Lisiecki, Bogdan Urbaniak, Artur Wojtyczka	GKS Katowice	szpada	3
204.	1983	Jerzy Janikowski	GKS Katowice	szpada	1
205.	1984	Krystyna Tchórz-Rachel	GKS Katowice	floret	1
206.	1984	Jerzy Janikowski, Feliks Drożdżowski, Henryk Fabian, Wojciech Mróz, Mirosław Nowakowski	GKS Katowice	szpada	2
207.	1984	Leszek Bandach, Adam Bandach, Marek Widera, Artur Wojtyczka, Bogdan Urbaniak	GKS Katowice	floret	3
208.	1985	Leszek Bandach	GKS Katowice	floret	2
209.	1985	Leszek Bandach, Adam Bandach, Marek Widera, Kordian Lisiecki, Bogdan Urbaniak	GKS Katowice	floret	2
210.	1985	Adam Bandach	GKS Katowice	floret	3
211.	1985	Wojciech Mróz	GKS Katowice	szpada	3
212.	1986	Krystyna Tchórz-Rachel Grażyna Staszak-Makowska, Elżbieta Sieczko-Narkiewicz, Iwona Orzechowska-Pawlik, Iwona Klimczok	GKS Katowice	floret	2
213.	1986	Leszek Bandach, Adam Bandach, Marek Widera, Kordian Lisiecki, Zbigniew Skrzypulec	GKS Katowice	floret	2
214.	1986	Krystyna Tchórz-Rachel	GKS Katowice	floret	3
215.	1986	Jerzy Janikowski, Feliks Drożdżowski, Wojciech Mróz, Mirosław Nowakowski, Marek Julczewski	GKS Katowice	szpada	3
216.	1987	Elżbieta Niestolk-Krajewska, Ewa Jabłońska, Krystyna Salak, Joanna Witkowska, Jolanta Kozyra	Baildon Katowice	floret	3
217.	1988	Anita Iwańska, Beata Rajca-Achenbach, Iwona Oleszyńska, Magdalena Jeziorowska, Iwona Skiba	AZS AWF Katowice	szpada	1
218.	1989	Barbara Szewczyk	GKS Katowice	floret	2
219.	1989	Jadwiga Urbańska-Dobrakowska, Krystyna Urbańska, Elżbieta Niestolk-Krajewska, Jolanta Kozyra	Baildon Katowice	floret	2
220.	1989	Leszek Gajda	Baildon Katowice	szabla	3
221.	1989	Leszek Bandach	GKS Katowice	floret	3
222.	1989	Krystyna Tchórz-Rachel, Grażyna Staszak-Makowska, Iwona Orzechowska-Pawlik, Barbara Malik	GKS Katowice	floret	3
223.	1989	Leszek Bandach, Adam Bandach, Marek Wyszyński, Maciej Kołodziejczyk, Paweł Warzycha	GKS Katowice	floret	3
224.	1990	Leszek Gajda	Baildon Katowice	szabla	1
225.	1990	Leszek Bandach, Maciej Kołodziejczyk, Dariusz Zieliński, Marian Wojciechowski, Kordian Lisiecki	AZS AWF Katowice	floret	2
226.	1990	Krystyna Tchórz-Rachel, Agata Wysiadecka, Anna Stokłosa, Barbara Malik, Irena Korczyk	AZS AWF Katowice	floret	2
227.	1990	Leszek Bandach, Maciej Kołodziejczyk, Kordian Lisiecki, Marek Wojciechowski, Dariusz Zieliński	AZS AWF Katowice	floret	2
228.	1990	Irena Korczyk, Barbara Malik, Anna Stokłosa, Krystyna Tchórz-Rachel, Agata Wysiadacka	AZS AWF Katowice	floret	2
229.	1990	Wojciech Strzała	Baildon Katowice	szabla	2
230.	1990	Leszek Bandach	AZS AWF Katowice	floret	3
231.	1990	Elżbieta Niestolk-Krajewska, Ewa Jabłońska, Krystyna Jabłońska, Krystyna Mysza, Jolanta Kozyra	Baildon Katowice	floret	3
232.	1990	Jacek Banaszewski, Leszek Gajda, Wojciech Strzała, Adam Skarbonkiewicz, Marcin Zieliński	Baildon Katowice	floret	3
233.	1991	Leszek Bandach	AZS AWF Katowice	floret	1
234.	1991	Magdalena Jeziorowska	AZS AWF Katowice	szpada	2
235.	1991	Maciej Kołodziejczyk, Michał Morys, Piotr Sozański, Robert Sucharski, Dariusz Zieliński	AZS AWF Katowice	szpada	2
236.	1991	Kołodziejczyk Maciej	AZS AWF Katowice	szpada	2
237.	1991	Agnieszka Rachel, Anna Stokłosa, Hanna Zima, Krystyna Tchórz-Rachel, Agata Wysiadacka	AZS AWF Katowice	floret	2
238.	1991	Leszek Gajda	Baildon Katowice	szabla	3
239.	1991	Leszek Bandach, Adam Bandach, Maciej Kołodziejczyk, Dariusz Zieliński, Kordian Lisiecki	AZS AWF Katowice	floret	3
240.	1992	Piotr Sozański	AZS AWF Katowice	szpada	2
241.	1992	Barbara Malik, Iwona Orzechowska, Anna Stokłosa, Agnieszka Rachel, Hanna Zima	AZS AWF Katowice	floret	2
242.	1992	Leszek Gajda, Jacek Magoska, Wojciech Strzała, Rafał Sznajder, Marcin Zieliński	Baildon Katowice	szabla	3
243.	1993	Magdalena Jeziorowska	AZS AWF Katowice	szpada	1
244.	1993	Magdalena Jeziorowska, Aneta Kirchner, Magdalena Pokładnik, Ewa Wolany	AZS AWF Katowice	szpada	2
245.	1993	Barbara Malik, Iwona Orzechowska, Anna Stokłosa, Agnieszka Rachel, Hanna Zima	AZS AWF Katowice	floret	2
246.	1994	Magdalena Jeziorowska, Aneta Kirchner, Magdalena Pokładnik, Ewa Wolany	AZS AWF Katowice	szpada	1
247.	1994	Magdalena Jeziorowska	AZS AWF Katowice	szpada	2
248.	1994	Anna Stokłosa	AZS AWF Katowice	floret	3
249.	1995	Elżbieta Niestolik-Krajewska, Iwona Orzechowska, Anna Stokłosa, Hanna Zima	AZS AWF Katowice	floret	2
250.	1995	Ewa Wolany	AZS AWF Katowice	szpada	3
251.	1995	Krzysztof Bittner, Sebastian Góra, Piotr Kucięba, Maciej Litwiński	Baildon Katowice	szabla	3
252.	1996	Stokłosa Anna	AZS AWF Katowice	floret	1
253.	1996	Magdalena Jeziorowska, Danuta Kozioł, Justyna Szewczyk, Ewa Wolany	AZS AWF Katowice	szpada	2
254.	1996	Stokłosa Anna	AZS AWF Katowice	floret	3
255.	1996	Elżbieta Niestolik-Krajewska, Anna Stokłosa, Magdalena Jeziorowska	AZS AWF Katowice	floret	3
256.	1997	Magdalena Jeziorowska, Danuta Kozioł, Justyna Szewczyk, Ewa Wolany	AZS AWF Katowice	szpada	1
257.	1997	Elżbieta Niestolik-Krajewska, Anna Stokłosa, Barbara Szewczyk-Wolnicka, Hanna Zima	AZS AWF Katowice	floret	2
258.	1997	Barbara Szewczyk-Wolnicka	AZS AWF Katowice	floret	2
259.	1998	Magdalena Jeziorowska, Ewa Klimowska, Justyna Szewczyk, Ewa Wolany	AZS AWF Katowice	szpada	1
260.	1998	Dariusz Gilman, Piotr Kucięba, Adam Kufieta, Maciej Litwiński	AZS AWF Katowice	szabla	1
261.	1998	Barbara Szewczyk-Wolnicka	AZS AWF Katowice	floret	3
262.	1999	Dariusz Gilman, Piotr Kucięba, Adam Kufieta, Maciej Litwiński	AZS/AWF Katowice	szabla	2
263.	1999	Magdalena Jeziorowska	AZS AWF Katowice	szpada	3
264.	1999	Magdalena Jeziorowska, Ewa Klimowska, Justyna Szewczyk, Ewa Wolany	AZS AWF Katowice	szpada	3
265.	2000	Jeziorowska Magdalena	AZS AWF Katowice	szpada	1
266.	2000	Dariusz Zieliński, Tomasz Szklarski, Mariusz Zimmermann, Artur Fajkis	AZS AWF Katowice	szpada	2
267.	2000	Dariusz Gilman	AZS AWF Katowice	szabla	2
268.	2001	Piotr Kucięba	AZS AWF Katowice	szabla	3
269.	2001	Małgorzata Bereza, Magdalena Jeziorowska	AZS AWF Katowice	szpada	3
270.	2002	Magdalena Jeziorowska, Małgorzata Bereza, Monika Sozańska, Justyna Szewczyk	AZS AWF Katowice	szpada	2
271.	2002	drużyna męska	AZS AWF Katowice	szabla	3
272.	2003	Magdalena Jeziorowska	AZS AWF Katowice	szpada	3
273.	2003	Adam Skrodzki	AZS AWF Katowice	szpada	3
274.	2004	Małgorzata Bereza,  Magdalena Jeziorowska, Agnieszka Kumiet, Aleksandra Magnowska	AZS AWF Katowice	szpada	1
275.	2004	Adam Skrodzki	AZS AWF Katowice	szabla	1
276.	2004	Jakub Ceranowicz	AZS AWF Katowice	szabla	3
277.	2005	Marcin Koniusz, Piotr Kucięba, Adam Kufieta, Adam Skrodzki	AZS AWF Katowice	szabla	1
278.	2005	Magdalena Jeziorowska	AZS AWF Katowice	szpada	2
279.	2005	Marcin Koniusz	AZS AWF Katowice	szabla	3
280.	2005	Magdalena Jeziorowska, Małgorzata Bereza, Justyna Szewczyk, ?	AZS AWF Katowice	szpada	3
281.	2006	Marcin Golda, Marcin Koniusz, Piotr Kucięba, Adam Skrodzki	AZS AWF Katowice	szabla	1
282.	2006	Małgorzata Bereza	AZS AWF Katowice	szpada	3
283.	2007	Jakub Ceranowicz, Marcin Koniusz, Adam Skrodzki, Wojciech Marczak	AZS AWF Katowice	szabla	2
284.	2007	Wojciech Marczak	AZS AWF Katowice	szabla	3
285.	2008	Marcin Koniusz	AZS AWF Katowice	szabla	1
286.	2008	Jakub Ceranowicz, Marcin Koniusz, Adam Skrodzki, Wojciech Warczak	AZS AWF Katowice	szabla	1
287.	2008	Jakub Ceranowicz	AZS AWF Katowice	szabla	2
288.	2009	Adam Skrodzki	AZS AWF Katowice	szabla	1
289.	2009	Małgorzata Bereza	AZS AWF Katowice	szpada	2
290.	2009	Marcin Koniusz	AZS AWF Katowice	szabla	3
291.	2010	Marcin Koniusz	AZS AWF Katowice	szabla	1
292.	2010	konkurencja drużyn męskich	AZS AWF Katowice	szabla	1
293.	2010	Małgorzata Bereza, Julita Głowacka, Dominika Mosler, Martyna Szymańska	AZS AWF Katowice	szpada	2
294.	2011	Marcin Koniusz	AZS AWF Katowice	szabla	1
295.	2011	Jakub Ceranowicz, Maciej Radwański, Adam Skrodzki, Ryszard Szymik	AZS AWF Katowice	szabla	2
296.	2011	Jakub Ceranowicz	AZS AWF Katowice	szabla	2
297.	2011	Bartosz Koniusz, Krzysztof Koniusz, Marcin Koniusz, Piotr Koniusz	AZS AWF Katowice	szabla	3
298.	2011	Małgorzata Bereza, Julita Głowacka, Dominika Mosler, Martyna Szymańska	AZS AWF Katowice	szpada	3
299.	2012	Adam Skrodzki	AZS AWF Katowice	szabla	1
300.	2012	Jakub Ceranowicz, Bartosz Koniusz, Marcin Koniusz, Adam Skrodzki	AZS AWF Katowice	szabla	1
301.	2012	Małgorzata Bereza	AZS AWF Katowice	szpada	2
302.	2012	Małgorzata Bereza, Dominika Mosler, Karolina Mrochem, Martyna Szymańska	AZS AWF Katowice	szpada	2
303.	2012	Marcin Koniusz	AZS AWF Katowice	szabla	2
304.	2013	Adam Skrodzki	AZS AWF Katowice	szabla	1
305.	2013	Jakub Ociński, Marcin Wystel, Adam Skrodzki, Kamil Kowalewski	AZS AWF Katowice	szabla	2
306.	2013	Kamil Marzec, Jakub Ociński, Adam Skrodzki, Marcin Wystel	AZS AWF Katowice	szabla	2
307.	2014	Adam Skrodzki	AZS AWF Katowice	szabla	1
308.	2014	Adam Skrodzki	AZS AWF Katowice	szabla	1
309.	2014	Dominika Mosler, Danuta Dmowska-Andrzejuk, Martyna Szymańska, Martyna Swatowska	AZS AWF Katowice	szpada	3
310.	2014	Jan Wenglarczyk, Mateusz Antkiewicz, Adrian Dziedzic, Damian Merkel	AZS AWF Katowice	szpada	3
311.	2014	Martyna Swatowska	AZS AWF Katowice	szpada	3
312.	2014	Martyna Szymańska	AZS AWF Katowice	szpada	3
313.	2015	Danuta Dmowska-Andrzejuk	AZS AWF Katowice	szpada	1
314.	2015	Jakub Ociński, Tomasz Pytel, Adam Skrodzki, Kamil Kowalewski	AZS AWF Katowice	szabla	1
315.	2015	Jakub Ociński	AZS/AWF Katowice	szabla	2
316.	2015	Karolina Mrochem, Danuta Dmowska-Andrzejuk, Martyna Szymańska, Martyna Swatowska	AZSAWF Katowice	szpada	2
317.	2016	Adam Skrodzki	AZS AWF Katowice	szabla	1
318.	2016	Danuta Dmowska-Andrzejuk, Stella Klimek, Magdalena Lużyńska, Martyna Swatowska	AZS AWF Katowice	szpada	1
319.	2016	Jakub Ociński, Marcin Wystel, Adam Skrodzki, Kamil Kowalewski	AZS AWF Katowice	szabla	2
320.	2017	Jakub Ociński	AZS AWF Katowice	szabla	1
321.	2017	Danuta Dmowska-Andrzejczuk, Karolina Mrochem, Martyna Swatowska, Aleksandra Szklar	AZS AWF Katowice	szpada	2
322.	2017	Mateusz Antkiewicz	AZS AWF Katowice	szpada	3
323.	2018	Danuta Dmowska-Andrzejczuk, Karolina Mrochem, Martyna Swatowska, Aleksandra Szklar	AZS AWF Katowice	szpada	2
324.	2018	Kamil Kowalewski, Jakub Ociński, Tomasz Pytel, Marcin Wystel	AZS AWF Katowice	szabla	3
325.	2019	Ewa Trzebińska	AZS AWF Katowice	szpada	1
326.	2019	Jakub Ociński	AZS AWF Katowice	szabla	3
327.	2019	Karolina Mrochem, Martyna Swatowska, Ewa Trzebińska	AZS AWF Katowice	szpada	3
328.	2020	Mateusz Antkiewicz, Jan Bulandra, Tomasz Kałuziński, Jan Wenglarczyk	AZS AWF Katowice	szpada	2
329.	2020	Marcin Lipiński	AZS AWF Katowice	szabla	3
330.	2021	Szymon Hryciuk	AZS AWF Katowice	szabla	3
331.	2021	Szymon Hryciuk, Marcin Lipiński, Jakub Ociński, Tomasz Pytel	AZS AWF Katowice	szabla	1
332.	2021	Mateusz Antkiewicz, Jan Bulandra, Tomasz Kałuziński, Jan Wenglarczyk	AZS AWF Katowice	szpada	3
333.	2022	Mateusz Antkiewicz	AZS AWF Katowice	szpada	2
334.	2022	Mateusz Antkiewicz, Kasper Chyrek, Kamil Huwer, Jan Wenglarczyk	AZS AWF Katowice	szpada	3
335.	2023	Szymon Chryciuk	AZS AWF Katowice	szabla	2
336.	2023	Szymon Chryciuk, Krzysztof Kajor, Marcin Lipiński, Miłosz Bończak	AZS AWF Katowice	szabla druż.	1
337.	2023	Ewa Trzebińska	AZS AWF Katowice	szpada	3
338.	2023	Weronika Janicka, Anna Roskosz, Martyna Swatowska-Wenglarczyk, Ewa Trzebińska	AZS AWF Katowice	szpada druż.	1
339.	2023	Wiktor Wałach	AZS AWF Katowice	szpada	3
340.	2022	Mateusz Antkiewicz	AZS AWF Katowice	szpada
341.	2022	Mateusz Antkiewicz, Kasper Chyrek, Kamil Huwer, Jan Wenglarczyk	AZS AWF Katowice	szpada
342.	2023	Szymon Hryciuk	AZS AWF Katowice	szabla
343.	2023	Szymon Hryciuk, Krzysztof Kajor, Marcin Lipiński, Miłosz Bończak	AZS AWF Katowice	szabla drużynowo
344.	2023	Ewa Trzebińska	AZS AWF Katowice	szpada
345.	2023	Weronika Janicka, Anna Roskosz, Martyna Swatowska-Wenglarczyk, Ewa Trzebińska	AZS AWF Katowice	szpada drużynowo
346.	2023	Wiktor Wałach	AZS AWF Katowice	szpada
347.	2024	Szymon Hryciuk	AZS AWF Katowice	szabla	2
348.	2024	Cecylia Cieślik, Weronika Janicka, Martyna Swatowska-Wenglarczyk	AZS AWF Katowice	szpada druż.	2
349.	2024	Ewa Trzebińska	AZS AWF Katowice	szpada	3
350.	2025	Cecylia Cieślik, Weronika Janicka, Anna Roskosz, Katarzyna Ślęzak	AZS AWF Katowice	szpada druż.	1
351.	2025	Mateusz Antkiewicz	AZS AWF Katowice	szpada	1
352.	2025	Cecylia Cieślik	AZS AWF Katowice	szpada	2
353.	2025	Mateusz Antkiewicz, Marcin Jabłoński, Augustyn Kapias, Wiktor Wałach	AZS AWF Katowice	szpada druż.	2

H. Marzec: Historia medalami pisana: 75 lat śląskiej szermierki. Katowice 2002; H. Marzec: Medalowe riposty: 80 lat śląskiej szermierki. Katowice 2007.

Osiągnięcia międzynarodowe

Lp.	Rok	Ranga zawodów	Imię i nazwisko	Kluby	Konkurencja	Medal
1.	1934	MŚ	Antoni Sobik	Policyjny KS Katowice	szabla drużynowo	brązowy
2.	1953	MŚ	Zygmunt Pawlas	Górnik 1920 Katowice	szabla drużynowo	brązowy
3.	1954	MŚ	Zygmunt Pawlas	Górnik 1920 Katowice	szabla drużynowo	srebrny
4.	1956	IO	Ryszard  Zub	Baildon Katowice	szabla drużynowo	srebrny
5.	1956	IO	Zygmunt Pawlas	Górnik 1920 Katowice	szabla drużynowo	srebrny
6.	1957	MŚ	Zygmunt Pawlas	Górnik 1920 Katowice	szabla drużynowo	brązowy
7.	1958	MŚ	Zygmunt Pawlas	Górnik 1920 Katowice	szabla drużynowo	brązowy
8.	1960	IO	Ryszard  Zub	Baildon Katowice	szabla drużynowo	srebrny
9.	1961	MŚ	Franciszek Sobczak	Baildon Katowice	szabla drużynowo	złoty
10.	1961	MŚ	Jerzy Wandzioch	Baildon Katowice	szabla drużynowo	złoty
11.	1961	MŚ	Ryszard  Zub	Baildon Katowice	szabla drużynowo	złoty
12.	1964	MŚ (do 20. r.ż.)	Józef Nowara	Baildon Katowice	szabla indywidualnie	brązowy
13.	1965	MŚ (do 20. r.ż.)	Eugeniusz Gos	Baildon Katowice	szabla indywidualnie	srebrny
14.	1966	MŚJ	Halina Balon	GKS Katowice	floret indywidualnie	srebrny
15.	1967	MŚ (do 20. r.ż.)	Zbigniew Matwiejew	Baildon Katowice	szpada	srebrny
16.	1971	MŚ	Krystyna Urbańska	Baildon Katowice	floret drużynowo	brązowy
17.	1989	U	Iwona Oleszyńska	AZS AWF Katowice	szpada drużynowo	srebrny
18.	1989	U	Beata Rajca-Achenbach	AZS AWF Katowice	szpada drużynowo	srebrny
19.	1990	MŚ	Leszek Bandach	AZS AWF Katowice	floret drużynowo	srebrny
20.	1991	ME	Iwona Oleszyńska	AZS AWF Katowice	szpada drużynowo	brązowy
21.	1994	MŚ	Małgorzata Jeziorowska	AZS AWF Katowice	szpada drużynowo	brązowy
22.	1996	ME	Marcin Koniusz	AZS AWF Katowice	szpada indywidualnie	złoty
23.	1998	MŚ	Barbara Wolnicka-Szewczyk	AZS AWF Katowice	floret drużynowo	brązowy
24.	1999	MŚ	Barbara Wolnicka-Szewczyk	AZS AWF Katowice	floret drużynowo	srebrny
25.	2000	IO	Barbara Wolnicka-Szewczyk	AZS AWF Katowice	floret drużynowo	srebrny
26.	2000	ME	Barbara Wolnicka-Szewczyk	AZS AWF Katowice	floret drużynowo	brązowy
27.	2003	ME	Marcin Koniusz	AZS AWF Katowice	szabla drużynowo	brązowy
28.	2003	ME	Adam Skrodzki	AZS AWF Katowice	szabla drużynowo	brązowy
29.	2004	ME	Marcin Koniusz	AZS AWF Katowice	szabla indywidualnie	srebrny
30.	2004	ME	Marcin Koniusz	AZS AWF Katowice	szabla drużynowo	srebrny
31.	2004	ME	Adam Skrodzki	AZS AWF Katowice	szabla drużynowo	srebrny
32.	2005	ME	Marcin Koniusz	AZS AWF Katowice	szabla drużynowo	srebrny
33.	2005	ME	Adam Skrodzki	AZS AWF Katowice	szabla drużynowo	srebrny
34.	2007	U	Małgorzata Bereza	AZS AWF Katowice	szpada	brązowy
35.	2008	MŚ	Marcin Koniusz	AZS AWF Katowice	szpada drużynowo	brązowy
36.	2017	U	Martyna Swatowska	AZS AWF Katowice	szpada drużynowo	brązowy
37.	2019	ME	Ewa Trzebińska	AZS AWF Katowice	szpada drużynowo	złoty
38.	2019	ME	Ewa Trzebińska	AZS AWF Katowice	szpada indywidualnie	brązowy
39.	2022	ME	Martyna Swatowska -Wenglarczyk	AZS AWF Katowice	szpada drużynow	brązowy
40.	2023	IE	Martyna Wenglarczyk	AZS AWF Katowice	szpada indywidualnie	srebrny
41.	2023	MŚ	Martyna Wenglarczyk	AZS AWF Katowice	szpada drużynowo	złoty
42.	2023	MŚ	Ewa Trzebińska	AZS AWF Katowice	szpada drużynowo	złoty
43.	2023	ME	Mateusz Antkiewicz	AZS AWF Katowice	szpada indywidualnie	brązowy
44.	2024	IO	Martyna Swatowska -Wenglarczyk	AZS AWF Katowice	szpada indywidualnie	brązowy

Kluby i sekcje szermiercze w Katowicach

Lp.	Nazwa klubu	Siedziba	Lata działalności
1.	Pierwszy Śląski Klub Szermierczy	Katowice	1925, 1931–1939
2.	Policyjny KS	Katowice	1929–1939
3.	HKS	Katowice	połowa lat 20.–30. XX w.
4.	KPW	Katowice	1933–1930
5.	Klub Szermierczy Związku Oficerów Rezerwy	Katowice	1937–1939
6.	TG Sokół	Mała Dąbrówka	1927–1939
7.	Piotrowicki Klub Szermierczy	Piotrowice	1936–1939
8.	Pogoń	Katowice	1945–1949
9.	Baildon	Katowice	1957–1992
10.	Stal	Katowice	1950–1956
11.	Międzyszkolny KS	I LO im. M. Kopernika Katowice	1945–1949
12.	Górnik 1920	Katowice	1950–1964
13.	GKS	Katowice	1964–1990
14.	Kolejarz	Katowice	1949–1952
15.	Zryw	Technikum Hutnicze Katowice	1954–1959
16.	Pałac Młodzieży	Katowice	1954–nadal
17.	Start	Katowice	lata 50. –60. XX w.
18.	Górnik	Janów	1955–1958
19.	AZS AWF	Katowice	1980–nadal
20.	UKS Barbórka	Katowice	1995
21.	UKS Naprzód	Katowice	2000
22.	TKKF Czarni	Katowice-Nikiszowiec	1967–?
23.	UKS Kukułki przy SP nr 65	Katowice	2005–nadal

H. Marzec: Medalowe riposty. 80 lat śląskiej szermierki. Katowice 2007; A. Steuer: Ruch sportowy w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008.

Reprezentanci Polski

Lp.	Imię i nazwisko	Klub</th	Konkurencja	Ranga zawodów
1.	Beata Achenbach-Rajca	AZS AWF Katowice	szpada	U 1989
2.	Anna Adamczyk	Górnik 20 Katowice, GKS Katowice	floret	ŚIMiS 1955
3.	Mateusz Antkiewicz	AZS AWF Katowice	szpada	MŚ 2019, 2022; ME 2023; IE 2023
4.	Halina Balon	GKS Katowice	floret	IO 1968, 1972; MŚ 1966, 1967.1969, 1970. 1971, 1973; U 1970, 1973
5.	Leszek Bandach	GKS Katowice, AZS  AWF Katowice	floret	IO 1988; MŚ 1989, 1990, 1991, 1993; ME 1991, 1993; U 1985, 1987
6.	Małgorzata Bereza	AZS AWF Katowice	szpada	MŚ 2008, 2009, 2010, 2011; ME 2007, 2009, 2010, 2012; U 2007
7.	Ludmiła Bortnowska	GKS Katowice	floret	U 1973, 1977
8.	Pecival Borucki	MKS Katowice	szabla	AMŚ 1949
9.	Jakub Ceranowicz	AZS AWF Katowice	szabla	MŚ 2008, 2009; ME 2008, 2009, 2010
10.	Feliks Drożdżowski	GKS Katowice	szpada	MŚ 1974; U 1977
11.	Henryk Fabian	GKS Katowice	szpada	U 1977
12.	Wanda Fukała	Górnik 1920 Katowice, GKS Katowice	floret	IO 1960, 1968; MŚ 1959, 1963, 1965, 1966, 1967, 1969
13.	Leszek Gajda	Baildon Katowice	szpada	MŚ 1991
14.	Dariusz Gilman	AZS AWF Katowice	szabla	MŚ 1998, 2005; U 1999
15.	Szymon Hryciuk	AZS AWF Katowice	szabla	MŚ 2022, 2023; ME 2022, 2023; IE 2023
16.	Anita Iwańska	AZS AWF Katowice	szpada	ME 1991
17.	Jerzy Janikowski	GKS Katowice	szpada	IO 1972, 1976; MŚ 1974
18.	Magdalena Jeziorowska	AZS AWF Katowice	szpada	MŚ 1993, 1994, 1997, 1998; ME 1994, 1996, 1997, 1998, 2000
19.	Sylwia Julito	Górnik 1920 Katowice	floret	IO 1960; MŚ 1957, 1959, 1961, 1963;ŚIMiS 1955
20.	Krzysztof Kajor	AZS AWF Katowice	szabla	U 2023
21.	Rajmund Karwicki	PKS Katowice, Pogoń Katowice	szpada	IO 1936, 1948
22.	Krzysztof Koniusz	AZS AWF Katowice	szabla	MŚ 1986, U 1987
23.	Marcin Koniusz	AZS AWF Katowice	szabla	IO 2008, MŚ 2005–2007; 2010, 2011, 2015; 2013, 2015; ME 2003, 2004, 2005, 2007, 2008 2009, 2010, 2011
24.	Edward Korfanty	Pałac Młodzieży Katowice, GKS Katowice	szabla	MŚ 1973, 1974, 1975, 1977; U 1977, 1979
25.	Piotr Kucięba	Baildon Katowice, AZS AWF Katowice	szabla	ME 1998, 2001, 2002; U 1999
26.	Adam Kufieta	Pałac Młodzieży Katowice, AZS AWF Katowice	szabla	ME 1998; U 1979
27.	Agnieszka Kumiet	AZS AWF Katowice	szpada	ME 2004
28.	Tadeusz Małodobry	MKS Katowice	szabla	AMŚ 1949
29.	Zbigniew Matwiejew	Baildon Katowice	szpada	MŚ 1965, 1969, 1975; ME 1998
30.	Genowefa Migas-Stawarz	Baildon Katowice	floret	IO 1960; MŚ 1957, 1959, 1961, 1963
31.	Elżbieta Mnich-Pawlas	Górnik 1920 Katowice, GKS Katowice	floret	IO 1960, 1968; MŚ 1959
32.	Wojciech Mróz	GKS Katowice	szpada	MŚ 1985, 1987
33.	Irena Nawrocka	Pogoń Katowice	floret	IO 1948, 1952; MŚ 1948, 1953
34.	Leon Nawrocki	I Śląski Klub Szermierczy	szpada, szabla	IO 1948, 1952; AMŚ 1938, 1939, 1946 IB 1948
35.	Henryk Nielaba	MKS Katowice, Górnik 1920 Katowice	floret, szpada	IO 1964, 1968, 1972; MŚ 1961, 1963, 1965, 1966, 1967, 1969, 1970
36.	Elżbieta Niestolik	Baildon Katowice	floret	MŚ 1986
37.	Józef Nowara	Baildon Katowice	szpada	IO 1968, 1972, 1976; MŚ 1969, 1970, 1973, 1975, 1977; U 1973
38.	Jakub Ociński	AZS AWF Katowice	szabla	MŚ 2013, 2015, 2017, 2018, 2019
39.	Iwona Oleszyńska	AZS AWF Katowice	szpada	MŚ 1999; ME 1991, 1999; U 1989, 1997
40.	Adam Papée	I Śląski Klub Szermierczy Katowice	szabla	IO 1924, 1928, 1932, 1936; ME 1926, 1930
41.	Zygmunt Pawlas	Górnik 1920 Katowice	szabla	IO 1952, 1956; MŚ 1953, 1954, 1955, 1957, 1958; ŚIMiS 1955
42.	Krzysztof Puzianowski	GKS Katowice	floret	MŚ 1982; U 1987
43.	Wojciech Rydz	MKS Katowice, Baildon Katowice	szpada, floret	IO 1952; MŚ 1954, 1955; ŚIMiS 1955, 1957; AMŚ 1954
44.	Adam Skrodzki	Pałac Młodzieży Katowice	szabla	IO 2012; MŚ 2003, 2005–2010, 2011, 2013–2015; ME 2003–2014; IE 2015
45.	Franciszek Sobczak	Baildon Katowice	szabla	IO 1968; MŚ 1961, 1965, 1966
46.	Antoni Sobik	PKS Katowice, Pogoń Katowice	szabla, szpada, floret	IO 1936, 1948; ME 1933, 1934; IB 1948
47.	Genowefa Stawarz	Baildon Katowice	floret	MŚ 1961, 1963
48.	Grażyna Staszak-Makowska	GKS Katowice	floret	IO 1976; MŚ 1974, 1975
49.	Małgorzata Stroka	AZS AWF Katowice	szpada	MŚ 2014
50.	Martyna Swatowska-Wenglarczyk	AZS AWF Katowice	szpada	MŚ 2022, 2023; IE 2023; ME 2023, U 2017, 2019
51.	Barbara Szewczyk-Wolnicka	Pałac Młodzieży Katowice, GKS Katowice, AZS AWF Katowice	floret	IO 1992, 1996, 2000; MŚ 1990, 1991, 1994, 1998, 1999; ME 1994, 1998, 2000; U 1991
52.	Joanna Tarnawska	Pałac Młodzieży	szermierka	ME 1994; U 1991
53.	Krystyna Tchórz-Rachel	GKS Katowice, AZS AWF Katowice	floret	MŚ 1974, 1975, 1981, 1983
54.	Ewa Trzebińska-Nelip	Pałac Młodzieży Katowice, AZS AWF Katowice	szpada	IO 2020; MŚ 2009, 2010, 2011, 2015, 2017, 2018, 2023; ME 2007, 2010, 2018, 2019; U 2009
55.	Jerzy Twardokens	MKS Katowice, Stal Katowice	floret	IO 1952, MŚ 1954, 1955, 1957, 1958; AMŚ 1949, 1954
56.	Krystyna Urbańska-Machnicka	Baildon Katowice	floret	MŚ 1965, 1966, 1967, 1969, 1973, 1974, 1975, 1981
57.	Jerzy Wandzioch	Górnik 1920 Katowice	szabla	MŚ 1961
58.	Anna Włodarczyk	Stal Katowice	floret	IO 1952, MŚ 1953
59.	Ewa Wolany	AZS AWF Katowice	szpada	U 1999
60.	Jerzy Wójcik	PKS Katowice, Pogoń Katowice, Stal Katowice	szabla	IO 1948
61.	Barbara Wysoczańska-Szeja	Baildon Katowice	floret	IO 1976, 1980; MŚ 1970, 1971, 1975, 1978, 1979, 1981, 1985, 1986; U 1977
62.	Wojciech Zabłocki	MKS Katowice	szabla	IO 1952, 1956, 1960, 1964; MŚ 1953–1955, 1957–1959, 1961, 1963; ŚIMiS 1959; AMŚ 1949, 1954
63.	Teodor Zaczyk	PKS Katowice, Pogoń Katowice	szabla, szpada, floret	IO 1936, 1948; IB 1948
64.	Dariusz Zieliński	AZS AWF Katowice	szermierka	MŚ 1995
65.	Henryk Zimoch	MKS Katowice, Górnik Katowice	szpada	MŚ 1954, 1955, 1961; ŚIMiS 1955; AMŚ 1954
66.	Ryszard Zub	Stal Katowice, Baildon Katowice	szabla	IO 1956, 1960, 1964; MŚ 1957, 1959, 1961–1963; ŚIMiS 1955

IO – igrzyska olimpijskie; MŚ – mistrzostwa świata; ME – mistrzostwa Europy; U – uniwersjada; AMŚ – akademickie mistrzostwa świata; IB – igrzyska bałkańskie i środkowoeuropejskie; IE – igrzyska europejskie; ŚIMiS – światowe igrzyska młodzieży i studentów

K. Marcinek: Leksykon polskiej szermierki Historia, ludzie, medale, 1922–2012. Warszawa 2012; H. Marzec: Historia medalami pisana. 75 lat śląskiej szermierki. Katowice 2007.

SZKOLNE KOŁO KRAJOZNAWCZO-TURYSTYCZNE POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO NR 76 PRZY ŚLĄSKICH TECHNICZNYCH ZAKŁADACH NAUKOWYCH, jednostka organizacyjna ruchu turystycznego; założona w 2000 roku. Koło propaguje turystykę górską, krajoznawstwo; organizuje wycieczki turystyczno-krajoznawcze, jego członkowie uczestniczą w rajdach, wycieczkach, konkursach, prelekcjach i marszach na orientację; opiekunem k. jest Angelika Felka.
https://www.sltzn.katowice.pl/index.php/strefa-ucznia/skkt-pttk

SZKOLNY SPORT, system współzawodnictwa sportowego obejmujący uczniowskie środowisko szkolne (podstawowe i ponadpodstawowe); w Katowicach jego rozwój poprzedziła akcja ►Volks- und Jugendspiele (1904–1922), s.s. rozwinął się od 1925, początkowo w oparciu o ►szkolne kluby sportowe, m.in. w Gimnazjum Miejskim im. Mikołaja Kopernika (zasłużony działacz Franciszek Hrenczarek), Gimnazjum Państwowym pw. św. Stanisława Kostki (Stefan Kisieliński), Śląskie Techniczne Zakłady Naukowe (Stanisław Żeliga-Żuławski), od 1935 scalonych w ►Międzyszkolny Klub Sportowy Katowice, (biorący udział w dorocznych świętach sportu młodzieży szkolnej województwa śląskiego). Bezpośrednio po zakończeniu drugiej wojny światowej, w l. 1945–1950, powrócono do koncepcji opartej na szkolnych klubach sportowych; od 1953 funkcjonował odrębny system organizacyjny dla sportu w szkołach zawodowych (►zrzeszenia sportowe i koła sportowe ►Zryw), od 1957 wspólna organizacja dla nich i szkół średnich typu licealnego: ►Śląski Szkolny Związek Sportowy, z klubami i kołami sportowymi odgórnie scalanymi decyzjami ministerialnymi (1972–1975) z klubami ►Akademickiego Związku Sportowego (np. SKS ►Ekonomik z AZS Katowice), obecnie niekiedy dobrowolnie (SKS ►Mickiewicz z ►AZS AWF Katowice, od l. 90. XX w. działają ►uczniowskie kluby sportowe, Diecezjalny Klub Sportowy ►Zorza. Ze s.s. było związanych wielu działaczy: Mikołaj Bańczyk, Antoni Gołaś, Andrzej Groele, Tadeusz Madej, Cecylia Malczyk, Stanisław Rybicki, Józef Szczypa, Wacław Walnik; uprawiane dyscypliny sportu: ►boks, ►dżudo, ►gimnastyka sportowa, ►hokej na lodzie, ►koszykówka, ►łyżwiarstwo figurowe, ►piłka ręczna, ►pływanie, ►skoki do wody, ►szermierka, ►zapasy; udział w ogólnopolskich spartakiadach młodzieży, ogólnopolskich igrzyskach młodzieży szkolnej; z szeregów katowickiego s.s. wyrosło wielu znakomitych sportowców: Joanna Barlak-Kamasińska, Marian Foik, Jan Jędrysek, Otylia Jędrzejczak, Erwin Kalus, Franciszek Klukowski, Jan Klukowski, Janina Porembska, Fryderyk Siuda, Ryszard Siuda, Zdzisław Siuda, Piotr Sczypa, Jan Wadas, Wojciech Zabłocki; medale w MP zdobywali przedstawiciele: MKS ►Iskra Katowice, MKS ►Pałac Młodzieży i ►Zryw Katowice.
S. Pilarek: Ogólna charakterystyka dziejów Szkolnego Związku Sportowego na Górnym Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim w latach 1945–2000. W: Z dziejów kultury fizycznej w Polsce. Rzeszów 2005.

SZKOŁA LOTNICZA LOPP IM. MARSZAŁKA J. PIŁSUDSKIEGO W KATOWICACH, pierwsza w Polsce, utworzona w V 1936 na lotnisku ►Aeroklubu Śląskiego, 3 dwumiesięczne kursy, 18 samolotów.

SZKWAŁ KATOWICE, klub żeglarski, utworzony 29 III 1957 przy Przedsiębiorstwie Budownictwa Przemysłu Węglowego w Katowicach, z siedzibą przy ul. Powstańców 5. Prowadził szkolenia w klasie „Finn”, później „Cadet” i „Omega”. Dysponował bazą na jeziorze Pogoria. Funkcje prezesów pełnili: Władysław Mikołajko, Zygmunt Kłaszczak. Działacze: Stefan Grodzki, Waldemar Wasilewski, Karol Marek, Ignacy Żelanowski, Krystyna Raszka, Mieczysław Miller, Marian Lesicki. Andrzej Szczygielski. Członkowie brali udział w rywalizacji w okręgu i w kategorii juniorów. W 1964 nastąpiła fuzja z ►GKS Katowice.
APK, zesp. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych, sygn. 168 II.

SZLAK BOHATERÓW WIEŻY SPADOCHRONOWEJ, znakowany (czerwony) szlak turystyczny w województwie śląskim (dł. 38,4 km). Wiedzie przez miejscowości i miejsca, w których we IX 1939 żołnierze Wojska Polskiego, oddziały powstańców śląskich i harcerze stoczyli bitwy i potyczki z wkraczającymi na Śląsk oddziałami hitlerowskimi. Prowadzi przez wszystkie ważniejsze punkty obrony, m.in. okolice bunkrów i śladów umocnień należących do Obszaru Warownego Śląsk. Na jego drodze znajdują się m.in.: pomnik Powstańców Śląskich w Katowicach, ►Park im. Tadeusza Kościuszki w Katowicach, ►Wieża Spadochronowa, Ligota, Stare Panewniki, Zadole, Starganiec, Jamna, Mikołów, Goj, Mokre, Kolonia Huta, Sośnia Góra, Bujaków, zamek w Chudowie.
https://www.old.katowice.eu/pl/wypoczynek-i-rekreacja/atrakcje-turystyczne/trasy-wycieczkowe.htm.

SZLAK DOLINKI MURCKOWSKIEJ, pieszy, znakowany (czarny) szlak turystyczny (dł. 6,8 km). Biegnie z Ośrodka Wypoczynkowego ►Bolina przez Giszowiec do ►Murckowskiej Dolinki.
https://www.old.katowice.eu/pl/wypoczynek-i-rekreacja/atrakcje-turystyczne/trasy-wycieczkowe.htm.

SZLAK HISTORII GÓRNICTWA GÓRNOŚLĄSKIEGO, żółty znakowany szlak turystyczny w województwie śląskim, ma 100,6 km długości, na terenie Katowic biegnie ulicą Alfreda w Wełnowcu, w miejscu, gdzie Katowice graniczą z Siemianowicami Śląskimi, a po przecięciu Alei W. Korfantego prowadzi przez teren kolonii Alfred, Wełnowiec, „Alpy” wełnowieckie, ►Bogucice, Katowice (ul. Warszawska), Osiedle Paderewskiego, ►Dolinę Trzech Stawów, Giszowiec, Nikiszowiec, Murcki, Kostuchna, Zarzecze i dalej do Mikołowa.
P. Zdanowicz, B. Zatorski: W krainie murckowskich lasów: Katowice w cieniu pradawnej puszczy, cz.2. Katowice 2017.

SZLAK TURYSTYCZNY 25-LECIA PTTK, szlak okrężny, zielony, trasa długości 116 km obejmuje Stadion Śląski (ze startem i metą), Siemianowice Śląskie, Czeladź, Będzin, Pogorię, Dąbrowę Górniczą, Sosnowiec, Jaworzno, Mysłowice, Janów, Giszowiec, Ochojec i Piotrowice; na terenie Katowic prowadzi przez ►Bolinę, ośrodek jeździecki ►Padok, Giszowiec, Dolinę Boliny, stawy ►Barbara i Janina, Prochownię w Piotrowicach, kapliczkę szwedzką przy ul. Grottgera, ►Panewnickie Lasy, uroczysko Buczynę aż po Rudę Śląską.
P. Zdanowicz, B. Zatorski: W krainie murckowskich lasów: Katowice w cieniu pradawnej puszczy, cz.2, Katowice 2017.

SZLAK TURYSTYCZNY HAMERLA – CHORZÓW, pieszy, niebieski, dł. 24,3 km; prowadzący z H. (pd. część Lasów Murckowskich), przez ►Murcki i ►Brynów, centrum Katowic – do Chorzowa. Na trasie – ►Aeroklub Śląski i ►lotnisko na Muchowcu, „drapacz chmur” przy ul. Żwirki i Wigury, Akademia Muzyczna wraz z Muzeum Organów Śląskich oraz Centrum Nauki i Edukacji Muzycznej „Symfonia”, gmachy: Sejmu Śląskiego, Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego, Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego, Biblioteki Śląskiej oraz Towarzystwa Czytelni Ludowych, Urzędów Niezespolonych, Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Śląskiego, III LO, Sądu Okręgowego przy ul. Francuskiej i Sądu Okręgowego przy ul. Andrzeja, więzienie, stary dworzec kolejowy, VI LO w ►Szopienicach (siedziba dowództwa i władzy cywilnej III powstania śląskiego), browar Mokrskiego w Szopienicach, Galeria Szybu „Wilson”, kamienny most na rzece Mlecznej w ►Podlesiu, wieżowiec Altus, willa Goldsteinów przy pl. Wolności, budynek Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Śląskiego, dawny hotel „Grand”, Muzeum Śląskie, Teatr Śląski im. S. Wyspiańskiego, Centrum Scenografii Polskiej, Międzynarodowe Targi Katowickie, Teatr Lalki i Aktora „Ateneum”, Centrum Kultury im. K. Bochenek, kampus Uniwersytetu Śląskiego przy ul. Bankowej, Muzeum Archidiecezjalne, Muzeum Historii Katowic, najstarsza oś miejska Katowic: Plac Wolności – rynek – kościół Mariacki, pomnik Dziewięciu z Wujka i Izba Tradycji Kopalni „Wujek”, Rondo Sztuki, Pomnik Powstańców Śląskich, pomnik Jerzego Ziętka, Hala Widowiskowo-Sportowa ►Spodek, zabytkowa zabudowa ul. Mickiewicza, osiedle robotnicze Giszowiec, osiedle robotnicze Nikiszowiec, rezerwat Las Murckowski, rezerwat Ochojec, Park Kościuszki – wieża spadochronowa, pomnik T. Kościuszki, Ośrodek Edukacji Leśnej w Panewnikach, ►Dolina Trzech Stawów (ścieżka dla rolkarzy, ośrodek jeździecki), cmentarz przy ul. Sienkiewicza, drewniany kościół św. Michała Archanioła, archikatedra Chrystusa Króla, kirkut, klasztor Franciszkanów w ►Panewnikach (m.in. kościół św. Ludwika Króla, grota lurdzka, kalwaria, ruchoma szopka), kościół ewangelicki w Szopienicach, kościół ewangelicki Zmartwychwstania Pańskiego, kościół Niepokalanego Poczęcia NMP, kościół św. Jadwigi w Szopienicach, kościół św. Szczepana w ►Bogucicach, sanktuarium Matki Boskiej Boguckiej, zabytkowy cmentarz przy ul. Francuskiej, ►szlak turystyczny Moderny, ►ośrodek jeździecki w ►Panewnikach, ►Katowicki Klub Jeździecki, stadnina koni ►Galop; w Chorzowie i okolicach – poczta główna (architektoniczny symbol miasta), budynek Komunalnej Kasy Oszczędności, kościół ewangelicki św. Elżbiety, kościół św. Antoniego Padewskiego, kościół św. Barbary i grób Juliusza Ligonia, stadion KS Ruch, Stadion Śląski, I LO, IV LO, szpital przy ul. Strzelców Bytomskich, willa dyrektora Huty „Bismarck”, ratusz, Królewska Inspekcja Górnicza, „drapacz chmur” przy ul. Wolności, schron bojowy OWS przy ul. Katowickiej, park na Górze Wyzwolenia ze schronem dowodzenia OWS, Chorzowskie Centrum Kultury, Plac Hutników i pomnik Redena, szyby „Elżbieta” i „Prezydent”, zabytkowy kompleks „Sztygarka”, Górnośląski Park Etnograficzny, Muzeum Miejskie, Planetarium Śląskie i Obserwatorium Astronomiczne, Teatr Rozrywki, zabytkowa zabudowa ul. Wolności, zabytkowy układ przestrzenny Chorzowa Starego z zabudową chłopską i kościołem św. Marii Magdaleny, kolonia robotnicza przy ul. Kalidego, Śląski Ogród Zoologiczny, Park Śląski, „Żabie Doły” – użytek ekologiczny, Śląskie Wesołe Miasteczko (Legendia), drewniany kościół św. Wawrzyńca, sanktuarium św. Floriana w Chorzowie-Batorym, kościół ewangelicki im. Lutra, kościół św. Jadwigi, Klub Sportowo-Rekreacyjny „Trial”.
https://www.slaskie.travel

SZLAK TURYSTYCZNY im. AUGUSTA CZARNYNOGI znakowany (żółty) szlak turystyczny (dł. 12,2 km). Prowadzi ze Starej Kuźnicy (Ruda Śląska) do zachodniej granicy Katowic w Starych Panewnikach (tereny leśne wzdłuż rzeki Kłodnicy); na wysokości ul. Panewnickiej skręca w kierunku ośrodka Radoszowy i dalej w kierunku dworca PKP w Chorzowie Batorym; w kompleksie Lasów Panewnickich przecina Szlak Obrońców Polskiej Granicy.
B. Tokarska-Guzik: Przyroda Katowic. Katowice 1995.

SZLAK TURYSTYCZNY im. MARIANA KANTORA-MIRSKIEGO, znakowany (czerwony) szlak turystyczny (dł. 19 km). Biegnie od stawów ►Janina i ►Barbara przez Giszowiec, ►Dolinę Murckowską, rezerwat ►Las Murckowski, ►Wesołą Falę, Wesołą, Morgi, szyb „Stanisława” do kąpieliska „Słupna”; krzyżuje się z ►Szlakiem Historii Górnictwa Górnośląskiego i ►Szlakiem Turystycznym 25-lecia PTTK.
B. Tokarska-Guzik: Przyroda Katowic. Katowice 1995.

SZLAK TURYSTYCZNY MODERNY, w Katowicach, dł. 5,5 km, obejmujący: Dom usługowo-mieszkalny przy ul. Dworcowej 13, Dom Oświatowy przy ul. Francuskiej 12, domy mieszkalne przy ul. Wojewódzkiej 23, Dąbrowskiego 24, Podchorążych 3, PCK 6 i 10; gmachy Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego i Sejmu Śląskiego przy ul. Jagiellońskiej 25 oraz Urzędów Niezespolonych przy Placu Sejmu Śląskiego 1, wille przy ul. Bratków 4, Kościuszki 65, Kilińskiego 46, willę architekta Tadeusza Michejdy przy ul. Poniatowskiego 19, gmach I Urzędu Skarbowego, tzw. Drapacz Chmur przy ul. Żwirki i Wigury 15, kościół garnizonowy przy ul. Skłodowskiej-Curie 20, Bank Gospodarstwa Krajowego przy ul. Mickiewicza 3. (zob. też inne szlaki turystyczne w Katowicach).
https://slaskie.travel › Atrakcje turystyczne

SZLAK TURYSTYCZNY WESOŁEJ FALI, jednoetapowy, znakowany (zielony), pieszy szlak turystyczny (dł. 2,8 km). Łączy ►Dolinę Murckowską z Ośrodkiem ►Wesoła Fala; przebiega przez rezerwat przyrody ►Las Murckowski i koło zbiornika wodnego na potoku Przywra. Atrakcją jest widok na maszty radiostacji Telewizji Katowice w Kosztowach.
https://www.sportosporto.pl/Obrazy/Naucza/Jola/Szlaki.doc.

SZLAK ZABYTKÓW TECHNIKI, samochodowy, znakowany szlak turystyczny w województwie śląskim, pierwszy szlak tematyczny w Polsce. Szlak prowadzi z Częstochowy do Żywca przez 32 miejsca związane z historią przemysłu na terenie obecnego województwa śląskiego, które wyróżnia unikatowa wartość architektoniczna i historyczna. Z terenu Katowic do SZT zostały zaliczone Galeria Szybu Wilson, ►Giszowiec i ►Nikiszowiec; kandydat do Szlaku Europejskiego Dziedzictwa Kulturowego.

SZLOJDERKA, zob. ►piłka uszata.

SZOPIENICE; zorganizowanie form nowożytnej (na podbudowie nacjonalistycznej, zdrowotnej i wychowawczej) kultury fiz. w tej miejscowości towarzyszyło procesom industrializacyjnym w XIX w.; w formie gimnastyki została wprowadzona do programów szkolnych; struktury organizacyjne jako pierwszy zaczął przybierać niemiecki ruch gimnastyczny, przeciwny idei rywalizacji, w Sz. reprezentowany przez ►Männer Turnverein „Eintracht” (objął zasięgiem obszar Szopienic i Roździenia), 1890–1891, ►Männer Turnverein „Jahn” (organizacje należały do I Okręgu ►Deutsche Turnschaft In Polnisch Schlesien – Górnośląskiego Związku Turnerskiego); Od 1904 Szopienice i Rozdzień rozwijają akcję ►Volks- und Jugendspiele (udział 3 roździeńskich i jednej szopienickiej szkoły), ►Deutsche Jugendheim, towarzystw turnerskich (w 1920 Spielverein „Einigenkeit”; zob. ►turnerski ruch). 27 VIII 1905 pod protektoratem przemysłowca Antona Uthemana. z udziałem 32 stowarzyszeń, na boisku TV „Jahn” w Szopienicach 27 VIII 1905 ►Śląski Okręgowy Związek Gier Sportowych przeprowadził zawody w grach ludowych (palant, piąstkowka, tamburyno, piłka uszata, biegi terenowe). Pierwszym przedstawicielem ruchu sportowego był niemiecki klub ciężkoatletyczny ►Roland, z niego oraz z Deutsche Jugendheim wywodzili się zasłużeni w wymiarze ponadlokalnym działacze sportowi Szopienic okresu międzywojennego (Augustyn Musioł, Antoni Oska). Sieć polskich organizacji kultury fizycznej zapoczątkowało zał. 15 V 1898 gniazdo Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Sz. (Edward Kalinowski, zob. ►Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” Roździeń); od 1920 w sieci tej znalazły się kluby sportowe: Towarzystwo Ciężkoatletyczne ►Biały Orzeł Szopienice, ►Brynica Szopienice, ►Olimpia Szopienice, Klub Sportowy ►Brynica Borki. W okresie międzywojennym na rozwój sieci organizacyjnej Szopienic i Roździenia wpływ miały nie tylko kluby, ale również organizacje młodzieżowe i paramilitarne rozmieszczone następująco: w Borkach prowadziły działalność 2 jednostki organizacyjne – były to: Robotnicze Kluby Sportowe: ►Gwiazda oraz ►Zgoda. Na Wilhelminie sportem zajmowały się organizacje: Chrześcijański Związek Młodzieży Pracującej ►„Odrodzenie”, Klub Sportowy Związku Powstańców Śląskich ►Powstaniec, ►Robotniczy Klub Sportowy Wilhelmina i KS ►„35”. Najwięcej, bo aż 27, organizacji działających w różnych okresach II Rzeczpospolitej miało w swoim szyldzie nazwę Roździeń-Szopienice lub jedną z tych miejscowości. Były to: Towarzystwo Ciężkoatletyczne „Biały Orzeł”, Bokserski Klub Sportowy ►Roździeń, Klub Hokeja „33”, KS ►Brynica, KS ►„24”, ►Deutsche Jugend Kraft Szopienice, Klub Sportowy ►Kościuszko, ►Moto-Club przy Związku Powstańców Śląskich, Robotniczy Klub Sportowy ►Naprzód, Klub Sportowy ►Orzeł, ►Pierwsze Towarzystwo Sportowe, Policyjny Klub Sportowy ►Mewa (zob. ►Policyjny Klub Sportowy Katowice), ►Oddział Młodzieży Polskiego Związku Pracowników Biurowych, Przemysłowych i Handlowych, ►RKS Gwiazda Borki, Klub Sportowy ►Roździeń, Robotniczy Klub Sportowy Organizacji Młodzieżowej Towarzystwa Uniwersytetów Robotniczych ►„Siła” , KS ►Smok, ►Klub Sportowy Związku Strzeleckiego, ►Szopienicki Klub Szachowy, ►Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”, ►Towarzystwo Cyklistów „1931”, ►Oddział Młodzieży Powstańczej Szopienice, ►Deutsche Evangelische Jungmannverein. Niektóre kluby miały znaczenie pionierskie w dziejach polskiego ruchu sportowego w województwie śląskim. Do takich należał założony 16 marca 1923 r. Szopienicki Klub Szachowy, który zapoczątkował tworzenie w tym regionie sieci polskich klubów szachowych. W okresie międzywojennym pod względem organizacyjnym Szopienice i Roździeń, połączone w 1931 w jeden organizm administracyjny, z liczbą 33 organizacji i 59 sekcji propagujących sport i wychowanie fizyczne należały do potentatów w powiecie katowickim, za Siemianowicami (36 stowarzyszeń), a przed gminami Janów (30) i Mysłowice (29).
Wiele klubów szopienickich należało do regionalnych związków sportowych: ►Dzielnicy Śląskiej Związku Towarzystw Gimnastycznych „Sokół” w Polsce, ►Śląskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej, ►Górnośląskiego Związku Ciężkiej Atletyki, Górnośląskiego Związku Lekkoatletycznego; zob. ►Górnośląski Związek Lekkoatletyczny (1) i ►Górnośląski Związek Lekkoatletyczny (2) i innych. Jednak aż do 1925 r. wskutek braku integracji sportu górnośląskiego z centralami ogólnopolskimi, sportowcy szopieniccy zostali pozbawieni możliwości rywalizacji na ogólnopolskiej arenie sportowej. W związku z takim stanem rzeczy, najbardziej poszkodowanym sportowcem nie tylko Szopienic, ale w województwie śląskim był Antoni Oska. Wachlarz dyscyplin uprawianych przez mieszkańców obydwu miejscowości został znacznie rozszerzony wraz z zakończeniem I wojny światowej. Przyczyniły się do tego przemiany kulturalno-obyczajowe towarzyszące powrotom Ślązaków ze zwycięskiego w tej wojnie Zachodu, najczęściej z obozów jenieckich. Popularnością cieszyły się 22 dyscypliny sportu (►boks, ►hokej na trawie, ►hokej na lodzie, kolarstwo szosowe (zob. ►kolarstwo), ►koszykówka, ►kręglarstwo, ►lekkoatletyka, ►narciarstwo, ►palant, ►piąstkówka, ►piłka nożna, ►piłka ręczna, ►piłka rowerowa, ►podnoszenie ciężarów, ►siatkówka, ►sport motocyklowy, ►strzelectwo, ►szachy, ►tamburyno, ►tenis, ►tenis stołowy oraz ►zapasy); rolę mecenasa odegrał dla tutejszych klubów Polski Komisariat Plebiscytowy w Bytomiu, a po jego rozwiązaniu – Jacobsen (właściciel browaru), gmina z naczelnikiem Franciszkiem Bienioskiem, członkiem zarządu Śląskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej, Polska Partia Socjalistyczna, kościół katolicki, koncern Giesche. Najbardziej znanymi obiektami były boiska KS „24” Szopienice (pow. 9832 m²) i stadion KS Roździeń; działacze: Antoni Oska, Marian Zaporowski, Jerzy Anders, Leon Kazimierczak. Wybuch II wojny światowej spowodował, że utworzone w okresie okupacji kluby niemieckie przyjęły struktury obowiązujące w III Rzeszy. Na terenie Szopienic organizacją sportową były: działający przy miejscowej stacji kolejowej Deutsche Reichsbahn Sport Gemeinde oraz Turn und Sportverein i reaktywowany Altes Turnverein. W programach ich działalności znalazły się gimnastyka sportowa, piłka nożna, piłka ręczna i tenis.
W l. 1945–1950 działalność prowadziły: ►Atom Szopienice (zob. też ►Atom-Naprzód), ►HKS Szopienice, ►Naprzód Szopienice, ►OMTUR, Ormowiec (zob. ►Gwardia Szopienice), Związkowy Klub Sportowy Zakładów Mechanicznych; w Borkach reaktywowana Gwiazda – w l. 1950–1957 jako koła sportowe, w tym fikcyjne Koło Sportowe ►Górnik Szopienice; po 1957 jedynym klubem był HKS Szopienice; rozwój organizacyjny nastąpił po 1989, liczba organizacji wzrosła do 5, w tym m.in. ►Hetman Szopienice, ►UKS Szopienice, ►Sokół 43, UKS ►Junga i HKS. Na dorobek sportowy składały się osiągnięcia (w tym międzynarodowe) sztangistów – przed II wojną światową na arenie ogólnopolskiej – TA „Biały Orzeł”, po 1945 – HKS Szopienice; lekkoatletów – w II połowie l. 20. XX w. w KS Roździeń; szachistów – reprezentujących, po 1989, klub szachowy Hetman. Najwybitniejsi sportowcy: Czesław Białas, Joanna Dworakowska, Bartosz Haberla, Gertruda Kilos, Ernest Rychter, Marek Seweryn, Janusz Sidło, Leszek Skorupa, Monika Soćko, Walter Szołtysek. Łącznie 110 (56–34–20) medali w MP. Bazą dla ruchu sportowego w Szopienicach w okresie powojennym były początkowo dwa boiska piłkarskie, z tego jedno o wymiarach 105 x 70 m i trybuną na 6 tys. widzów, zlokalizowane przy ul. Krakowskiej, stadion o wymiarach 110 x 75 m przy ul. Mickiewicza; boiska do koszykówki i siatkówki na 500 widzów; sala gimnastyczna przy ul. 1 Maja 22 na 50 miejsc, ring i mata zapaśnicza przy ul. Mickiewicza; korty tenisowe, a zimą ślizgawka; strzelnica do broni małokalibrowej przy ul. Urbanowicza z 4 stanowiskami strzeleckimi; na przełomie l. 40–50. XX w. do 10 wzrosła liczba boisk do koszykówki i siatkówki, dzieci natomiast zajmowały się rekreacją fizyczną w ogrodzie jordanowskim. W 1951 r. na liście obiektów znalazł się również basen letni. Dom Sportowy HKS przy ul. Oświęcimskiej 44 był miejscem treningów sztangistów, gimnastyków, siatkarzy, siatkarek, gimnastyków, tenisistów stołowych, obiekt ten jako hala spełniał swoją rolę do 2008 r., w 2011 r. zapadła decyzja o jego wyburzeniu.

Osiągnięcia krajowe

Szopieniccy medaliści MP

Lp.	Rok	Imię i nazwisko	Klub	Dyscyplina	Konkurencja / kategoria	Miejsce
1.	1925	Kazimierz Hahn	Biały Orzeł Szopienice	podnoszenie ciężarów	musza	1
2.	1925	Augustyn Musioł	Biały Orzeł Szopienice	podnoszenie ciężarów	lekka	1
3.	1925	Paweł Solorz	Biały Orzeł Szopienice	podnoszenie ciężarów	piórkowa	1
4.	1925	Brunon Szczęsny	Biały Orzeł Szopienice	podnoszenie ciężarów	półciężka	1
5.	1925	Oska Antoni	Roździeń Szopienice	lekkoatletyka	trójskok	3
6.	1926	Józef Szwarc	Biały Orzeł Szopienice	podnoszenie ciężarów	półciężka	1
7.	1926	Amand Rojek	Roździeń Szopienice	lekkoatletyka	400 m	3
8.	1927	Gertruda Kilos	Roździeń Szopienice	lekkoatletyka	1000 m	1
9.	1927	Paweł Szwarc	Biały Orzeł Szopienice	podnoszenie ciężarów	średnia	1
10.	1927	Jerzy Anders	Roździeń Szopienice	lekkoatletyka	110 ppł	3
11.	1928		Roździeń Szopienice	lekkoatletyka	4 x 200 m	1
12.	1928	Gertruda Kilos	Roździeń Szopienice	lekkoatletyka	800 m	1
13.	1928	Paweł Szwarc	Biały Orzeł Szopienice	podnoszenie ciężarów	średnia	1
14.	1928	Paweł Baron	Biały Orzeł Szopienice	podnoszenie ciężarów	musza	3
15.	1929	Karol Czyż	Roździeń Szopienice	lekkoatletyka	100 m	2
16.	1930	Gertruda Kilos	Roździeń Szopienice	lekkoatletyka	800 m	2
17.	1954	Edmund Copa	Stal Szopienice	podnoszenie ciężarów	półciężka	3
18.	1955	Edmund Copa	Stal Szopienice	podnoszenie ciężarów	półciężka	2
19.	1956	Edmund Copa	Stal Szopienice	podnoszenie ciężarów	półciężka	2
20.	1957	Edmund Copa	Stal Szopienice	podnoszenie ciężarów	półciężka	3
21.	1958	Edmund Copa	Stal Szopienice	podnoszenie ciężarów	półciężka	2
22.	1961	Czesław Białas	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	ciężka	2
23.	1963	Ernest Richter	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	kogucia	1
24.	1964	Hubert Zimmermann	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	lekkociężka	2
25.	1965		HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	zespołowo	1
26.	1965	Franciszek Benedik	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	lekka	1
27.	1965	Czesław Białas	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	ciężka	2
28.	1965	Hubert Zimmermann	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	lekkociężka	2
29.	1966		HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	zespołowo	1
30.	1966	Walter Szołtysek	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	kogucia	1
31.	1966	Franciszek Benedik	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	lekka	2
32.	1966	Longin Skowyra	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	średnia	2
33.	1966	Hubert Zimmermann	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	lekkociężka	3
34.	1967		HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	zespołowo	1
35.	1967	Walter Szołtysek	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	kogucia	1
36.	1967	Hubert Zimmermann	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	lekkociężka	1
37.	1967	Franciszek Benedik	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	lekka	3
38.	1968		HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	zespołowo	1
39.	1968	Walter Szołtysek	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	kogucia	1
40.	1968	Hubert Zimmermann	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	półciężka	1
41.	1968	Franciszek Benedik	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	lekka	3
42.	1968	Ernest Richter	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	piórkowa	3
43.	1969	Hubert Zimmermann	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	lekkociężka	1
44.	1969	Jerzy Wojtasik	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	ciężka	3
45.	1970	Walter Szołtysek	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	kogucia	1
46.	1970	Franciszek Benedik	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	lekka	2
47.	1971	Franciszek Benedik	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	lekka	2
48.	1971	Henryk Waloszek	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	średnia	2
49.	1971	Władysław Bielecki	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	kogucia	3
50.	1972	Leszek Skorupa	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	piórkowa	3
51.	1973	Leszek Skorupa	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	kogucia	2
52.	1973	Kazimierz Foryś	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	lekkociężka	3
53.	1974	Czesław Oliwkiewicz	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	lekka	2
54.	1974	Leszek Skorupa	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	piórkowa	3
55.	1975	Marek Seweryn	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	musza	1
56.	1976	Leszek Skorupa	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	piórkowa	2
57.	1979	Marek Seweryn	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	60 kg	2
58.	1979	Zygmunt Czypionka	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	56 kg	3
59.	1983	Marek Seweryn	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	67,5 kg	1
60.	1984	Marek Seweryn	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	67,5 kg	2
61.	1985	Marek Seweryn	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	67,5 kg	1
62.	1986	Marek Seweryn	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	67,5 kg	1
63.	1998		Metal Katowice-Szopienice	skat	drużynowo	2
64.	2005	Sebastian Pawlikowski	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	85 kg	1
65.	2006	Joanna Dworakowska	Hetman Szopienice	szachy klasyczne	indywidualnie	3
66.	2007	Joanna Dworakowska	Hetman Szopienice	szachy klasyczne	indywidualnie	1
67.	2007	Kamil Mitoń, Eduardas Rozentalis, Jacek Gdański, Bartłomiej Heberla, Joanna Dworakowska, Krzysztof Bulski	Hetman Szopienice	szachy klasyczne	drużynowo P5	1
68.	2007	Kamil Mitoń, Bartłomiej Heberla, Jacek Gdański, Krzysztof Bulski, Jacek Markiewicz	Hetman Szopienice	szachy błyskawiczne	drużynowo	1
69.	2007	Kamil Mitoń	Hetman Szopienice	szachy klasyczne	indywidualnie	2
70.	2007	Sebastian Pawlikowski	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	85 kg	2
71.	2008	Kamil Mitoń, Jacek Gdański, Bartłomiej Heberla, Krzysztof Bulski	Hetman Szopienice	szachy błyskawiczne drużynowo	drużynowo	1
72.	2008	David Navara, Kamil Mitoń, Piotr Bobras, Jacek Gdański, Bartłomiej Heberla, Joanna Dworakowska	Hetman Szopienice	szachy klasyczne	drużynowo	1
73.	2008	Grzegorz Szymura	HKS Szopienice	podnoszenie ciężarów	62 kg	2
74.	2009	David Navara, Kamil Mitoń, Piotr Bobras, Jacek Gdański, Bartłomiej Heberla, Joanna Dworakowska	Hetman Szopienice	szachy błyskawiczne drużynowo	drużynowo	1
75.	2009	Bartłomiej Heberla	Hetman Szopienice	szachy błyskawiczne	indywidualnie	2
76.	2009	Bartosz Soćko, Kamil Mitoń, Vlastimil Babula (Czechy), Piotr Bobras, Bartłomiej Heberla, Jacek Gdański, Monika Soćko	Hetman Szopienice	szachy klasyczne	drużynowo	2
77.	2010	Bartłomiej Heberla	Hetman Szopienice	szachy błyskawiczne	indywidualnie	1
78.	2010	David Navara, Bartosz Soćko, Kamil Mitoń, Jacek Gdański, Piotr Bobras, Bartłomiej Heberla, Monika Soćko	Hetman Szopienice	szachy	drużynowo	1
79.	2010	David Navara, Bartosz Soćko, Kamil Mitoń, Jacek Gdański, Piotr Bobras, Bartłomiej Heberla, Monika Soćko	Hetman Szopienice	Szachy klasyczne drużynowo	drużynowo	1
80.	2010	Bartosz Soćko, Kamil Mitoń, Jacek Gdański, Bartłomiej Heberla	Hetman Szopienice	szachy błyskawiczne	drużynowo	1
81.	2010	Bartosz Soćko	Hetman Szopienice	szachy błyskawiczne	indywidualnie	2
82.	2010	Jacek Gdański	Hetman Szopienice	szachy klasyczne	indywidualnie	3
83.	2011	Bartosz Soćko	Hetman Szopienice	szachy błyskawiczne	indywidualnie	1
84.	2011	Bartosz Soćko, Bartłomiej Heberla, Jacek Gdański Krzysztof Gdański	Hetman Szopienice	szachy błyskawiczne	drużynowo kobiety	1
85.	2011	Marta Michna	Hetman Szopienice	szachy błyskawiczne	indywidualnie	2
86.	2011	David Navara, Bartosz Soćko, Kamil Mitoń, Jacek Gdański, Bartłomiej Heberla, Vlastimil Babula, Piotr Bobras, Krzysztof Bulski, Monika Soćko	Hetman Szopienice	szachy błyskawiczne	drużynowo mężczyźni	2
87.	2012	Kamil Mitoń	Hetman Szopienice	szachy klasyczne	indywidualnie	3
88.	2013	Dawid Navara, Ołeksandr Areszczenko, Grzegorz Gajewski, Bartosz Soćko, Kamil Mitoń, Piotr Bobras, Krzysztof Bulski, Jacek Gdański,, Monika Soćko	Hetman Szopienice	szachy klasyczne liga	drużynowo	1
89.	2013	Monika Soćko	Hetman Szopienice	szachy błyskawiczne	indywidualnie	1
90.	2013	Monika Soćko	Hetman Szopienice	szachy klasyczne	indywidualnie	1
91.	2013	Bartosz Soćko	Hetman Szopienice	szachy klasyczne	indywidualnie	1
92.	2013	Bartosz Soćko, Jacek Gdański, Krzysztof Bulski, Monika Soćko	Hetman Szopienice	szachy błyskawiczne	drużynowo	2
93.	2013	Krzysztof Bulski	Hetman Szopienice	szachy błyskawiczne	indywidualnie	2
94.	2013	Grzegorz Gajewski	Hetman Szopienice	szachy klasyczne	indywidualnie	2
95.	2014	Monika Soćko	Hetman Szopienice	szachy klasyczne	indywidualnie	1
96.	2014	Bartosz Soćko	Hetman Szopienice	szachy klasyczne	indywidualnie	1
97.	2014	Monika Soćko	Hetman Szopienice	szachy błyskawiczne	indywidualnie	1
98.	2014	Radosław Wojtaszek	Hetman Szopienice	szachy szybkie	indywidualnie	1
99.	2014	Radosław Wojtaszek, Dawid Navara, Ołeksandr Areszczenko, Grzegorz Gajewski, Bartosz Soćko, Kamil Mitoń, Krzysztof Bulski, Monika Soćko	Hetman Szopienice	szachy klasyczne	drużynowo	2
100.	2014	Bartłomiej Heberla	Hetman Szopienice	szachy szybkie	indywidualnie	2
101.	2014	D. Szczepankiewicz, M. Wojnar, M. Jasiński, J. Pietrzak	Hetman Szopienice	szachy korespondencyjne drużynowo	drużynowo	2
102.	2015	Grzegorz Gajewski	Hetman Szopienice	szachy klasyczne	indywidualnie	1
103.	2015	Radosław Wojtaszek, Dawid Navara, Ołeksandr Areszczenko, Grzegorz Gajewski, Bartosz Soćko, Kamil Mitoń, Krzysztof Bulski, Monika Soćko	Hetman Szopienice	szachy klasyczne	drużynowo	1
104.	2016	Monika Soćko	Hetman Szopienice	szachy klasyczne	indywidualnie	1
105.	2016	Radosław Wojtaszek, David Navara (Czechy), Ołeksandr Areszczenko (Ukraina), Kamil Mitoń, Grzegorz Gajewski, Bartosz Soćko, Monika Soćko	Hetman Szopienice	szachy klasyczne	drużynowo	1
106.	2017	Monika Soćko	Hetman Szopienice	szachy klasyczne	indywidualnie	1
107.	2017	Radosław Wojtaszek, David Navara (Czechy), Ołeksandr Areszczenko (Ukraina), Grzegorz Gajewski, Kamil Mitoń, Bartosz Soćko, Krzysztof Bulski, Monika Soćko	Hetman Szopienice	szachy klasyczne	drużynowo	1
108.	2017	Bartosz Soćko	Hetman Szopienice	szachy szybkie	indywidualnie	1
109.	2017	Kamil Mitoń, Krzysztof Bulski, Jacek Gdański, Grzegorz Masternak	Hetman Szopienice	szachy szybkie	drużynowo	1
110.	2017	Kamil Mitoń	Hetman Szopienice	szachy szybkie	indywidualnie	2

SZOPIENICE, ośrodek sportowy ►MOSiR Katowice, hala wielofunkcyjna o rozmiarach 51,20 x 69,58 i wys. 15,30 m (hala główna, na parterze – boisko do: ►siatkówki, ►koszykówki, ►piłki ręcznej, ►futsalu; pomieszczenia dla sportowców i trenerów, sanitarno-higieniczne, sala ćwiczeń dla ciężarowców, siłownia oraz punkt gastronomiczny; z widownią na 1300 miejsc; dwa korty tenisowe: o wymiarach 8,85 x 36,50 m o pow. 688 m² oraz 18,30 x 36,50 m o powierzchni 668 m². Teren wokół kortów jest ogrodzony i oświetlony; dwa boiska do piłki nożnej – boisko główne o wymiarach 74,10 x 116,10 m o pow. 8603 m² z boiskiem treningowym (53,75 x 103,90 m o pow. 5584,62 m²); murawa: trawa syntetyczna; parkingi. W sierpniu 2024 roku w hali odbyły się Mistrzostwa Europy juniorek w ►unihokeju.
www.mosir.katowice.pl/obiekty

SZOPIENICKI KLUB SZACHOWY, zał. 1923, z siedzibą w świetlicy dworcowej w Szopienicach; pierwszy pol. klub szachowy w woj. śląskim; dalsze losy nieznane.
A. Steuer: Ruch sportowy w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008.

SZTAG YACHT CLUB AWF KATOWICE, zał. 1973 przy Komitecie Turystyki i Sportu Rady Uczelnianej ZSP (SZSP WSWF Katowice) przez Tadeusza Szostoka, dr. Piotra Gałeckiego, Bogdana Zahajkiewicza, Jana May-Majewskiego, Zdzisława Gołębiowskiego. Organizuje rejsy żeglarsko-stażowe po jeziorach mazurskich, rywalizuje w regatach o Puchar Śląska, prowadzi szkolenia na stopnie żeglarskie. Od 1979 dominowali byli mieszkańcy akademika filii AWF w Raciborzu: Bogdan Burzyński, Ryszard Kumalski, Andrzej Snopczyński. Od 2013 bierze udział w rejsach morskich, zadebiutował też w regatach o MP (kl. Omega).

SZYBOWNICTWO, pierwotnie lotnictwo żaglowe, dyscyplina sportów ►lotniczych, w okresie II Rzeczpospolitej stanowiło drugi stopień szkolenia ►Lotniczego Przysposobienia Wojskowego, po ►modelarstwie, przed sportami ►samolotowymi i ►spadochroniarstwem. Początki szybownictwa katowickiego związane są z rozwojem tej dyscypliny w republice weimarskiej (loty członków niemieckich organizacji młodzieżowych nad Górą Św. Anny); do pionierów katowickiego sz. należą Roman Koncki i Antoni Pawliczek; dominujące pierwotnie formy niezorganizowane (1928–30) zostały zastąpione strukturami organizacyjnymi (►Pierwszy Śląski Klub Lotnictwa Żaglowego w Katowicach, sekcja szybowcowa ►Aeroklubu Śląskiego w Katowicach); z inspiracji ►Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej powstały przyzakładowe koła szybowcowe (►Koło Szybowcowe Pracowników Kopalni „Wujek” w Brynowie, ►Koło Szybowcowe Kopalni „Katowice” w Bogucicach, ►Koło Szybowcowe Pracowników Kopalni „Giesche” w Janowie) i w szkołach średnich (►Szkolne Koło Szybowcowe Śląskich Technicznych Zakładów Naukowych); wskutek ogólnopolskiej reorganizacji sz. istniejące dotąd struktury przekształciły się na koła skupione w ►Okręgowym Komitecie Szybowcowym w Katowicach (1933–36), tworzące zalążki klubów szybowcowych (1937–39) w tym ►Klubu Szybowcowego Związku Strzeleckiego „Śląsk” i ►Harcerskiego Klubu Szybowcowego w Katowicach. Zmianom ulegały formy szkolenia młodzieży, pierwotnie związane z niewielkimi wyniosłościami terenu (m.in. na terenie Zadola), z użyciem zaprzęgu konnego, wyciągarki, za samolotem; organizowano wyjazdy do ośrodków szkolenia sz. w Bezmiechowej i Polichnie k. Kielc, do Szkoły Szybowcowej Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej na górze Chełm k. Goleszowa; ćwiczono na terenie ►Lotniska na Muchowcu (od 1935) przy Aeroklubie Śląskim, w roku 1937 otwarto ►Wyższą Szkołę Lotów Nad Terenami Płaskimi (1937–39, komendant Michał Offierski); na rok 1938 datowane są początki motoszybownictwa; wykorzystywany sprzęt: m.in. szybowce Komar, Wrona, Wrona bis oraz motoszybowiec Bąk; wyszkoleni szybownicy brali udział w działaniach zbrojnych (zwiadzie) na Zaolziu (1938); w 1939 Katowicom przyznano prawo organizacji międzynarodowych zawodów sz. (ISTUS), które jednak zostały odwołane wskutek zakulisowych działań Niemiec i Włoch. Podczas II wojny światowej zginęli m.in. Józef Bielec, Antoni Kocjan, a zniszczeniu uległa większość sprzętu; w 1946 dzięki inicjatywie Ireny Kępy rozpoczęto odbudowę sz. w strukturach Aeroklubu Śląskiego (powstało biuro szybowcowe), ruszyła organizacja kursów teoretycznych i praktycznych, odbywały się loty propagandowo-pokazowe – do Zakopanego, na górę Żar; pod koniec lat 40. XX wieku szybownictwo znalazło się w obszarze działalności ►Ligi Lotniczej, a następnie ►Ligi Przyjaciół Żołnierza (pocz. lat 50. XX w.); do struktur Aeroklubu Śląskiego sz. powróciło w 1957 roku. Udział w MP (od 1953), MŚ (1958); osiągnięcia: dwa rekordy świata w motoszybownictwie (1938) ustanowione przez Michała Offierskiego, 2 (1–1–0) medale MŚ (1958, 1963) , 5 (4–1–0) medali MP (1955–78) zdobytych dla Aeroklubu Śląskiego przez Edwarda Makulę; którego nazwiskiem została nazwana fundacja wspierająca młodych szybowników Aeroklubu Śląskiego legitymujących się już pewnymi osiągnięciami.
A. Steuer, Z dziejów szybownictwa w woj. śląskim 1928–1939; Kronika Katowic, t. 5. Katowice 1995; Polskie lotnictwo sportowe. Almanach, Kraków 1987, s. 157; T. Malinowski, Aeroklub śląski (1927–1987), Katowice 1987.