Ś

 

ŚKN zob. ►Śląski Klub Narciarski Katowice

ŚLĄSKA FEDERACJA SPORTU, związek stowarzyszeń sportowych działający na podstawie: statutu oraz ustawy o kulturze fizycznej z 18 I 1996 (Dz.U. 1996, nr 25, poz. 113 z późn. zm.), ustawy z 7 IV 1989 Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. 1989, nr 20, poz.104 z późn. zm.) oraz ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie z 24 IV 2003 (Dz.U. 2003, nr 96, poz.873); posiada osobowość prawną. Terenem jej działania jest obszar województwa śląskiego; siedziba władz mieści się w Katowicach przy ul. Kościuszki 191. Celem działania Federacji jest: popularyzacja i rozwój sportu, przede wszystkim w środowisku dziecięco-młodzieżowym; realizacja zadań zleconych przez Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu, bądź jego następcę prawnego, w zakresie specjalistycznego szkolenia, utalentowanych sportowo, dzieci i młodzieży oraz współzawodnictwa w systemie sportu młodzieżowego; obsługa organizacyjno-administracyjna i finansowa zadań zleconych przez Samorząd Województwa Śląskiego w zakresie sportu, dotyczących współzawodnictwa sportowego oraz szkolenia i doszkalania kadry trenersko-instruktorskiej i sędziowskiej, realizowanych przez Wojewódzkie (Okręgowe) Związki Sportowe; współpraca przy realizacji zadań zleconych Wojewódzkim (Okręgowym) Związkom Sportowym przez Polskie Związki Sportowe i inne organizacje; organizowanie imprez o charakterze ogólnopolskim, w tym olimpiad młodzieży w sportach letnich, zimowych i halowych, przyznanych do organizacji Województwu Śląskiemu. Prezesem jest Jerzy Waligóra. Zob. też ►Wojewódzka Federacja Sportu w Katowicach.
http://www.federacja.net.pl.

ŚLĄSKA IZBA TURYSTYKI (Ś.I.T. – nazwa zatwierdzona przez Walne Zgromadzenie członków 23 VI 2006), pozarządowa organizacja zrzeszająca podmioty gospodarcze branży turystycznej w Katowicach; pierwotnie Górnośląska Izba Turystyki (1991/1992–2006). Po wypromowaniu znaku firmowego jako symbolu profesjonalizmu w turystyce Ś.I.T. wywarła wpływ na kształtowanie ustawy o usługach turystycznych i jej nowelizację. Uczestniczy w pracach Rady Krajowej Izby Turystyki w Polsce, współpracuje z regionalnymi izbami gospodarczymi i organizacjami turystycznymi z obszaru całej Polski, Polską Izbą Turystyki, Polską Izbą Pielgrzymkową, przedstawicielstwami narodowymi, ►Urzędem Marszałkowskim i ►Urzędem Wojewódzkim w Katowicach, Ministerstwem Gospodarki, szkołami pomaturalnymi i uczelniami wyższymi, wpływając na profesjonalizm kadry turystycznej. Organizuje kursy pilotów wycieczek dla członków, współpracuje z agentami ►Biur Turystycznych, szkołami wyższymi, przewoźnikami i ubezpieczycielami. Członkowie honorowi, przyjmując tytuł, wspierają jej działania i przyczyniają się do promocji znaku Izby i jej dobrego imienia. Obszarem działania Ś.I.T. jest województwo śląskie.
http://www.izbaturystyki.org.

ŚLĄSKA RADA SPORTOWA W KATOWICACH (ŚRS lub Rada Sportowa Województwa Śląskiego), związek związków sportowych dla Województwa Śląskiego, odpowiednik Związku Polskich Związków Sportowych w Warszawie, który w VII 1925 opracował regulamin i statut ŚRS. Nawiązywała do tradycji plebiscytowej Związku Polskich Towarzystw Sportowych na Górnym Śląsku; początkowo (III 1925) Komitet Związków i Towarzystw Sportowych, od III 1926 ŚRS; rozwiązana III 1930. Reprezentowała ruch sportowy województwa śląskiego na zewnątrz, koordynowała działalność regionalnych związków sportowych. Była terenem ścierania się kilku koncepcji rozwoju kultury fizycznej w województwie śląskim: pomiędzy zwolennikami ścisłej integracji miejscowych klubów sportowych z ruchem sportowym II Rzeczpospolitej i zwolennikami jego szerokiej autonomii, a także zwolennikami utworzenia szerokiej ŚRS opartej nie tylko na związkach sportowych (oznaczonych dyscypliną sportu), ale również na centralach ruchu sportowego związanych z ruchem młodzieżowym, podporządkowanych partiom robotniczym (Polska Partia Socjalistyczna, Narodowa Partia Robotnicza) i przeciwnikami tej koncepcji. W 1928 z ŚRS wyodrębnił się ►Śląski Podkomitet Olimpijski; 2 członków ŚRS wchodziło do ►Śląskiej Rady Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego w Katowicach. Prezesi: Stanisław Nogaj, Józef Nowakowski, Stanisław Flieger, dr Tadeusz Saloni.
A. Steuer: Kultura fizyczna w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008; H. Rechowicz: Polska kultura fizyczna na Śląsku Górnym i Cieszyńskim do 1939. Katowice 1991; R. Sobecki: Koszykówka mężczyzn na Górnym Śląsku w latach 1922–1998. Katowice 2010; W. Laskiewicz: Rozwój organizacyjny ruchu sportowego województwa śląskiego w latach 1922–1939. W: Z dziejów kultury fizycznej na Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim. Red. H. Rechowicz. Katowice 1989.

ŚLĄSKA RADA SPORTOWA W KATOWICACH, instancja opiekuńcza powołana w celu odrodzenia polskiego ruchu sportowego w województwie śląsko-dąbrowskim; w nazwie nawiązywała do tradycji organizacji kultury fizycznej (►Śląska Rada Sportowa) w przedwojennym województwie śląskim. Objęła zasięgiem Zagłębie Dąbrowskie i Śląsk Opolski. Zał. 17 II 1945 w lokalu redakcyjnym „Dziennika Zachodniego” podczas konferencji działaczy sportowych; ukonstytuowana 24 II 1945, zlokalizowana w strukturach Referatu Sportu ►Wydziału Informacji i Propagandy Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach. Tworzyli ją: dr Franciszek Głowacki (przewodniczący), Tomasz Kowalczyk (zastępca), chor. Jan Dawidziński (referent ds. szkolenia), Jan Antoszewski (sekretarz), Władysław Guzy, Stanisław Ziemba (referent prasowy); w jej składzie znalazł się także Wiktor Lebek, przedstawiciel ►Robotniczych Klubów Sportowych. ŚRS decydowała o obsadzie funkcji prezesa w regionalnych związkach sportowych, prowadziła weryfikację sportowców pod kątem ich przynależności narodowej (wydawała generalnie opinie pozytywne), zajmowała się przejmowaniem poniemieckich obiektów i sprzętu sportowego. Zlikwidowana na początku 1946.
H. Rechowicz: Dzieje sportu w województwie śląsko-dąbrowskim (1945–1950). Katowice 1999; B.Cimała, A.Steuer: Sport w województwie katowickim (struktura, baza, kadry). W: Z dziejów kultury fizycznej na Śląsku. T. 1: Rozwój kultury fizycznej na Śląsku w latach 1919–1989. Red. M. Ponczek, K.H. Schodrok. Katowice 2009.

ŚLĄSKI KLUB CURLINGOWY KATOWICE, jednosekcyjny klub sportowy, zarejestrowany 1 IV 2003, z siedzibą przy ul. Sandomierskiej w Katowicach. Prowadzi działalność sportową w krytej hali lodowiska ►Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji Katowice w kompleksie ►„Spodka” i na lodowisku ►Jantor. Strukturę klubu tworzą drużyny: męskie – Śląskie Kamole, To Se Ne Da, Chęć Team, kobiece – Toxic, Spark, mixty – Z Wisienką, Skip, od 2004 biorące udział w MP. 8 zawodników w l. 2005–2007 reprezentowało Polskę na ME mężczyzn. Organizator MP: mikstów 2005 (Janów), kobiet 2005 (Katowice). Osiągnięcia: 19 (11–7–2) medali MP – 1 m. w rywalizacji mężczyzn (2005–2007, 2010–2011, 2013, 2015), w rywalizacji kobiet (2010, 2013, 2015) i w mikstach (2008), 2 m. w konkurencji mężczyzn (2006, 2008, 2012, 2016) i w konkurencji kobiet (2005–2006, 2008), 3 m. w rywalizacji kobiet (2009, 2016).

Osiągnięcia Śląskiego Klubu Curlingowego na MP

RokSkład drużynyKonkurencjaMiejsce
2005 Maciej Cesarz, Tomasz Kierzkowski, Ziemowit Ostrowski, Adam Sterczewski mężczyźni 1
2005 Magdalena Jagielska, Barbara Karwat, Anna Ostrowska, Justyna Zalewska kobiety 2
2006 Krzysztof Beck, Damian Herman, Piotr Podgórski, Tomasz Sapiński mężczyźni 1
2006 Maciej Cesarz, Tomasz Kierzkowski, Ziemowit Ostrowski, Adam Sterczewski mężczyźni 2
2006 Magdalena Jagielska, Barbara Karwat, Anna Ostrowska, Magdalena Szyszko, Justyna Zalewska, kobiety 2
2007 Krzysztof Beck, Damian Herman, Piotr Podgórski, Tomasz Sapiński mężczyźni 1
2008 Maciej Cesarz, Maciej Cylupa, Tomasz Kierzkowski, Ziemowit Ostrowski, Adam Sterczewski mężczyźni 2
2008 Magdalena Jagielska, Barbara Karwat, Anna Ostrowska, Agnieszka Pluta, Magdalena Szyszko kobiety 2
2008 Damian Herman, Agnieszka Ogrodniczek miksty 1
2009 Katarzyna Dołęga, Patrycja Mach, Joanna Warot, Justyna Zalewska kobiety 3
2010 Jakub Głowania, Michał Kozioł, Tomasz Zioło, Michael Żółtowski, mężczyźni 1
2010 Katarzyna Dołęga, Patrycja Mach, Joanna Warot, Justyna Zalewska kobiety 1
2011 Jakub Głowania, Michał Kozioł, Tomasz Zioło, Michael Żółtowski mężczyźni 1
2012 Jakub Głowania, Michał Kozioł, Tomasz Zioło, Michael Żółtowski, mężczyźni 2
2013 Jakub Głowania, Michał Kozioł, Konrad Stych, Tomasz Zioło, Michael Żółtowski mężczyźni 1
2013 Magdalena Dumanowska, Agata Musik, Elżbieta Ran, Magda Strączek, Justyna Wojtas kobiety 1
2015 Justyna Beck, Barbara Karwat, Magdalena Muskus, Marta Szeliga-Frynia, Magdalena Szyszko kobiety 1
2015 Bartosz Dzikowski, Karol Kołodziej, Michał Kozioł, Konrad Stych, Tomasz Zioło mężczyźni 1
2016 Bartosz Dzikowski, Jakub Głowania, Michał Kozioł, Konrad Stych mężczyźni 2
2016 Justyna Beck, Barbara Karwat, Magdalena Kołodziej, Marta Szeliga-Frynia kobiety 3

 

ŚLĄSKI KLUB HOKEJOWY KATOWICE, jednosekcyjny klub hokeja na lodzie, powstał w 1933 z połączenia sekcji hokeja na lodzie ►Śląskiego Towarzystwa Łyżwiarskiego i ►Śląskiego Towarzystwa Tenisowego w Katowicach. W 1937 przyłączył się do KS ►Dąb Katowice. Trenował w nim olimpijczyk Mieczysław Kasprzycki.

ŚLĄSKI KLUB JAZDY KONNEJ KATOWICE, jednosekcyjna (skoki, ujeżdżanie) jednostka sportu hippicznego działająca w l. 1929–1939, członek Polskiego Związku Jeździeckiego, pierwsza na Śląsku i w Katowicach dostępna dla ludności cywilnej, z siedzibą przy ul. Lompy 14 w Katowicach. Obiekty: kryta ujeżdżalnia na zamku w Siemianowicach, hipodrom na Stadionie WF i PW w Chorzowie. Klub utrzymywał kontakty z Polskim Klubem Jazdy Konnej (przy Konsulacie RP) w Opolu. W 1936 ufundował kapliczkę p.w. św. Huberta w Brynowie. Był organizatorem zawodów ogólnopolskich gromadzących liczne grono jeźdźców cywilnych (wówczas w Polsce rzadko spotykane zjawisko). Wybitny sportowiec: Stanisław Grabianowski. Działacze: Michał Grażyński, Bolesław Grodziecki, Elza Schön, Wilhelm Schön.
AKAD, zesp. Akta lokalne, sygn. 03001; A. Steuer: Kultura fizyczna w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008; W. Pruski: Dzieje konkursów hipicznych w Polsce. Warszawa 1982.

ŚLĄSKI KLUB LEKKOATLETYCZNY KATOWICE (ŚLKLA), samorządowo-wojskowy KS przy ►Miejskim Komitecie Wychowania Fizycznego w Katowicach działający w l. 1928–1931. Prowadził sekcje: lekkoatletyczną (1928–1931), piłki wodnej i pływacką (1928–1931), tenisa stołowego (1930–1931). Był zrzeszony w Polskim Związku Lekkoatletycznym i Polskim Związku Pływackim. Osiągnięcia: 7 (4–3–0) medali MP (1928–1931) w pływaniu. Wybitni sportowcy: Felicjan Gilewski, Oskar Halor, Aniela Niedobecka-Jarkulisz, Jan Kaputek.
A. Steuer: Kultura fizyczna w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008; W. Klimontowicz: Sport pływacki Górnego Śląska. Katowice 1998.

Osiągnięcia Śląskiego Klubu Lekkoatletycznego w pływaniu

RokImię, nazwiskoKonkurencjaMiejsce
1928 Jerzy Kłaputek 200 m stylem klasycznym 2
1930 Raszford 100 m stylem dowolnym 2
1930 Jerzy Kłaputek 200 m stylem klasycznym 1
1930 Aniela Niedobecka-Jarkulisz 200 m stylem klasycznym 1
1930 Aniela Niedobecka-Jarkulisz 400 m stylem dowolnym 1
1931 Aniela Niedobecka-Jarkulisz 200 m stylem klasycznym 1
1931 Aniela Niedobecka-Jarkulisz 400 m stylem dowolnym 2

A.W. Parczewski, współpr. H. Kurzyński: 90 lat polskiego sportu pływackiego 1922–2012: historia Mistrzostw Polski 1922–2012 – głównych (basen 50 m). Warszawa–Zamość 2012.

ŚLĄSKI KLUB LOTNICZY W KATOWICACH, druga w województwie śląskim struktura sportu samolotowego, zał. 25 V 1929, zastępując ►Klub Pilotów Województwa Śląskiego. Klub zapoczątkował szkolenie praktyczne pilotów samolotowych na lotnisku ►Muchowiec. 19 XII 1930 społeczeństwo śląskie przekazało klubowi dwa samoloty: „Powstaniec” i „Ślązak”, poświęcone przez biskupa Stanisława Adamskiego. Z ►Kolejową Kadrą Lotniczą i ►Śląskim Klubem Lotnictwa Żaglowego przyczynił się do powstania (19 VIII 1931) ►Aeroklubu Śląskiego. Działacze: Filip Bronder, Felicjan Gilewski.
http://lotniczapolska.pl/W-kregu-historii-Aeroklub-Slaski-i-lotnisko-Muchowiec,5960; A. Steuer: Kultura fizyczna w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008.

ŚLĄSKI KLUB MOTOCYKLOWY KATOWICE, jednosekcyjne stowarzyszenie sportowe, zał. 1925, jedno z pierwszych w Polsce, z siedzibą przy ul. Jordana w Katowicach. Wyspecjalizowane w sportach motocyklowych (rajdy, wyścigi szosowe, gymkhana). Prowadziło oddziały zamiejscowe (m.in. w Rybniku). Z inicjatywy ►Związku Strzeleckiego klub w 1933 połączył się z ►Polskim Klubem Motocyklowym. Działacze i sportowcy: Jan Bogusławski, Rudolf Breselauer, Piotr Paweł Breslauer, Florian Malinowski, Maks Żmuda. Pierwszy klub śląski, który wywalczył tytuł MP (1931) w szosowych wyścigach motocyklowych. Osiągnięcia: 3 (3–0–0) medale MP – w wyścigach szosowych (1931) i w speedway (1932).
A. Steuer: Kultura fizyczna w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008; Rocznik sportowy 1934. Warszawa 1934.

Osiągnięcia sportowców Śląskiego Klubu Motocyklowego na MP (1932)

RokImię, nazwiskoDyscyplinaKonkurencjaMiejsce
1931 Jan Bogusławski wyścigi szosowe bez klasy 1
1932 Rudolf Bresslauer żużel 350 ccm 1
1932 Rudolf Bresslauer żużel 500 ccm 1

A. Steuer: Kultura fizyczna w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008.

ŚLĄSKI KLUB NARCIARSKI KATOWICE (ŚKN), organizacja sportowo-turystyczna, z siedzibą przy ul. Pocztowej 11 w Katowicach, utworzona 5 X 1928 w wyniku fuzji sekcji narciarskiej ►Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego w Katowicach, ►Harcerskiego Klubu Narciarskiego Katowice. Funkcjonowały liczne koła terenowe: Baraniogórskie, w Będzinie, Chorzowie, Dąbrowie Górniczej,  Królewskiej Hucie, Pszczynie, Rybniku, Sosnowcu, Tarnowskich Górach, Wielkich Hajdukach, Wiśle oraz zagraniczne w Gimnazjum Polskim w Bytomiu; członkami zbiorowymi były: sekcja narciarska ►Policyjnego Klubu Sportowego, Związek Podoficerów Rezerwy, Związek Powstańców Śląskich, koło w Jastrzębiu. W 1930 zrzeszał 909 członków, w 1945 – 394. Największy sportowy klub narciarski II Rzeczpospolitej; odegrał ważną rolę w integracji górnośląskiej i cieszyńskiej części województwa śląskiego, stanowił barierę dla narciarstwa niemieckiego w Bielsku. Był gospodarzem skoczni narciarskich: „Ślązaczka” na Baraniej Górze (1929), w Wiśle-Głębce (1931), Koniakowie (1932), Jastrzębiu-Zdroju (1932), Błogocicach k. Cieszyna (1933). W 1931 zorganizował MP w Wiśle. Prowadził działalność turystyczną (m.in. nadawanie i weryfikacja odznak: Górskiej i Nizinnej Polskiego Związku Narciarskiego). Zlikwidowany w 1949. Działacze: Michał Grażyński, Stefan Kisieliński, Adam Kocur, Tadeusz Kupczyński, Stanisław Ziemba. Osiągnięcia: 1 (0–0–1) medal MŚ (1939) w narciarskim biegu patrolowym, w którym uczestniczyło 3 członków ŚKN; 8 (2–3–3) medali MP (1936–1948) w narciarstwie klasycznym. Wybitni sportowcy: Jan Czepczor, Jan Haratyk, Jan Legierski, Jan Wawrzacz.
A. Steuer: Ruch sportowy w województwie śląskim. Opole 2008; A. Steuer: Miejsce Katowic w ruchu sportowym II Rzeczpospolitej. W: Katowice w minionej rzeczywistości. Katowice 2006.

Osiągnięcia klubowe w MP

RokImię, nazwiskoKonkurencjaMiejsce
1934 Franciszek Fedor, Jan Haratyk, Jan Legierski, Józef Matuszny, Jerzy Krzok sztafeta 5 x 10 km 3
1936 Józef Sikora, Jan Haratyk, Jan Czepczor, Franciszek Fedor sztafeta 4 x 10 km 3
1937 Jan Czepczor 50 km 1
1938 Jan Legierski kombinacja 2
1939 Jan Matuszny 18 km 1
1939 Józef Sikora II, Józef Matuszny, Jan Czepczor, Jan Wawrzacz sztafeta 4 x 10 km 3
1946 Jan Matuszny 18 km 2
1948 Frost, Holeksa, Haratyk, Dąbrowski sztafeta 4 x 10 km 2

A. Więcek, współpr. H. Kurzyński i inni: Mistrzostwa Polski w narciarstwie klasycznym i alpejskim 1919–2013. Nowy Sącz–Warszawa–Zamość 2014.

ŚLĄSKI KLUB PARALOTNIOWY zob. ►Altus.

ŚLĄSKI KLUB SZERMIERCZY KATOWICE zob. ►Pierwszy Śląski Klub Szermierczy Katowice.

ŚLĄSKI KLUB TAŃCA KATOWICE, pionierska w województwie śląskim organizacja tańca sportowego, powstała w 1959 pod patronatem Miejskiej Rady Narodowej w Katowicach. Kolejne siedziby mieściły się w kamienicach przy ul. Wawelskiej 5, Stawowej 28, Dworcowej 15. W 1961 klub skupiał 120 członków. Był zrzeszony w Polskim Towarzystwie Tańca w Krakowie. W 1960 zorganizował turniej tańca w ►Hali Parkowej z udziałem 32 par. Uległ likwidacji ze względu na fatalne warunki lokalowe. Funkcję prezesa pełniła Anna Wierzbica.

ŚLĄSKI OKRĘGOWY ZWIĄZEK BOKSERSKI W KATOWICACH, regionalna centrala sportu bokserskiego w województwie śląskim; zał. 8 III 1925 w Katowicach z inicjatywy Stanisława Nogaja. Zastąpił trójporozumienie prywatnych klubów bokserskich (w literaturze dotąd pokutuje mit utożsamiający obydwie struktury). Od XII 1925 był członkiem Polskiego Związku Bokserskiego, z którym na przełomie l. 20. i 30. XX w. wszedł w konflikt, co odbiło się fatalnie na kondycji katowickiego boksu. W 1928 działał pod komisarycznym zarządem Z. Rosady. Do 1930 obejmował tereny województwa krakowskiego; od połowy lat 30. XX w. należały do niego kluby z Sosnowca. Skupiał 600 członków w 20 klubach. Reaktywowany 15 III 1945, objął zasięgiem Częstochowę i przejściowo Opolszczyznę. Od 1951 działał jako Społeczna Sekcja Boksu ►Wojewódzkiego Komitetu Kultury Fizycznej w Katowicach; w 1957 reaktywowany jako związek, w 1975 Sekcja Bokserska ►Wojewódzkiej Federacji Sportu. Był organizatorem MP (1927, 1929, 1939, 1971, 1977, 1981, 1990, 1994, 1998, 2008), współorganizatorem ME (1975). Funkcje prezesów pełnili m.in.: J. Guziur, W. Wieczorek, H. Roszada, J. Jezierski, A. Keller, Strzelczyk, H. Sadłowski, L. Łukaszewski, J. Zapłatka, R. Markowski, A. Imielski, A. Pawełek, A. Filipek. Zrzeszał: 17 (1925), 10 (1945), 48 (1949), 15 (1983), 13 (2003) jednostek organizacyjnych. Siedziby mieściły się m.in. w Strzesze Górniczej, ►Wojewódzkim Domu Kultury, aktualnie w budynku przy ul. Krzywej 4.
A. Steuer: Kultura fizyczna w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008; H. Marzec: 80 lat śląskiego boksu. Katowice 2002.

ŚLĄSKI OKRĘGOWY ZWIĄZEK GIER SPORTOWYCH W KATOWICACH, w l. 1928–1935 regionalna centrala dla gier sportowych i gier ruchowych, jedno z ogniw terytorialnych Polskiego Związku Gier Sportowych w Warszawie. Organizator mistrzostw Śląska w koszykówce, piłce ręcznej i siatkówce, a także MP w palancie i piąstkówce. W 1932 związek skupiał 37 klubów, w 1933 – 27, 1934 – 29, w 1935 – 44; w 1934 zrzeszał 475, a w 1935 – 1050 członków (po warszawskim OZGS druga największa z central w Polsce). Funkcję prezesów pełnili: Stanisław Żuławski-Szeliga, Tadeusz Len, mjr Bronisław Schichtlinger, Tadeusz Lindner, Wilhelm Wacławek, Karol Wielgosz.
W. Laskiewicz: Rozwój organizacyjny ruchu sportowego województwa śląskiego w latach 1922–1939. W: Z dziejów kultury fizycznej na Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim. Red. H. Rechowicz. Katowice 1989; A. Steuer: Kultura fizyczna w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008; S. Jarecki, A. Zach: Początki piłki ręcznej na Śląsku. W: Z najnowszej historii kultury fizycznej w Polsce. T. 5. Red B. Woltmann. Gorzów Wielkopolski 2002.

ŚLĄSKI OKRĘGOWY ZWIĄZEK JEŹDZIECKI, regionalna centrala jeździectwa dla województwa katowickiego i opolskiego, w 1957 przekształcona z Sekcji Jeździeckiej ►Wojewódzkiego Komitetu Kultury Fizycznej w Katowicach. Siedziba mieściła się przy ul. Jana w Katowicach, a stadnina na Muchowcu. W 1966 przeniósł się do Opola.

ŚLĄSKI ZWIĄZEK NARCIARSKI, regionalna centrala sportowa; pierwotnie Małopolsko-Śląski Okręgowy Związek Narciarski w Bielsku (1929), następnie (do l. 60. XX w.) IV Okręg Śląski Polskiego Związku Narciarskiego (5 X 1935–1 IX 1939, 15 IV lub 15 IX 1945–1951, 1957–1989), Sekcja Narciarska Wojewódzkiego Komitetu Kultury Fizycznej (1951–1956), Sekcja Narciarska Wojewódzkiej Federacji Sportu. Kolejne siedziby mieściły się w Katowicach (ul.: Pocztowa 11, św. Jana, Rynek 11, Stanisława), obecnie w Chorzowie (ul. Brzozowa). W programie działalności: narciarstwo sportowe (alpejskie i klasyczne), w tym opieka nad obiektami sportowymi w Beskidach, turystyka narciarska (Szkoła Narciarska Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w Szczyrku). Na przełomie l. 40. i 50. XX w. zajmował się także saneczkarstwem i bobslejami, po 1976 główny akcent (w związku z reformą administracyjną w Polsce w nowym woj. katowickim pozostała jedna wyczynowa sekcja narciarska – ROW Rybnik) kładziono na rekreacyjne uprawianie narciarstwa; prowadzono bogatą działalność wydawniczą (informatory, kalendarze, księgi jubileuszowe, sprawozdania); opiekowano się klubami; funkcjonowały komisje: propagandy i wydawnictw, odznaczeń, nagród, reprezentacji, organizacji imprez, finansowa. Do 1939 związek obejmował województwo śląskie, Zagłębie Dąbrowskie, rejon Częstochowy; do 1949 województwo śląsko-dąbrowskie i Żywiecczyznę; do 1975 województwo katowickie z rejonem Beskidów. W 1935 skupiał ok. 2200 członków, w 1939 – do 3000. W najlepszym okresie (przełom l. 50. i 60. XX w.) zrzeszał 1113 zawodników w 20 klubach; dysponował 28 skoczniami, 6 trasami biegowymi i 4 zjazdowymi, 13 schroniskami narciarskimi. Prezesi: Tadeusz Kupczyński, Andrzej Rieger, Stefan Kisieliński, Zygmunt Bośniacki, Jerzy Wykrota., Józef Dróżdż, Eugeniusz Kaliciński, Janina Kalicińska, Wanda Woźniakiewicz i inni.
B. Cimała, A. Steuer: Sport w województwie katowickim (struktura, baza, kadry). W: Z dziejów kultury fizycznej na Śląsku. T. 1: Rozwój kultury fizycznej na Śląsku w latach 1919–1989. Red. M. Ponczek, K.H. Schodrok. Katowice 2009; J. Wykrota: 30 lat Śląskiego Okręgowego Związku Narciarskiego 1930–1960 (program). Katowice 1960.

ŚLĄSKI ZWIĄZEK SIATKÓWKI w KATOWICACH, zał. 1957, z podokręgami: Cieszyn i Częstochowa; od 1959 działał wydział szkoleniowy. Od 8 V 1958 w rejestrze związku znajdowało się 65 klubów; w 1959 skupiał 995 zawodników, w tym 511 kobiet. Do 2000 działał jako Związek Okręgowy. Funkcję prezesów pełnili: Władysław Głuszyński, Bolesław Sosnowski (1959–1969), Witold Grochowski (1968–2004), Marek Kisiel (od 2004). W strukturach związku działają Wydziały: Szkolenia, Sędziowski, Gier i Dyscypliny, Siatkówki Plażowej. Związek był organizatorem: MŚ w siatkówce mężczyzn ligi światowej (2014), Europejskiego Turnieju Kwalifikacyjnego do IO (2000); MŚ w siatkówce plażowej do l. 21 (2005) i do l. 19 (2007) oraz ME mężczyzn w hali (2009).
M. Palej: Śląski Związek Piłki Siatkowej w Katowicach w latach transformacji ustrojowej (1989–2008). Katowice 2009 – praca magisterska napisana pod kier. M. Pączka na AWF w Katowicach.

ŚLĄSKIE CENTRUM SPORTÓW WODNYCH I SYSTEMÓW NURKOWYCH w Katowicach (ŚCSWiSN; od III 2011 NHN – Nurkowanie, Hydrografia, Nawigacja), zał. 30 IV 1999, z siedzibą przy ul. Powstańców 19 w Katowicach (zał. Maciej Rokus, Klaudiusz Siedlaczek, Magdalena Rokus, Mikołaj Hassa, Maciej Ciesielski, Dariusz Dzierżęga, Krzysztof Kowalski). Prowadzi działalność szkoleniową, a także zadania humanitarne i ratownicze, zajmuje się dystrybucją i wypożyczaniem sprzętów (nurkowego, pływackiego), prowadzi komis sprzętu nurkowego, organizuje wyjazdy związane z nurkowaniem. Dysponuje bazą nurkowa oraz stadniną koni na Pojezierzu Mazurskim. Przy ŚCSWiSN działa także klub nurkowy. Jest jedną ze struktur sieci OMS Ocean Management Systems (Nurkowanie Techniczne i Rekreacyjne).
http://www.nhnpolska.com/index.php/kontakt.

ŚLĄSKIE TOWARZYSTWO ŁYŻWIARSKIE KATOWICE, zał. w 1930 z inicjatywy wicewojewody śląskiego dr. Tadeusza Saloniego. Wielosekcyjny klub sportowy (hokej na lodzie, łyżwiarstwo figurowe, tenis, tenis stołowy), po redukcji sekcji w 1933 (zob. ►Śląski Klub Hokejowy Katowice) przekształciło się w wyspecjalizowany klub łyżwiarski z szkółką dziecięcą. Zlikwidowany w 1939. Nie został reaktywowany. Zasłużeni działacze: Michał Alberg, Paweł Lubina, Tadeusz Saloni, Lucjan Sikorski, Feliks Wiliński. Przełamał dominację ośrodka lwowskiego w łyżwiarstwie figurowym w Polsce. Zawodnicy klubu uczestniczący w Mistrzostwach Świata i Europy: Erwin i Stefania Kalus; Artur Breslauer, Paweł Wrocławski (Breslauer). Osiągnięcia: 33 (11–12–10) medale MP (1931–1938). Wybitni zawodnicy: Edyta Popowicz, Walter Grobert, Erna Schreibert. Obiekt: ►Torkat (Sztuczny Tor Łyżwiarski) przy ul. Bankowej w Katowicach.
A. Steuer: Ruch sportowy w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008; W. Zieleśkiewicz: Encyklopedia sportów zimowych. Warszawa 2002.

 

Osiągnięcia Śląskiego Towarzystwa Łyżwiarskiego w Katowicach w łyżwiarstwie figurowym na MP

RokImię, nazwiskoKonkurencjaMiejsce
1931 Wanda Żmudzińska, Alfred Treuer pary sportowe 2
1932 Edyta Popowicz solistki 1
1932 Wanda Żmudzińska, Alfred Treuer pary sportowe 2
1933 Edyta Popowicz solistki 1
1933 Elza Czorówna solistki 2
1933 Wanda Żmudzińska, Alfred Treuer pary sportowe 2
1933 Walter Grobert soliści 3
1934 Edyta Popowicz solistki 1
1934 Anna Bzdokówna solistki 2
1934 Paweł Breslauer soliści 3
1934 Elza Czorówna solistki 3
1934 Stefania Kalus, Erwin Kalus pary sportowe 3
1935 Artur Grobert soliści 1
1935 Edyta Popowicz solistki 1
1935 Jadwiga Preiss solistki 2
1935 Paweł Breslauer soliści 3
1935 Joanna Ziaja solistki 3
1935 Stefania Kalus, Erwin Kalus pary sportowe 3
1937 Paweł Breslauer soliści 1
1937 Stefania Kalus, Erwin Kalus pary sportowe 1
1937 Erna Schreibert solistki 1
1937 Joanna Ziaja solistki 2
1938 Artur Breslauer soliści 1
1938 Stefabua Kalus, Erwin Kalus pary sportowe 1
1938 Erna Schreibert solistki 1
1938 Paweł Breslauer soliści 2
1938 Janina Ziaja solistki 2
1938 Zuzanna Macura solistki 3

 

ŚLĄSKO-DĄBROWSKI OKRĘG POLSKIEGO ZWIĄZKU MOTOCYKLOWEGO w Katowicach, centrala regionalnego sportu motocyklowego w województwach: śląskim i śląsko-dąbrowskim, zał. 1931 (do 1939 jedyna w Polsce); reaktywowana 12 V 1946 w Katowicach, w 1950 wraz z ►Automobilklubem Śląskim w Katowicach została włączona do ►Okręgu Katowickiego Polskiego Związku Motorowego. W 1949 okręg skupiał 30 klubów i 1,6 tys. członków. Funkcję prezesów pełnili: inż. Henryk Levitoux, Henryk Wiosna-Rajdowicz, Wacław Feige. Organizator imprez: Rajd do Odry (1946), Rajd „Szlakiem Powstańców Śląskich” (1946).
A. Steuer: Kultura fizyczna w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008; H. Rechowicz: Sport na Górnym Śląsku: do 1939 roku. Katowice 1997; H. Rechowicz: Dzieje sportu w województwie śląsko-dąbrowskim (1945–1950). Katowice 1999.

 


LEKSYKON STRUKTUR KATOWICKIEGO SPORTU I TURYSTYKI

WSTĘP

Leksykon Struktury katowickiego sportu i turystyki zawiera hasła dotyczące polskich, niemieckich i żydowskich organizacji kultury fizycznej działających w przeszłości i obecnie na terenie miasta Katowice (w jego współczesnych granicach). Hasła, ułożone alfabetycznie, poświęcone są między innymi: reprezentującym polski ruch gimnastyczny gniazdom Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, niemieckim i żydowskim organizacjom turnerskim, organizacjom kultury fizycznej związanym z działalnością socjaldemokracji niemieckiej i polskiej, polskim i niemieckim klubom sportowym, regionalnym bądź ogólnopolskim związkom sportowym, jeżeli miały siedzibę w Katowicach, sekcjom sportowym i turystycznym polskich i niemieckich i organizacji młodzieżowych oraz bractw strzeleckich, a także współcześnie funkcjonującym stowarzyszeniom, zrzeszeniom, organizacjom, sekcjom i klubom, które w swoich założeniach statutowych uwzględniają działalność na rzecz wychowania fizycznego, sportu i turystyki. Wśród haseł leksykonu nie mogło zabraknąć opisu obiektów sportowych, gdzie katowiczanie mogli podziwiać zmagania sportowców bądź uprawiać amatorsko wybrane dyscypliny.

Różnorodność opisywanych struktur organizacji sportowych i turystycznych sprawiła, że niemożliwe stało się ujednolicenie treści poszczególnych haseł. Chcąc jednak zawrzeć jak najwięcej informacji, starano się umieścić w każdym haśle takie informacje, jak: profil działania, data powstania, lata funkcjonowania, adres siedziby, działające sekcje, nazwiska wybitnych i zasłużonych sportowców, trenerów i działaczy, osiągnięcia medalowe (seniorów, juniorów i młodzieży) na najważniejszych imprezach sportowych, dorobek w poszczególnych dyscyplinach sportu.

Przy opracowaniu leksykonu korzystano z archiwaliów Archiwum Państwowego w Katowicach i jego oddziałów w Pszczynie i Gliwicach, Archiwum Miejskiego w Katowicach, Archiwum Kurii Archidiecezjalnej w Katowicach oraz zgromadzonych w Muzeum Historii Katowic, a także informacji zamieszczanych w prasie historycznej i współczesnej, okolicznościowych wydawnictwach jubileuszowych oraz literaturze naukowej i popularnonaukowej.

Antoni Steuer

autor koncepcji opracowania i treści haseł