S

 

SCHLESISCHE WINTERSPORT CLUB KATOWICE, niemiecki klub sportowy, zał. 1929. Był członkiem ►Deutsche Turnerschaft in Polen i ►Deutsche Turnerbund. Prowadził sekcje: hokeja na lodzie (uczestniczyła w mistrzostwach Śląska), kajakarską (powstała w wyniku rozłamu w ►Katowickim Klubie Kajakowym), narciarską (będącą członkiem Polskiego Związku Narciarskiego) ze szkółką narciarską w Szczyrku. Filia klubu działała w Nowej Wsi (Wirek, dz. Rudy Śl.). W 1933 klub skupiał 500, w 1936 – 700, w 1938 – 650 członków. Prezesem był Benno Libera. Klub nie miał osiągnięć sportowych.

SIŁA GISZOWIEC, stowarzyszenie kultury fizycznej, zał. 1922, ideowo związane z działalnością kulturalno-oświatową Polskiej Partii Socjalistycznej. Pierwotnie występowało pod nazwą: Organizacja Młodzieży Robotniczej Siła Giszowiec i było związane z ruchem gimnastycznym (od 1925 z sekcją żeńską); od l. 30. XX w. z ruchem sportowym jako Robotniczy Klub Sportowy. Reaktywowany 11 III 1945 przy Domu Robotniczym w Giszowcu; w 1948 występował przejściowo jako Organizacja Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetów Robotniczych i połączył się z GKS ►„Naprzód” Janów. Prowadził sekcje: gier sportowych, gimnastyki (1922–1939), hokeja na lodzie (1945–1948), lekkoatletyki (l. 20. i 30. XX w.), palanta (1925), piłki nożnej (1945–1948), pływania (1947–1948), siatkówki (1945–1948), tamburyno (1925). Działacze: Walter Gansiniec, Jan Guzik, Paweł Hajduk, Jan Piecha, Wiktor Piecha, Paweł Witczak, Tomasz Wójcik. Osiągnięcia: 1 (0–0–1) medal MP – 3 m. w hokeju na lodzie (1946). Wybitni sportowcy: Henryk Bromowicz Alfred Gansiniec, Wiktor Gburek, Hilary Skarżyński, Adolf Wróbel, Alfred Wróbel, Antoni Wróbel.
APK, Okręgowy Związek Piłki Nożnej Katowice, sygn. 49, J. Tofilska: Giszowiec. Monografia historyczna. Katowice 2016; „Siłacz” 1925, nr 1; „Gazeta Robotnicza” 1925, nr 162, 178.

SIŁA MAŁA DĄBRÓWKA, zał. 1924 (utożsamiała się z nieznaną dotąd organizacją powstałą w Małej Dąbrówce w 1907, niewykluczone, że z „Rolandem” Szopienice); w 1927 – nawiązując do tradycji – obchodziła jubileusz XX-lecia klubu. W 1925 pierwsza polska organizacja związana z Polską Partią Socjalistyczną. Sekcja szachowa klubu zorganizowała pierwszy robotniczy turniej szachowy w woj. śląskim; działacz: Augustyn Iwan. Sekcja ciężkoatletyczna (1925) została utworzona z inicjatywy Towarzystwa Ciężkoatletycznego ►„Biały Orzeł” Szopienice, z którym połączyła się 13 VI 1926; odtąd do 1928 w zawodach mistrzowskich organizowanych przez Polski Związek Atletyki i jego agendy terenowe występowała jako „Biały Orzeł”, a w zawodach Związku Robotniczych Stowarzyszeń Sportowych i jego agend jako RKS „Siła”. Działacze: Emanuel Hornik, Franciszek Wieczorek.
A. Steuer: Dzieje ciężkiej atletyki na Górnym Śląsku 1878–1939. Katowice 1986; „Gazeta Robotnicza” 1925, nr 221; 1926, nr 148.

SŁOWIAN KATOWICE, KS w Zawodziu. Powstał w 1920, początkowo jako „Siła” Zawodzie, w 1924 reaktywowany jako „Słowian” Zawodzie. W 1939 połączył się z KS ►„Pogoń” Katowice, w l. 1945–1949 działał pod nazwą Zakładowy Klub Sportowy Ferrum, w 1949 fuzja z KS ►„Pogoń” Katowice i KS ►„Baildon” Katowice; w l. 1950–1959 Koło Sportowe „Stal” Huty Ferrum, od 1957 „Słowian” Katowice. Zlikwidowany w 2001. Prowadził sekcje: piłki nożnej i piłki ręcznej (1958–1973). Osiągnięcie: udział w rozgrywkach I ligi w piłce ręcznej kobiet (1962–1967). Obiekt sportowy: stadion przy ul. 1 Maja (ob. administrowany przez MOSiR). Działacze: Rudolf Niemczyk, Paweł Wybierski.
APK, zesp. Okręgowy. Związek Piłki Nożnej Katowice, sygn. 56; E. Breitkopf, E. Skorwider, A. Steuer: Zawodzie: monografia dzielnicy i parafii Opatrzności Bożej w Katowicach. Katowice 2011; H. Marzec: Piłka ręczna na Śląsku (1929–2004). W: Z dziejów Bogucic: materiały z sesji popularnonaukowej zorganizowanej przez Miejski Dom Kultury „Bogucice-Zawodzie” z okazji 650-lecia Bogucic w dniach 13–14 października 2010. Miejski Dom Kultury „Bogucice-Zawodzie” 2011.

SOKÓŁ 43 KATOWICE, UKS, zał. 1997 przy Szkole Podstawowej nr 43 (Gimnazjum nr 13) w Szopienicach. Prowadzi sekcje siatkówki i tenisa stołowego. Działacze: Krzysztof Turek, Krzysztof Nowosielski. Osiągnięcia: udział w rozgrywkach II ligi w siatkówce męskiej (2011– nadal); zwycięstwa w zawodach różnej rangi młodszych grup wiekowych.
www.sokol43katowice.pl.

SPARTAKUS, Klub Sportowo-Rekreacyjny ►Towarzystwa Krzewienia Kultury Fizycznej w Katowicach. Pierwotnie (1974–1975) nosił nazwę Ognisko Towarzystwa Krzewienia Kultury Fizycznej; od 1975 jako Spartakus, od 1998 pod aktualną nazwą KSR TKKF Spartakus. Dyscypliny sportu uprawiane w klubie: siatkówka, koszykówka, piłka nożna, kulturystyka, gimnastyka korygująca, yoga, tenis ziemny, tenis stołowy, badminton, jogging, narciarstwo oraz żeglarstwo. Odegrał pionierską rolę w rozwoju sztuk walki (karate kyokushin i ju-jitsu) w Katowicach. Obecnie prowadzone są zajęcia w sekcjach rekreacyjnych: karate kyokushin, ju-jitsu, kulturystyki, callanetics, gimnastyki korygującej, tenisa stołowego, narciarskiej i żeglarskiej. Jedna z najprężniej działających jednostek w strukturach organizacyjnych TKKF na Górnym Śląsku; współorganizator zawodów wysokiej międzynarodowej rangi w katowickim ►Spodku: w karate kyokushin – Puchar Europy (1986), ME (1987), Puchar Świata (1993), w kulturystyce – MŚ (1991, 1996), w hokeju na lodzie – MŚ grupy „B” (1997, 2000), a także masowych imprez sportowo-rekreacyjnych: Śląska Liga Tenisa Stołowego, Śląska Amatorska Liga Siatkówki, biegi uliczne im. Wojciecha Korfantego, Turnieje Tenisa im. Jadwigi Jędrzejowskiej, Rajdy Rowerowe. Działacz: Andrzej Badura.
http://spartakus.katowice.pl.

SPIEL- UND EISLAUVEREIN BRYNÓW, pierwsza organizacja kultury fizycznej w Brynowie, zał. 1913. Brak informacji o sekcjach.
A. Steuer: Kultura fizyczna i sport. W: Katowice. Środowisko, dzieje, kultura, język i społeczeństwo. Red. A. Barciak, E. Chojecka, S. Fertacz. T. 1. Katowice 2012.

SPIEL- UND EISLAUVEREIN DĄB, niemiecka organizacja działająca w ramach akcji Volks- und Jugendspiele, zał. ok. 1911. Uprawiane gry: palant, piąstkówka, tamburyno, trójbój i pięciobój lekkoatletyczny.
A. Steuer: Kultura fizyczna i sport. W: Katowice. Środowisko, dzieje, kultura, język i społeczeństwo. Red. A. Barciak, E. Chojecka, S. Fertacz. T. 1. Katowice 2012.

SPIEL- UND EISLAUVEREIN JÓZEFOWIEC, organizacja występująca w ramach akcji Volks- und Jugendspiele, zał. 1912. Uprawiane gry: bieg gońców, palant, piąstkówka, tamburyno.
A. Steuer: Kultura fizyczna i sport. W: Katowice. Środowisko, dzieje, kultura, język i społeczeństwo. Red. A. Barciak, E. Chojecka, S. Fertacz. T. 1. Katowice 2012.

SPIEL- UND EISLAUVEREIN KATOWICE, organizacja występująca w ramach akcji Volks- und Jugendspiele, zał. ok. 1909. Uprawiane dyscypliny: łyżwiarstwo figurowe, piąstkówka, tamburyno, trójbój i pięciobój lekkoatletyczny. Zakończyła działalność (jako jedyna w Katowicach, jedna z dwóch na terenie województwa śląskiego) w l. 30. XX w.
A. Steuer: Kultura fizyczna i sport. W: Katowice. Środowisko, dzieje, kultura, język i społeczeństwo. Red. A. Barciak, E. Chojecka, S. Fertacz. T. 1. Katowice 2012.

SPIEL- UND EISLAUVEREIN MAŁA DĄBRÓWKA, organizacja występująca w ramach akcji Volks- und Jugendspiele, zał. ok. 1912. Członkowie uprawiali łyżwiarstwo figurowe.
A. Steuer: Kultura fizyczna i sport. W: Katowice. Środowisko, dzieje, kultura, język i społeczeństwo. Red. A. Barciak, E. Chojecka, S. Fertacz. T. 1. Katowice 2012.

SPIELVEREIN BORKI, pierwsza organizacja kultury fizycznej w Borkach, zał. 1913 występująca w ramach akcji Volks- und Jugendspiele, zał. 1913. Prowadziła sekcję palanta.
A. Steuer: Kultura fizyczna i sport. W: Katowice. Środowisko, dzieje, kultura, język i społeczeństwo. Red. A. Barciak, E. Chojecka, S. Fertacz. T. 1. Katowice 2012.

SPIELVEREIN KOSTUCHNA, pierwsza organizacja kultury fizycznej w Kostuchnie Podleskiej, zał. 1912. Członkowie trenowali grę w palanta.
A. Steuer: Kultura fizyczna i sport. W: Katowice. Środowisko, dzieje, kultura, język i społeczeństwo. Red. A. Barciak, E. Chojecka, S. Fertacz. T. 1. Katowice 2012.

SPIELVEREIN ZAWODZIE. pierwsza organizacja kultury fizycznej w Zawodziu, zał. ok. 1909.

SPIN KATOWICE, Uczniowski Klub Łyżwiarski (UKŁ), zał. 1998, pod patronatem Przedsiębiorstwa Usługowo-Produkcyjnego SPIN sp. z o.o., z siedzibą przy ul. Z. Nałkowskiej w Janowie. Kontynuuje tradycje sekcji łyżwiarskiej ►„Naprzodu” Janów. W 2009 skupiał 25 członków; prowadzi szkółkę łyżwiarską w ►Spodku. Zawodnicy Przemysław Domański i Maciej Kuś występowali jako reprezentanci Polski. Osiągnięcia: 11 (7–2–2) medali MP (2003–2012) zdobytych przez 3 sportowców.

Osiągnięcia łyżwiarzy figurowych na MP

RokImię, nazwiskoKonkurencjaMiejsce
2003 Maciej Kuś soliści 1
2004 Maciej Kuś soliści 1
2005 Maciej Kuś soliści 1
2006 Przemysław Domański soliści 1
2007 Laura Czarnota solistki 3
2007 Domański Przemysław soliści 1
2008 Laura Czarnota solistki 3
2008 Przemysław Domański soliści 2
2009 Przemysław Domański soliści 1
2011 Przemysław Domański soliści 1
2012 Sebastian Iwasaki soliści 2

Kronika sportu polskiego 2003 [i kolejne edycje za lata: 2004, 2005,2006, 2007, 2008, 2009, 2011, 2012]. Warszawa 2004–2013.

START KATOWICE, KS ►Zrzeszenia Sportowego Start; do 1957 koło, od 1962 z Międzyspółdzielczym Ogniskiem Kultury Fizycznej Inwalidów Województwa Katowickiego, od 1978 w strukturze Wojewódzkiego Zrzeszenia Sportowego Spółdzielczości Pracy Start. Prowadził sekcje: bokserską (poł. l. 50. XX w.); gimnastyki sportowej (poł. l. 50 XX w.); hokeja na lodzie (1953–1961); lekkoatletyczną (1958–1990); piłki rowerowej (1957–1962); saneczkarską (1955–1968), szachową (1955–1990). Miał stadion na Muchowcu i tor saneczkowy w Mikuszowicach. Działacze: Stefan Kolarczyk. Wyróżniający się sportowcy: Wiktor Balcarek, Roland Bielczyk, Roland Brehmer (olimpijczyk, 1968), Stefan Brzóska, Edward Bugała, Wilhelm Korc, Krystna Hołuj. Osiągnięcia: 66 (9–19–38) medali MP, w tym 1 ( 0–0–1) medal w hokeju na lodzie; 31 (7–18–17) medali w lekkoatletyce; 4 (1–2–1) medale w piłce rowerowej; 20 (1–6–13) medali w szachach.

MP w hokeju na lodzie

RokImię, nazwiskoMiejsce
1956 [brak danych] 3

MP w lekkoatletyce

RokImię, nazwiskoKonkurencjaMiejsce
1955 Julian Witkowski maraton 3
1958 Edward Bugała bieg na 110 m przez płotki 1
1958 Zofia Walasek bieg na przełaj 1,2 km 2
1958 Edward Bugała bieg na 200 m przez płotki 2
1958 Maria Stodolna bieg na 80 m przez płotki 2
1958 Zofia Walasek bieg na 800 m 2
1958 Julian Witkowski maraton 2
1959 Zdzisław Kumiszcze bieg na 200 m przez płotki 2
1959 Andrzej Stauffer skok wzwyż 2
1959 Zofia Walasek bieg na przełaj 1,2 km 3
1959 Zofia Walasek bieg na 800 m 3
1959 Julian Witkowski maraton 3
1960 Zofia Walasek bieg na przełaj 1,2 km 2
1960 Edward Bugała bieg na 110 m przez płotki 2
1960 Zofia Walasek bieg 800 m 2
1960 Julian Witkowski maraton 2
1960 Edward Bugała bieg na 400 m przez płotki 3
1961 Zofia Walasek bieg na 800 m 1
1961 h Michalina Wawrzynek bieg na 500 m 1
1961 Zofia Walasek bieg na przełaj 1,2 km 2
1961 Edward Bugała bieg na 110 m przez płotki 2
1961 Zofia Walasek bieg na 400 m 3
1961 Julian Witkowski maraton 3
1962 Edward Bugała bieg na 110 m przez płotki 1
1962 Edward Bugała bieg na 200 m przez płotki 1
1962 Julian Witkowski maraton 3
1963 Edward Bugała bieg na 110 m przez płotki 1
1963 Edward Bugała bieg na 110 m przez płotki 2
1965 Roland Brehmer bieg na 1500 m 3
1966 Roland Brehmer bieg na przełaj 5 km 2
1966 Roland Brehmer bieg na przełaj 3 km 2
1966 Roland Brehmer bieg na 5 km 3
1968 Roland Brehmer bieg na przełaj 6 km 3
1968 Roland Brehmer bieg na 5 km  3
1968 Lilianna Morawiec pchnięcie kulą 3
1969 Lilianna Morawiec pchnięcie kulą 3
1970 Roland Brehmer bieg na 5 km 3
1970 Mirosław Majchrzak bieg na 110 m przez płotki 3
1983 Jolanta Janota, Joanna Smolarek, Bożena Lebek, Barbara Sikora sztafeta 4 x 100 m  3
1983 h Joanna Janota bieg na 200 m 3
1984 Jolanta Janota, Joanna Smolarek, Bożena Lebek, Anna Brochocka sztafeta 4 x 100 m  3
1986 h Barbara Sikora bieg na 60 m 3
1987 h Joanna Smolarek bieg na 60 m 1
1988 Joanna Smolarek bieg na 100 m 3
1988 h Barbara Sikora bieg na 60 m przez płotki 3

L e g e n d a: h – zawody rozgrywane w hali.
H. Kurzyński i in.: Historia finałów lekkoatletycznych Mistrzostw Polski 1922–2011: konkurencje kobiece. Bydgoszcz 2011; H. Kurzyński i in.: Historia finałów lekkoatletycznych Mistrzostw Polski 1920–2007: konkurencje męskie. Szczecin 2008.

MP w piłce rowerowej

RokImię, nazwiskoMiejsce
1959 [brak danych] 2
1960 II drużyna 3
1961 [brak danych] 2
1961 Eugeniusz Skrzypiec, Werner Kulik, Wilhelm Korc 1

MPw szachach

RokImię, nazwiskoKonkurencjaMiejsce
1955 Wiktor Balcarek, Emil Sojka, Stefan Brzóska, Emil Bytrtek, Henryk Śliwiński, Zygmunt Kloza, Stanisław Kornasiewicz, Klara Knapik klasyczne drużynowo 3
1956 Wiktor Balcarek, Emil Sojka, Stefan Brzóska, Emil Bytrtek, Zygmunt Kloza, Stanisław Kornasiewicz, Klara Knapik klasyczne drużynowo 3
1957 Wiktor Balcarek, Emil Sojka, Stefan Brzóska, Emil Bytrtek, Henryk Śliwiński, Zygmunt Kloza, Stanisław Kornasiewicz, Zyta  Knapik drużynowo 2
1957 Zyta Knapik klasyczne 3
1958 Wiktor Balcarek, Stefan Nahlik, Stefan Brzóska, Emil Bytrtek, Henryk Śliwiński, Zygmunt Kloza, Stanisław Kornasiewicz, Emil Olej, Klara Knapik, Kazimierz Badylak, Alojzy Przybyszewski klasyczne drużynowo 1
1959 Wiktor Balcarek, Edward Nahlik, Stefan Brzóska, Henryk Śliwiński, Zygmunt Kloza, Stanisław Kornasiewicz, Zyta Knapik, Antoni Sieroń, Alojzy Przybyszewski klasyczne drużynowo 2
1960 Wiktor Balcarek, Edward Nahlik, Adam Dzięciołowski, Stefan Brzóska, Emil Sojka, Henryk Śliwiński, Zygmunt Kloza, Antoni Sieroń,  Stanisław Kornasiewicz, Alojzy Przybyszewski, Wojciech Radowski, Krystyna Radzikowska, Marek Szpakowski, Malina Szpakowska klasyczne drużynowo 3
1962 Wiktor Balcarek, Edward Nahlik, Adam Dzięciołowski, Zygmunt Kloza, Stanisław Kornasiewicz, Wojciech Radecki, Malina Szpakowska drużynowo 2
1963 Krystyna Radzikowska-Hołuj klasyczne 3
1963 Wacław Łuczynowicz, Wiktor Balcarek, Adam Dzięciołowski, Zygmunt Kloza, Stanisław Kornasiewicz, Malina Szpakowska, Marek Szpakowski, Edward Ledwoń, Krystyna Radzikowska-Hołuj klasyczne drużynowo 3
1965 Wacław Łuczynowicz, Wiktor Balcarek, Adam Dzięciołowski, Zygmunt Kloza, Stanisław Kornasiewicz, Marek Szpakowski, Edward Ledwoń, Krystyna Radzikowska-Hołuj klasyczne drużynowo 3
1968 Wacław Łuczynowicz, Wiktor Balcarek, Adam Dzięciołowski, Zygmunt Kloza, Stanisław Kornasiewicz, Marek Szpakowski, Krystyna Radzikowska-Hołuj klasyczne drużynowo 3
1970 Wacław Łuczynowicz, Wiktor Balcarek, Adam Dzięciołowski, Zygmunt Kloza, Stanisław Kornasiewicz, Krystyna Radzikowska-Hołuj, Wacław Łuczynowicz, Stefan Kępiński, Jacek Bielczyk klasyczne drużynowo 3
1972 Krystyna Radzikowska-Hołuj klasyczne 3
1973 Wiktor Balcarek, Adam Dzięciołowski, Stanisław Kornasiewicz, Krystyna Radzikowska-Hołuj,  Stefan Kępiński, Jacek Bielczyk, Karol Pinkas, Henryk Śliwiński, Jan Widera klasyczne drużynowo 2
1975 Jacek Bielczyk, Karol Pinkas, Jan Widera, Zbigniew Hurnik błyskawiczne drużynowo 2
1976 Krystyna Radzikowska-Hołuj klasyczne 2
1976 Wiktor Balcarek, Adam Dzięciołowski, Stanisław Kornasiewicz, Krystyna Radzikowska-Hołuj,  Jacek Bielczyk, Karol Pinkas, Jan Widera, Zbigniew Hurnik, Marian Twardoń, Jan Widera klasyczne drużynowo 3
1981 Karol Pinkas, Jan Widera, Zbigniew Hurnik, Karol Zieleźnik  błyskawiczne drużynowo 3

 

STRZAŁ KARBOWA, jedyny polski klub piłkarski w dziejach miejscowości, zał. w I poł. 1920. Występował w rozgrywkach o mistrzostwo obwodu katowickiego Górnośląskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej. Dysponował własnym boiskiem; znany z krewkich kibiców i sportowców. Po 1922 nie został reaktywowany.
A. Steuer: Kultura fizyczna w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008; „Sportowiec” 1920, nr 1, 17.

STRZELEC GISZOWIEC, organizacja paramilitarna, ok. 1924–1926, związana z Polską Partią Socjalistyczną (nacisk na szkolenie wojskowe), po przewrocie majowym z sanacją. Skupiała młodzież męską i żeńską, podzieloną na grupy: młodocianych, zuchów, orląt strzeleckich i strzelców. Prowadziła kilka sekcji sportowych: strzelecką (najlepsza w powiecie – podokręgu – katowickim), boksu, ciężkiej atletyki, gier sportowych (szczypiorniak, koszykówka, siatkówka), kolarską, lekkoatletyczną, pływacką, tenisa stołowego, krótkofalówkową. Dysponowała boiskiem przy ul. Modrzejewskiej (ul. Mysłowicka) – w 1938 wyposażonym w zaplecze gospodarcze i odnowy. Funkcje sprawowali: komendant – Józef Pacuła, komendantka sekcji kobiet – Elżbieta Maruszczakówna, prezeska – Euzebia Gołygowska.
J. Tofilska: Giszowiec. Monografia historyczna. Katowice 2016; „Gazeta Robotnicza” 1924, nr 33.

STRZELEC WEŁNOWIEC, organizacja paramilitarna – Oddział Związku Strzeleckiego „Śląsk” z sekcjami: boksu, ciężkiej atletyki, gier sportowych, kolarstwa, lekkoatletyki, narciarstwa, tenisa stołowego. Funkcję prezesa sprawowała: Felicja Madejowa, a komendantami byli: Róża Szczepanikówna i Romuald Kempa. Sekcja ciężkoatletyczna (dawniej ►„Biały Orzeł” Wełnowiec) w latach 1935–1939 była klubem sportowym zrzeszonym w ►Polskim Związku Atletycznym i ►Śląskim Okręgowym Związku Atletycznym. W 1938 zasilony sztangistami „Powstańca” Siemianowice. Działacz: Wincenty Morcinek. Osiągnięcia: 4 (2–0–2) medale MP w podnoszeniu ciężarów (1938–1939), 2 (0–0–2) medale MP w zapasach w stylu wolnym (1937–1938). Wyróżniający się sportowcy: Wilhelm Augustyn, Wilhelm Boba, Stefan Niedziela.
Sprawozdanie Zarządu i Komendy Związku Strzeleckiego Powiatu Katowice za czas od 13 maja do 23 marca 1935 r. s.11

Osiągnięcia sportowe

MP w podnoszeniu ciężarów

RokImię, nazwiskoWagaMiejsce
1938 Stefan Niedziela piórkowa 1
1939 Stefan Niedziela piórkowa 1

A. Steuer: Dzieje ciężkiej atletyki na Górnym Śląsku 1878–1939. Katowice 1986.

MP w zapasach (styl wolny)

RokImię, nazwiskoWagaMiejsce
1937 Wilhelm Korfanty kogucia 3
1938 Wilhelm Boba ciężka 3

A. Steuer: Dzieje ciężkiej atletyki na Górnym Śląsku 1878–1939. Katowice 1986; http://www.zapasy.org.pl.

STUDENCKIE KOŁO PRZEWODNIKÓW BESKIDZKICH W KATOWICACH (SKPB), powstało w 1963 z inicjatywy grupy najbardziej doświadczonych turystów, tworzących od 1961 Akademicki Klub Turystyczny ►Gronie w Katowicach, podlegało Związkowi Studentów Polskich. W 1963 utworzono Oddział Międzyuczelniany PTTK, przy którym SKPB działa do dzisiaj, prowadząc corocznie kursy na przewodnika beskidzkiego. Od początku działalności przeszkolono ok. 300 przewodników. Członkami honorowymi są: Janusz Kamocki, Roman Reinfuss, Tadeusz Staich. SKPB działa społecznie na rzecz środowiska akademickiego Górnego Śląska. Od 1964 organizuje też wyjazdy zagraniczne. Wielu członków uprawia nie tylko trekking, ale i wspinaczkę, wspinaczkę wysokogórską, narciarstwo – najczęściej skiturowe, biegi na orientację itp. Działalność  odbywa się na zasadzie pracy społecznej. Imprezy turystyczne organizowane przez SKPB Katowice: Rajd Nocny, Jesienne Bacowanie, Wyrypa Beskidzka, Fasolka. W III 2012 Koło stało się właścicielem chatki studenckiej (Chata na Zagroniu) w Beskidzie Żywieckim. Od 1985 prowadzi studenckie bazy namiotowe na Hali Górowej w Beskidzie Żywieckim oraz na Polanie Wały w Beskidzie Wyspowym, a od 1992 roku na Przełęczy Głuchaczki. Funkcję prezesów kolejno pełnili: Krystyna Marys, Stefan Kowalski, Adam Fostiak, Piotr Bednorz, Edward Kudelski, Krystyna Nizio, Jan Dulewski, Andrzej Pałubicjki, Maria Wojtaszek, Franciszek Chwila, Wojciech Siwek, Bogusław Sanowiski, Mateusz Drożdżowski, Ryszard Woźnica, Stanisław Iwańczak, Dariusz Filip Gacek, Paweł Balcerowski Michał Żemła Elżbieta Machander, Edward Pyrtek, Remigiusz Bonk, Magdalena Tukaj, Sebastian Lampart, Aleksandra Długosz, Jakub Pasieka, Krzysztof Latosiński, Michał Wolf Wilczek, Marta Olszówka, Agnieszka Kalisz Dzik, Bartosz Piekaruś, Piotr Bednorz.
Ale to już było...: historia Studenckiego Koła Przewodników Beskidzkich w Katowicach 1963–2013. Red. E. Wieczorek, współpr. P. Bednorz, D. Filip. Katowice 2013.

SZABELKA, UKS przy Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 22 Katowice w Brynowie, działał w l. 2000–2004. Zorganizował turniej szablowy o puchar prezesa Izby Rzemieślniczej w Katowicach. Trenerem był Sebastian Góra.
www.bazy.ngo.pl

SZAROTKA MAŁA DĄBRÓWKA, Towarzystwo Cyklistów, kontynuator zał. w 1901 na terenie Siemianowic Towarzystwa Cyklistów „1901” (po zmianach administracyjnych znalazło się w granicach Dąbrówki Małej). Specjalizowało się w piłce rowerowej; odegrało pionierską rolę w popularyzacji jej boiskowej – 6-osobowej – odmiany. Jedno z większych w województwie śląskim; w 1929 skupiało 67 członków. W 1924 zorganizowało szosowe wyścigi kolarskie (pierwszy na Górnym Śląsku wyścig drużynowy – 10 VIII). Propagowało piłkę rowerową i akrobatykę rowerową, podjęło próbę wprowadzenia do programu działalności polo rowerowego. W 1928 zorganizowało MP w piłce rowerowej w hali Muca na Burowcu; w 1930 uczestniczyło w rozgrywkach o MP w piłce rowerowej. Działacze: A. Ziemba, B. Mycielski. Zlikwidowane w 1939.
A. Steuer: Kultura fizyczna w województwie śląskim 1922–1939. Opole 2008; „Kattowitzer Zeitung” 1924, nr 148; „Polonia” 1925, nr 47, 1930, nr 1823; „Polska Zachodnia” 1928, nr 355.

SZKWAŁ KATOWICE, klub żeglarski, utworzony 29 III 1957 przy Przedsiębiorstwie Budownictwa Przemysłu Węglowego w Katowicach, z siedzibą przy ul. Powstańców 5. Prowadził szkolenia w klasie „Finn”, później „Cadet” i „Omega”. Dysponował bazą na jeziorze Pogoria. Funkcje prezesów pełnili: Władysław Mikołajko, Zygmunt Kłaszczak. Działacze: Stefan Grodzki, Waldemar Wasilewski, Karol Marek, Ignacy Żelanowski, Krystyna Raszka, Mieczysław Miller, Marian Lesicki. Andrzej Szczygielski. Członkowie brali udział w rywalizacji w okręgu i w kategorii juniorów. W 1964 nastąpiła fuzja z ►GKS Katowice.
APK, zesp. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych, sygn. 168 II.

SZLAK BOHATERÓW WIEŻY SPADOCHRONOWEJ, znakowany (czerwony) szlak turystyczny w województwie śląskim (dł. 38,4 km). Wiedzie przez miejscowości i miejsca, w których we IX 1939 żołnierze Wojska Polskiego, oddziały powstańców śląskich i harcerze stoczyli bitwy i potyczki z wkraczającymi na Śląsk oddziałami hitlerowskimi. Prowadzi przez wszystkie ważniejsze punkty obrony, m.in. okolice bunkrów i śladów umocnień należących do Obszaru Warownego Śląsk. Na jego drodze znajdują się m.in.: pomnik Powstańców Śląskich w Katowicach, ►Park im. Tadeusza Kościuszki w Katowicach, ►Wieża Spadochronowa, Ligota, Stare Panewniki, Zadole, Starganiec, Jamna, Mikołów, Goj, Mokre, Kolonia Huta, Sośnia Góra, Bujaków, zamek w Chudowie.
http://www.old.katowice.eu/pl/wypoczynek-i-rekreacja/atrakcje-turystyczne/trasy-wycieczkowe.htm.

SZLAK DOLINKI MURCKOWSKIEJ, pieszy, znakowany (czarny) szlak turystyczny (dł. 6,8 km). Biegnie z Ośrodka Wypoczynkowego ►Bolina przez Giszowiec do ►Dolinki Murckowskiej.
http://www.old.katowice.eu/pl/wypoczynek-i-rekreacja/atrakcje-turystyczne/trasy-wycieczkowe.htm.

SZTAG YACHT CLUB AWF KATOWICE, zał. 1973 przy Komitecie Turystyki i Sportu Rady Uczelnianej ZSP (SZSP WSWF Katowice) przez Tadeusza Szostoka, dr. Piotra Gałeckiego, Bogdana Zahajkiewicza, Jana May-Majewskiego, Zdzisława Gołębiowskiego. Organizuje rejsy żeglarsko-stażowe po jeziorach mazurskich, rywalizuje w regatach o Puchar Śląska, prowadzi szkolenia na stopnie żeglarskie. Od 1979 dominowali byli mieszkańcy akademika filii AWF w Raciborzu: Bogdan Burzyński, Ryszard Kumalski, Andrzej Snopczyński. Od 2013 bierze udział w rejsach morskich, zadebiutował też w regatach o MP (kl. Omega).

 


LEKSYKON STRUKTUR KATOWICKIEGO SPORTU I TURYSTYKI

WSTĘP

Leksykon Struktury katowickiego sportu i turystyki zawiera hasła dotyczące polskich, niemieckich i żydowskich organizacji kultury fizycznej działających w przeszłości i obecnie na terenie miasta Katowice (w jego współczesnych granicach). Hasła, ułożone alfabetycznie, poświęcone są między innymi: reprezentującym polski ruch gimnastyczny gniazdom Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, niemieckim i żydowskim organizacjom turnerskim, organizacjom kultury fizycznej związanym z działalnością socjaldemokracji niemieckiej i polskiej, polskim i niemieckim klubom sportowym, regionalnym bądź ogólnopolskim związkom sportowym, jeżeli miały siedzibę w Katowicach, sekcjom sportowym i turystycznym polskich i niemieckich i organizacji młodzieżowych oraz bractw strzeleckich, a także współcześnie funkcjonującym stowarzyszeniom, zrzeszeniom, organizacjom, sekcjom i klubom, które w swoich założeniach statutowych uwzględniają działalność na rzecz wychowania fizycznego, sportu i turystyki. Wśród haseł leksykonu nie mogło zabraknąć opisu obiektów sportowych, gdzie katowiczanie mogli podziwiać zmagania sportowców bądź uprawiać amatorsko wybrane dyscypliny.

Różnorodność opisywanych struktur organizacji sportowych i turystycznych sprawiła, że niemożliwe stało się ujednolicenie treści poszczególnych haseł. Chcąc jednak zawrzeć jak najwięcej informacji, starano się umieścić w każdym haśle takie informacje, jak: profil działania, data powstania, lata funkcjonowania, adres siedziby, działające sekcje, nazwiska wybitnych i zasłużonych sportowców, trenerów i działaczy, osiągnięcia medalowe (seniorów, juniorów i młodzieży) na najważniejszych imprezach sportowych, dorobek w poszczególnych dyscyplinach sportu.

Przy opracowaniu leksykonu korzystano z archiwaliów Archiwum Państwowego w Katowicach i jego oddziałów w Pszczynie i Gliwicach, Archiwum Miejskiego w Katowicach, Archiwum Kurii Archidiecezjalnej w Katowicach oraz zgromadzonych w Muzeum Historii Katowic, a także informacji zamieszczanych w prasie historycznej i współczesnej, okolicznościowych wydawnictwach jubileuszowych oraz literaturze naukowej i popularnonaukowej.

Antoni Steuer

autor koncepcji opracowania i treści haseł