R

 

RADZIKOWSKA (z d. Hołuj) Krystyna (5 II 1931, Lwów – 29 XI 2006) – szachistka; kluby: AZS Gliwice (1950–1958), „Górnik” Bytom (1958–1960), „Start” Katowice (1960–2005). reprezentowała Polskę, uczestnicząc w: 6 turniejach strefowych, 2 turniejach pretendentek i olimpiadach szachowych (1957–1971). Była tytularną mistrzynią międzynarodowa (1955), za wyniki uzyskane w poprzednich latach przyznano jej tytuł arcymistrzyni (1984). Osiągnięcia: 17 (9–2–6) medali MP (1951–1981); najwybitniejsza polska szachistka l. 50. i 60. XX w. Od 1976 była członkiem honorowym Polskiego Związku Szachowego.
W. Litmanowicz, J. Giżycki: Szachy od A do Z. T. 2: n–z. Warszawa 1987; W. Litmanowicz: Polscy szachiści. Warszawa 1982.

RAJDOWICZ zob. ►Wiosna Henryk

rakoczy-jan

RAKOCZY Jan (4 I1909, Gliwice – 7 II 1990, Warszawa) – dziennikarz, działacz sportowy, lekkoatleta, związany z KS „Roździeń” Szopienice (1924–1930) i KS „Pogoń” Katowice (1931–1938). Był prekursorem ogólnopolskiej organizacji gry w skata (1957) i kodyfikacji (dostosowania do wymogów międzynarodowych) przepisów tej popularnej na Górnym Śląsku gry (przekształcenia ją w dyscyplinę sportu); broszura jego autorstwa Tylko dla szkaciorzy (Katowice 1957) przez wiele lat stanowiła podstawowy podręcznik skata. Pracował jako korespondent zagraniczny „Dziennika Zachodniego”, współpracował z „Panoramą Śląską”. Osiągnięcia sportowe: 3 (0–1–2) medale MP (1934–1939) – 2 m. sztafeta 3 x 800 m w hali (1937), 3 m. sztafeta 3 x 800 m. w hali (1934), sztafeta 4 x 400 m (1939). Mąż ►Elżbiety Białas-Rakoczy. Spoczywa na cmentarzu katolickim przy ul. Francuskiej
H. Kurzyński, S. Pietkiewicz, M. Rynkowski: Od Adamczaka do Zasłony. Leksykon lekkoatletów polskich okresu międzywojennego: mężczyźni. Warszawa 2004.

RAZEMOWSKI zob. ►Chmiel Wilhelm

RIEGER Andrzej (1 XI 1906, Vitkovice k. Ostrawy – ok. 6 IV 1940, Katyń) – prawnik, prokurator w Sądzie Okręgowym w Katowicach (II poł. l. 30 XX w.), działacz sportowy, prezes Śląskiego Związku Narciarskiego w Katowicach (1938–1939), szachista, brydżysta. Był ppor. rezerwy kawalerii; w 1939 uczestniczył w wojnie obronnej Polski; dostał się do niewoli sowieckiej (jeniec Kozielska), zamordowany przez NKWD.
B. Tuszyński: Księga sportowców polskich ofiar II wojny światowej: 1939–1945. Warszawa 1999.

ROMAN zob. ►Stachoń Roman

ROWIŃSKI Zbigniew Bogdan (9 VII 1905. Ostrów Wlkp. – 17 V 1985, Londyn) – ppor. rezerwy, lotnik, absolwent Wydziału Prawa i Ekonomii Uniwersytetu w Poznaniu (1929) i Szkoły Orląt w Dęblinie (1931). Pracował w Sądzie Okręgowym w Ostrowie Wlkp. i jako prokurator Sądu Okręgowego w Katowicach (l. 30. XX w. – 1939). Był członkiem Aeroklubu Śląskiego Katowice (l. 30. XX w.), pilotem 131. Eskadry Myśliwskiej 3. Pułku Lotniczego Armii Poznań w Ławicy; uczestniczył w bitwie nad Bzurą; wzięty do niewoli Warszawie, przebywał w oflagach Brunszwik, Woldenberg (organizator teatru obozowego, występował jako aktor w Cyruliku sewilskim, Marii Stuart; pełnił też funkcję prokuratora obozowego). Był jednym z świadków ekshumacji oficerów polskich w Katyniu (1943), zeznawał w sprawie katyńskiej przed Specjalną Komisją Amerykańską do wyjaśnienia zbrodni katyńskiej. Od 1946 mieszkał w Londynie, gdzie założył atelier fotograficzne. Od 1960 utrzymywał potajemne kontakty z Polską. Osiągnięcia sportowe: 1 m. w Śląskich Zawodach Lotniczych (1937); 1 (0–0–1) medal Ogólnopolskich Zawodów Lotniczych (1937) – 3 m. drużynowo. Pochowany na cmentarzu w Ostrowie Wlkp.
Polskie lotnictwo sportowe. Kraków 1986; http://wlkp24.info/wspomnienie/646,zbigniew-rowinski.html.

ROZPENDOWSKI Florian (23 X 1916, Bochum – 12 XI 1957, Katowice), pseud. Florek – siatkarz, koszykarz, piłkarz ręczny, działacz sportowy. Trenował w klubach: MKS Chorzów, Kolejowe Przysposobienie Wojskowe Katowice (1939), „Pogoń” Katowice (1946), AZS Kraków (1947); jako tenisista stołowy reprezentował Kluby: AKS Chorzów, „Tęcza” Katowice (1948). Był członkiem kadry narodowej w koszykówce na ME (1939). Organizował wychowanie fizyczne w sektorze spółdzielczości. Pełnił funkcję prezesa Śląskiego Okręgowego Związku Piłki Ręcznej (1947). Pochowany na cmentarzu przy ul. Sienkiewicza w Katowicach
Akta osobowe w Urzędzie Wojewódzkim w Katowicach.

RUDA Paweł (1907, Gliwice – 2005, Katowice) – zapaśnik; trenował w TG „Sokół” Sobiszowice (1921–1922), TG „Sokół” II Katowice (1924–1939). Reprezentant Polski w l. 1934–1935, uczestnik ME 1934. Osiągnięcia: 1 (1–0–0) medal MP: 1 m. w wadze piórkowej (1927). Żołnierz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie (1944–1945); po wojnie pracował jako zecer w drukarniach „Polski Zachodniej”, „Dziennika Zachodniego”.
A. Steuer: Dzieje ciężkiej atletyki na Górnym Śląsku (1878–1945). Katowice 1986.

 


LEKSYKON LUDZI KATOWICKIEJ KULTURY FIZYCZNEJ I TURYSTYKI

WSTĘP

W leksykonie Ludzie katowickiej kultury fizycznej i turystyki zamieszczono wyłącznie notki biograficzne osób już nieżyjących związanych z kulturą fizyczną i turystyką urodzonych bądź działających w Katowicach (we współcześnie obowiązujących granicach). Celem zebrania i opracowania dotąd rozproszonych informacji jest zaspokojenie elementarnych potrzeb Czytelników, przede wszystkim zaś leksykon ma służyć pomocą tym, którzy interesują się historią śląskiego i katowickiego sportu i chcą poznać sylwetki ludzi mających trwałe już miejsce w galerii zasłużonych dla kultury fizycznej.

Przyjęta forma prezentacji ma dostarczyć podstawowych wiadomości o zasłużonych sportowcach, trenerach, działaczach i innych postaciach związanych z katowicką kultura fizyczną, tzn. niezbędnych danych biograficznych oraz uwag o działalności i osiągnięciach. W zwięzły sposób podano niezbędne informacje, pozwalające na szybkie skojarzenie sylwetki z epoką i określona dziedziną sportową. Treść biogramów została ograniczona do spraw najistotniejszych. W treści haseł uwzględniono przede wszystkim pionierskie dokonania w rozwoju dyscyplin sportowych, działalność w ogólnopolskich i regionalnych związkach sportowych (turystycznych), aktywność w zakładaniu sekcji i klubów sportowych oraz gniazd Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, a w informacjach o sportowcach ich osiągnięcia, takie jak: medale mistrzostw Polski i innych ważnych zawodów regionalnych i ogólnopolskich, osiągnięcia jako reprezentanta Polski (olimpijczyka, uczestnika mistrzostw świata, mistrzostw Europy i innych zawodów wysokiej rangi międzynarodowej).

Przy opracowaniu leksykonu korzystano z archiwaliów Archiwum Państwowego w Katowicach i jego oddziałów w Pszczynie i Gliwicach, Archiwum Miejskiego w Katowicach, Archiwum Kurii Archidiecezjalnej w Katowicach oraz zgromadzonych w Muzeum Historii Katowic, a także informacji zamieszczanych w prasie historycznej i współczesnej, okolicznościowych wydawnictwach jubileuszowych oraz literaturze naukowej i popularnonaukowej.

Antoni Steuer

autor koncepcji opracowania i treści haseł