L

 

LANGER Ernest (17 VI 1917, Katowice – 16 VII 1972, Katowice) – pływak, działacz sportowy KS „Pogoń” Katowice, organizator sekcji pływania „Budowlani” Katowice (1952), KS „Górnik 20” Katowice, instruktor pływania (1936–1972), członek Komisji Pływania i Rady Trenerów (1945–1955), Społecznej Komisji Pływania przy Wojewódzkiej Komisji Związków Zawodowych. W czasie wojny był żołnierzem Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Pod koniec l. 50. XX w. pracował w Miejskim Komitecie Kultury Fizycznej w Katowicach; był inicjatorem budowy basenu „Rybka” w Katowicach. Ojciec ►Krystiana Langera.
W. Klimontowicz: Sport pływacki Górnego Śląska. Katowice 1998.

LANGER Krystian (2 VIII 1943, Katowice – 11 II 2004, Katowice) – pływak, waterpolista. Trenował w: KS „Górnik 20” (1953–1964), GKS Katowice (1964–1973) i „Polonii” Bytom. W l. 1959–1971 był reprezentantem Polski w pływaniu; 2-krotnie uczestniczył w ME (1962, 1966). Osiągnięcia: 37 (16–13–8) medali MP (1960–1972) w pływaniu – 1 m. 200 m st. dowolnym (zimowe: 1966, 1967, letnie: 1966, 1967), 400 m st. dowolnym (zimowe: 1966, 1967, 1970, letnie: 1966, 1967), 1500 st. dowolnym (zimowe: (1966, 1967, 1969, 1970, letnie: 1966, 1967, 1970), 2 m. 200 m. st. grzbietowym (zimowe: 1968), 400 m. st. dowowlnym (zimowe: 1964, 1968, 1969, letnie: 1964, 1965, 1970), 800 m st. dowolnum (letnie (1961), 1500 m st. dowolnym (letnie: 1960, 1961, 1964, 1965, zimowe: 1970); 3 m. 100 m st. dowolnym (letnie: 1961, 1969, 1970), 200 m st. dowolnym (zimowe: 1969, 1970, 1972, letnie: 1970), 400 m. st. dowolnym (zimowe: 1972); 18-krotny rekordzista Polski, m.in.: do 2,02,09 s. (1968) na 200 m st. dowolnym, do 4,19,07 s. (1967) na 400 m st. dowolnym, do 4,19,6 (1968) na 800 m st. dowolnym, do 17,22,8 (1968) na 1500 m st. dowolnym na basenach 50 m. Syn ►Ernesta Langera. Odznaczenia: Srebrny Krzyż Zasługi.
W. Klimontowicz: Sport pływacki Górnego Śląska. Katowice 1998.

LANGNER Paweł (27 VI 1922, Katowice – 21 XII 1999, Katowice) – hokeista na lodzie; zawodnik klubów: „Siła” Giszowiec (1946–1949), „Naprzód” Janów (1955–1957), „Górnik” Janów (1950–1954), „Górnik” Katowice (1954–1955). Pracował jako trener „Górnika” i „Naprzodu” Janów (1957–1958), „Górnika” Murcki (l. 70. XX w.). Osiągnięcia: 5 (0–2–3) medali MP – 2 m. (1950, 1952), 3 m. (1946, 1953, 1954).
W. Zieleśkiewicz: Historia polskiego hokeja. Krynica Zdrój 2006.

LEBEK Erna (1915–?) – lekkoatletka, zawodniczka KS „Pogoń” Katowice; reprezentanka Polski (1932); w sztafecie 3 x 800 m pobiła rekord Polski (7,54,2). Osiągnięcia: 1 (0–1–0) medal MP – 2 m. na 800 m (1932).
H. Kurzyński i in.: Historia finałów lekkoatletycznych Mistrzostw Polski 1922–2011: konkurencje kobiece. Bydgoszcz 2011.

LEGIERSKI Jan (17 VI 1911, Koniaków – 1944) – narciarz, trener. Trenował w Śląskim Klubie Narciarskim. Był pierwszym reprezentantem Polski w narciarstwie klasycznym spoza Tatr i Zakopanego. Osiągnięcia: wicemistrz Węgier w kombinacji norweskiej (1930). W 1939 dołączył do partyzantów – zginął w walce z Niemcami bądź został przez nich aresztowany i zamordowany w Ratyzbonie. Dla uczczenia jego pamięci urządzane są zawody sportowe (memoriał).
B. Tuszyński: Księga sportowców polskich ofiar II wojny światowej: 1939–1945. Warszawa 1999.

LEN Tadeusz (5 IX 1898, Tarnobrzeg – 1977, Tarnobrzeg) – referent wychowania fizycznego w Wydziale Oświecenia Publicznego i Wyznań Religijnych Urzędu Wojewódzkiego Śląskiego w Katowicach, prezes Śląskiego Związku Gier Sportowych (1928–1929), redaktor czasopisma „Na Straży”.
http://www.kworum.com.pl/drukuj.php?uid=6069.

LESZCZYNA-JAJSZCZOK-NAGÓRSKA Janina (21 X 1926, Katowice – 9 II 2013, Katowice) – łyżwiarka figurowa (solistka, pary sportowe – jej partnerami byli: Józef Standzina, Leon Osadnik, ►Karol Sojka), zawodniczka Śląskiego Towarzystwa Łyżwiarskiego Katowice (1937–1939), KS „Siemianowiczanka” Siemianowice (1946–1948), Koła Sportowego „Stal” przy Hucie Baildon (1948–1953). Osiągnięcia: 7 (3–4–0) medali MP – 1 m. pary sportowe (1951–1953), 2 m. pary sportowe (1947, 1949–1950), solistki (1947). Wychowała wiele pokoleń świetnych łyżwiarzy. W 1968 pojechała na olimpiadę do Grenoble ze swoimi wychowankami – Janiną Poremską i Piotrem Sczypą. Wykładała na katowickiej Akademii Wychowania Fizycznego, trenowała w „Naprzodzie” Janów, Katowickim Klubie Łyżwiarskim, była na kontraktach w Kopenhadze, Linzu i Salzburgu. Jej dwóch starszych synów – Leszek i Kordian – zainteresowało się hokejem. Kordian Jajszczok w barwach GKS Katowice i Zagłębia Sosnowiec zrobił prawdziwą karierę.
W. Zieleśkiewicz: Encyklopedia sportów zimowych. Warszawa 2002.

LUBINA Paweł (22 XII 1896, Katowice – 6 II 1977, Katowice) – piłkarz, działacz sportowy, inż. budownictwa. Był zawodnikiem: KS „Diana” (1913–1926), Policyjnego Klubu Sportowego (1926) i KS „Pogoń” Katowice (1927–1935?). 3 razy – w l. 1926–1927 – wystąpił w reprezentacji Polski. Był szefem Wydziału Gier i Dyscypliny Śląskiego Związku Piłki Nożnej w Katowicach (1936–1939), jednym z dwóch selekcjonerów Polskiego Związku Piłki Nożnej na MŚ w 1938. Kierował  Wydziałem Budownictwa Naziemnego w magistracie katowickim. Przyczynił się do powstania Torkatu, basenu Bugla, gmachu Miejskiego Ośrodka Wychowania Fizycznego na ul. Raciborskiej. W okresie okupacji hitlerowskiej 6-krotnie przesłuchiwany przez gestapo. W l. 1959–1960 pełnił obowiązki prezesa Śląskiego Związku Łyżwiarstwa Figurowego; pracował: w firmie „Garnysz”, Centrostalu i Miastoprojekcie. Pisał pamiętnik dotyczący życia sportowego w Katowicach (w rękopisie). Pochowany na cmentarzu przy ul. Sienkiewicza w Katowicach.
A. Steuer: Z dziejów katowickich klubów sportowych – Pogoń Katowice 1920–1949. W: „Kronika Katowic”. T. 11. Katowice 2010; A. Gowarzewski, J. Waloszek: 75 lat OZPN [Okręgowego Związku Piłki Nożnej] Katowice 1920–1995, ludzie, historia, fakty. Księga pamiątkowa. Katowice 1996; „Sport Śląski” 1959, nr 29 i 1960, nr 51–52.

LUDWICZAK Witalis (20 IV 1910, Poznań – 17 VI 1988, Poznań) – hokeista na lodzie, wioślarz, profesor prawa. Hokej na lodzie trenował w klubach: AZS Poznań (1927–1936, 1945–1947), „Pogoń” Katowice (1936–1939), a wioślarstwo w AZS Poznań (do 1936, 1945–1947). 47 razy wystąpił jako reprezentant Polski: w hokeju na lodzie (1931–1939), w tym na IO (1932, 1936) i  MŚ (1933, 1935, 1937, 1938) i w wioślarstwo na ME (1933). Osiągnięcia: 2 (2–0–0) medale MP – 1 m. w hokeju na lodzie (1934) i w czwórkach bez sternika (1933). Od 1936 pracował jako prawnik w magistracie katowickim. Uczestnik kampanii wrześniowej 1939 – służył w batalionie oświęcimskim 73. Pułku Piechoty, brał udział w bitwie pod Wyrami, dotarł do Tomaszowa Lubelskiego, gdzie dostał się do niewoli, był jeńcem oflagu Woldenberg (w 1944 uczestniczył w zorganizowanej tam olimpiadzie). Po wojnie został pracownikiem naukowym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (autor ponad 60 prac z zakresu prawa). Był trenerem (także kadry narodowej hokeistów w 1955), działaczem sportu akademickiego (wieloletni prezes AZS Poznań), sędzia. Odznaczony m.in. Krzyżem Oficerskim i Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Złotym Krzyżem Zasługi, kawaler medalu Kalos Kagathos (1985).
B. Tuszyński: Leksykon olimpijczyków polskich 1924–2006. Wrocław [b.r.w.]; W. Zieleśkiewicz: Historia polskiego hokeja. Krynica Zdrój 2006.

 


LEKSYKON LUDZI KATOWICKIEJ KULTURY FIZYCZNEJ I TURYSTYKI

WSTĘP

W leksykonie Ludzie katowickiej kultury fizycznej i turystyki zamieszczono wyłącznie notki biograficzne osób już nieżyjących związanych z kulturą fizyczną i turystyką urodzonych bądź działających w Katowicach (we współcześnie obowiązujących granicach). Celem zebrania i opracowania dotąd rozproszonych informacji jest zaspokojenie elementarnych potrzeb Czytelników, przede wszystkim zaś leksykon ma służyć pomocą tym, którzy interesują się historią śląskiego i katowickiego sportu i chcą poznać sylwetki ludzi mających trwałe już miejsce w galerii zasłużonych dla kultury fizycznej.

Przyjęta forma prezentacji ma dostarczyć podstawowych wiadomości o zasłużonych sportowcach, trenerach, działaczach i innych postaciach związanych z katowicką kultura fizyczną, tzn. niezbędnych danych biograficznych oraz uwag o działalności i osiągnięciach. W zwięzły sposób podano niezbędne informacje, pozwalające na szybkie skojarzenie sylwetki z epoką i określona dziedziną sportową. Treść biogramów została ograniczona do spraw najistotniejszych. W treści haseł uwzględniono przede wszystkim pionierskie dokonania w rozwoju dyscyplin sportowych, działalność w ogólnopolskich i regionalnych związkach sportowych (turystycznych), aktywność w zakładaniu sekcji i klubów sportowych oraz gniazd Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, a w informacjach o sportowcach ich osiągnięcia, takie jak: medale mistrzostw Polski i innych ważnych zawodów regionalnych i ogólnopolskich, osiągnięcia jako reprezentanta Polski (olimpijczyka, uczestnika mistrzostw świata, mistrzostw Europy i innych zawodów wysokiej rangi międzynarodowej).

Przy opracowaniu leksykonu korzystano z archiwaliów Archiwum Państwowego w Katowicach i jego oddziałów w Pszczynie i Gliwicach, Archiwum Miejskiego w Katowicach, Archiwum Kurii Archidiecezjalnej w Katowicach oraz zgromadzonych w Muzeum Historii Katowic, a także informacji zamieszczanych w prasie historycznej i współczesnej, okolicznościowych wydawnictwach jubileuszowych oraz literaturze naukowej i popularnonaukowej.

Antoni Steuer

autor koncepcji opracowania i treści haseł