F

 

FASTRIOK Rudolf (4 VII 1911 – 16 V 1981), działacz sportowy; w l. 1932–1939 piłkarz Towarzystwa Sportowego „20” w Bogucicach; w 1945 reaktywował KS „20” Katowice w Bogucicach, od 1948 prezes KS „20” Kopalnia Katowice; w l. 60. XX w. kierownik drużyny piłki nożnej. Mieszkał w fińskich domkach w Bogucicach.
APK, zesp. Okręgowy Związek Piłki Nożnej Katowice, sygn. 36; „Sport Śląski” 1960, nr 45; Inskrypcja nagrobkowa na cmentarzu parafialnym w Bogucicach.

FERDEK zob ►Gansiniec Alfred

FLIEGER Jan (17 X 1869, Pniewy – 27 IX 1937, Katowice) – działacz narodowy, właściciel Cafe Flieger przy Bahnhoffstrasse (ob. ul. Dworcowa) w Bytomiu (miejsca spotkań polskich działaczy narodowych do 1922). Był współzałożycielem i członkiem zarządu pierwszego w Katowicach polskiego Kurkowego Bractwa Strzeleckiego (1926), jednym z organizatorów Czwartego Kongresu Strzeleckich Bractw Kurkowych w Polsce (Katowice 1932).
A. Steuer: Kalendarium dziejów Katowic. Katowice 2001.

flieger-stanislaw

FLIEGER Stanisław (8 IV 1891, Wronki – 20 VIII 1941, Katowice) – kupiec, działacz sportowy. Od 1910 zamieszkał w Bytomiu, od 1918 był czlonkiem Związku Młodzieży Polskiej „Zet” i pierwszym w dziejach miasta polskim drogerzystą, w 1919 współzałożycielem KS „Polonia” Bytom. Pełnił funkcje: prezesa Górnośląskiego Związku Polskich Towarzystw Sportowych (od III 1920), Górnośląskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej (4 VIII 1920), Górnośląskiego Związku Ciężkiej Atletyki (13 X 1920). Do 1924 był radnym polskiej frakcji w Radzie Miejskiej w Bytomiu, od 1925 przebywal w Katowicach. Po raz wtóry został wybrany na prezesa regionalnej centrali piłkarskiej, w 1927 doprowadził do przyłączenia do niej klubów z Bielska i Cieszyna (przedstawiciele których zamierzali rozbić związek i przejąć nad nim władzę); ufundowal puchar nazwany jego imieniem; zlikwidował frondę niemieckich działaczy; był wiceprezesem Śląskiej Rady Sportowej; w 1933 zakończył działalność w ruchu sportowym. Był współwłaścicielem Fabryki Farb i Lakierów w Ligocie. Odznaczony Śląskim Krzyżem Plebiscytowym. Zmarł po kolejnej wizycie na katowickim gestapo. Patron jednej z ulic w Katowicach.
A.Steuer: Stanisław Flieger – pierwszy prezes Związku Piłkarzy Górnośląskich. „Magazyn Bytomski” [Bytom] 1982; A.Steuer: Flieger Stanisław. [W:] Słownik biograficzny wychowania fizycznego i sportu. „Wychowanie Fizyczne i Sport” 2000, T. 44, nr 4; A.Steuer: Stanisław Flieger (1891–1941). „Rocznik Katowicki” 1983, T. 11.

FLOREK zob. ►Rozpendowski Florian

FRANCEK zob. ►Klukowski Franciszek

FRANIA Stefan (29 VII 1910, Siemianowice – 20 VIII 1985, Siemianowice) – działacz sportowy, pływak w Pierwszym Klubie Pływackim Siemianowice (1928–1932), KS „Pogoń” Katowice (1932–1934), trener pływania. Był działaczem Śląskiego Związku Pływackiego (wieloletni członek zarządu) i Polskiego Związku Pływackiego, kapitanem sportowym, członkiemk Rady Trenerów. Odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi (1957) i odznaką Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej (1973).
W. Klimontowicz: Sport pływacki Górnego Śląska. Katowice 1998.

FREYER Alfred (11 IX 1901, Dzików, ob. cz. Tarnobrzega – 21 XII 1927, Dzików) – lekkoatleta, długodystansowiec. Trenował w klubach: Erster Fußball Club Katowice (1925), „Polonia” Warszawa (1927). 4 razy wystąpił jako reprezentant Polski (1927), odniósł 3 zwycięstwa w meczach międzypaństwowych. Osiagnięcia: 11 (8–2–1) medali MP: 1 m. 5000 m (1925, 1927), 10 000 m (1925, 1927), maraton (1926, 1927), bieg na przełaj (1926, 1927); 2 m. 5000 m (1926), 10 000 m (1926); 3 m. 1500 m (1925); 14-krotnie ustanowił rekord Polski: na 3000 m (9.05.06 w 1925 i 1927), na 5000 m (16.08.07, 15.51.08, 15.51.02, 15.46.02 w l. 1925–1927), na 10 000 m (33.07.08 i 33,04,0 w l. 1926–1927), na 15 000 m (53.43.4, 50,50,8, w l. 1926–1927), na 20 000 m (1.16.35,0 w 1927), na 30 000 m (2.01.36.0. w 1927), w biegu godzinnym (16,707,65 m i 17,279,2 m w l. 1926–1927), w maratonie (2,56,46,0 w 1926). Zginął podczas gaszenia pożaru dworu w Dzikowie, ratując dzieła sztuki rodu Tarnowskich. Dla uczczenia jego pamięci od 1978 corocznie jesienią odbywa się Międynarodowy Bieg Nadwiślanski im. Alfreda Freyera (niegdyś Memoriał Alfreda Freyera).
H. Kurzyński, S.Pietkiewicz, M. Rynkowski: Od Adamczaka do Zasłony. Leksykon lekkoatletów polskich okresu międzywojennego: mężczyźni. Warszawa 2004.

 


LEKSYKON LUDZI KATOWICKIEJ KULTURY FIZYCZNEJ I TURYSTYKI

WSTĘP

W leksykonie Ludzie katowickiej kultury fizycznej i turystyki zamieszczono wyłącznie notki biograficzne osób już nieżyjących związanych z kulturą fizyczną i turystyką urodzonych bądź działających w Katowicach (we współcześnie obowiązujących granicach). Celem zebrania i opracowania dotąd rozproszonych informacji jest zaspokojenie elementarnych potrzeb Czytelników, przede wszystkim zaś leksykon ma służyć pomocą tym, którzy interesują się historią śląskiego i katowickiego sportu i chcą poznać sylwetki ludzi mających trwałe już miejsce w galerii zasłużonych dla kultury fizycznej.

Przyjęta forma prezentacji ma dostarczyć podstawowych wiadomości o zasłużonych sportowcach, trenerach, działaczach i innych postaciach związanych z katowicką kultura fizyczną, tzn. niezbędnych danych biograficznych oraz uwag o działalności i osiągnięciach. W zwięzły sposób podano niezbędne informacje, pozwalające na szybkie skojarzenie sylwetki z epoką i określona dziedziną sportową. Treść biogramów została ograniczona do spraw najistotniejszych. W treści haseł uwzględniono przede wszystkim pionierskie dokonania w rozwoju dyscyplin sportowych, działalność w ogólnopolskich i regionalnych związkach sportowych (turystycznych), aktywność w zakładaniu sekcji i klubów sportowych oraz gniazd Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, a w informacjach o sportowcach ich osiągnięcia, takie jak: medale mistrzostw Polski i innych ważnych zawodów regionalnych i ogólnopolskich, osiągnięcia jako reprezentanta Polski (olimpijczyka, uczestnika mistrzostw świata, mistrzostw Europy i innych zawodów wysokiej rangi międzynarodowej).

Przy opracowaniu leksykonu korzystano z archiwaliów Archiwum Państwowego w Katowicach i jego oddziałów w Pszczynie i Gliwicach, Archiwum Miejskiego w Katowicach, Archiwum Kurii Archidiecezjalnej w Katowicach oraz zgromadzonych w Muzeum Historii Katowic, a także informacji zamieszczanych w prasie historycznej i współczesnej, okolicznościowych wydawnictwach jubileuszowych oraz literaturze naukowej i popularnonaukowej.

Antoni Steuer

autor koncepcji opracowania i treści haseł