L

 

LEGION MARYI, apostolski ruch katolików świeckich; powstał w Irlandii w 1921. Patronką ruchu jest Maryja Niepokalana, a członkiem może być każdy, kto świadomy jest swojego miejsca w Kościele katolickim, niezależnie od wieku, wykształcenia, wykonywanego zawodu czy posiadanej wiedzy religijnej. W ►parafii Opatrzności Bożej w Zawodziu powstał w 1981 z inicjatywy Senatu Legionu Maryi w Wiedniu i ►ks. Karola Wollnika. W programie działalności ustalone modlitwy z rozważaniem jednej części Różańca św., pogłębianie życia wewnętrznego członków organizowanie rekolekcji zamkniętych i dni skupienia, udział w uroczystościach legionowych, takich jak: Acies, Zlot Generalny, Adoracja w Panewnikach przy Bożym Żłóbku oraz w pielgrzymkach do Piekar Śląskich, Częstochowy (pielgrzymka połączona jest z nocnym czuwaniem) i Turzy Śląskiej. Członkowie Legionu odwiedzają chorych, starszych, samotnych parafian w domach i w szpitalach, przygotowują do sakramentów św. osoby dorosłe, odwiedzają rodziny, które nie mają kontaktu z kapłanem i wspólnotą parafialną, pomagają w nauce religii dzieciom z rodzin zaniedbanych religijnie.
P. Kurzela: Katolickie ruchy, stowarzyszenia i wspólnoty. Katowice 2010.

LIGA MORSKA I KOLONIALNA ZAWODZIE, obwód utworzony w 1934, należał do najprężniejszych w Okręgu Śląskim (5 kół zakładowych i 6 szkolnych); zasłużona w zagospodarowaniu ►Doliny Trzech Stawów i utworzeniu ►Ośrodka Sportów Wodnych – jednego z najlepiej urządzonych tego typu ośrodków w II Rzeczypospolitej, gdzie organizowano Dni Morza, Dni Kolonialne z udziałem władz miejskich, a także naukę pływania.
E. Breitkopf, E. Skorwider, A. Steuer: Zawodzie. Monografia dzielnicy i parafii Opatrzności Bożej w Katowicach. Katowice 2011.

LIGA OBRONY KRAJU (LOK), koło terenowe przy ►kopalni „Katowice”, spadkobierca założonej w 1945 Ligi Przyjaciół Żołnierza, od 1961 LOK. , podlega jej Klub Oficerów Rezerwy; sekcje strzelectwa sport., motorowa, wodna 194 czł. (1973), udział w imprezach sport, różnego szczebla, działalność popularyzatorska z zakresu obronności i wojskowości; współpraca z PCK.
F. Cisek: 150 [sto pięćdziesiąt] lat kopalni węgla kamiennego „Katowice”. Katowice 1973.

LIGOŃ zob. ►Chór Męski im. Juliusza Ligonia w Bogucicach.

antoni-lindner

LINDNER Antoni (17 I 1884, Głogówek – 19 VIII 1942, Zawodzie), ksiądz, powstaniec śląski, działacz społeczny; absolwent Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Wrocławskiego, uczęszczał na wykłady z literatury polskiej prof. Władysława Nehringa. Święcenia kapłańskie przyjął w 1909. Ze względu na zły stan zdrowia pracował dorywczo jako: pomoc duszpasterska w pow. kluczborskim, w Dąbrowie Niemodlińskiej, wikary w parafii św. Andrzeja w Zabrzu (1912–1915), Brzezince k. Mysłowic (1916–1920), lokalista w Niedobczycach (1920–1922), Skrzyszowie (1922–1926), w ►Zawodziu (1926–1942), od 1931 proboszcz w ►parafii Opatrzności Bożej w Zawodziu. Budowniczy kościołów w Niedobczycach i Zawodziu. Działacz narodowy: w latach studenckich należał do Kółka Polskiego; był założycielem Robotniczych Kółek i Związków Katolickich na parafiach, w których pracował; czynnie zaangażowany w I ►powstaniu śląskim (z tego powodu musiał na krótko uchodzić do Polski); po 1926 zwolennik sanacji.
E. Breitkopf, E. Skorwider, A. Steuer: Zawodzie. Monografia dzielnicy i parafii Opatrzności Bożej w Katowicach. Katowice 2011.

LIRA zob. ►Towarzystwo Śpiewacze „Lira” w Bogucicach.

LUDWIK, szyb ►kopalni „Katowice”, wentylacyjno-wdechowy, materiałowo-zjazdowy do pola górniczego Ludwik na pograniczu Bogucic i Wełnowca; w l. 1900–1907 pogłębiony do 125,02 m; przekrój beczkowy, w obudowie murowanej, z drewnianymi pomostami i dźwigarami szybowymi; konstruktorem był Louis Dame; w najbliższym jego otoczeniu znalazły się: łaźnia, kotłownia, maszynownia, cechownia. Dał nazwę ►ul. Ludwika. Po zakończeniu dotychczasowej działalności, ok. 1914 połączony z ►szybem Norma koleją wąskotorową w celu dostarczania piasku posadzkowego; do 1931 z parowozownią i Zakładami Naprawczymi Taboru Kolejowego; do 1955 z własną bocznicą.
AUM, zesp. 1, sygn. 1138; R. Borowy: Wczoraj – dziś – jutro... kopalni „Katowice-Kleofas”. Historia węglem pisana. Katowice 1997; P. Nadolski, K. Soida, D. Keller, E. Wieczorek: Węzeł kolejowy Katowice 1846–2017. Katowice 2017.

LUTNIA zob. ►Chór Lutnia przy parafii Opatrzności Bożej w Zawodziu.

 


LEKSYKON BOGUCKI

WSTĘP

Leksykon bogucicki ma charakter popularny, będzie zawierać minimum 2000 haseł ujmujących okres od czasów zamierzchłych do współczesności. Granice terytorialne powstającego dzieła wyznaczają granice historyczne Bogucic z ich obszarem dworskim, Zawodziem, Koszutką, Kuźnicą Bogucką, Burowcem i włączoną już po I wojnie światowej do Dzielnicy II kolonią Agnes-Amanda, różniące się od współczesnych. Uwzględniono także najdalszy zasięg parafii p.w. św. Szczepana Męczennika. Miejscowości, które jej podlegały (Katowice, Kuźnica Bogucka, Dąbrówka Mała, Załęże, Brynów), zostaną opisane w kontekście ich związków z kościołem. Ponadto opisane zostaną struktury administracji terenowej, w obrębie których funkcjonowały miejscowości Bogucice i Zawodzie (jednostki terytorialne takie, jak: księstwo cieszyńskie, księstwo raciborskie, majorat mysłowicki, powiat bytomski i powiat katowicki), a także struktury administracji kościelnej (dekanaty), do których miejscowości należały.

W hasłach poruszono tematy: biograficzne, topograficzne, topograficzno-historyczne, historyczne, gospodarcze, wyznaniowe, kulturalno-oświatowe, omówiono zabytki i pomniki, struktury lecznictwa i kultury fizycznej, parę haseł poświęcono kulturze ludowej.

Notki biograficzne dotyczą wyłącznie osób nieżyjących, pochodzących z Bogucic, Koszutki, Zawodzia, a także tam zamieszkałych bądź działających, rozsławiających je poza ich granicami, o ile o ich działalności zachowały się ślady w źródłach lub dostępnych opracowaniach. Było to jedyne kryterium, jakie zastosowano, stąd w leksykonie znalazły się osoby o różnych opcjach narodowych i różnych orientacjach politycznych (m.in. działacze lewicowi, przedstawiciele duchowieństwa, osoby konsekrowane, właściciele Bogucic – przedstawiciele rodów Salomonów, Mieroszewskich, Tiele-Wincklerów, działacze samorządowi, powstańcy śląscy, sportowcy, nauczyciele, przedstawiciele świata kultury, dyrektorzy zakładów pracy, osoby zasłużone dla nauki polskiej).

Ważną część leksykonu stanowią hasła topograficzne – zarówno z topografii urzędowej (dotyczą  większości ulic Bogucic, Koszutki i Zawodzia), nazw osiedli i kolonii, miejsc historycznych, jak i z onomastyki ludowej (np. Tyfus, Drajok, Mrówcza Górka). Pewna grupa haseł dotyczy wydarzeń historycznych, ich wpływu na dzieje Bogucic (np. działalności Armii Radzieckiej w styczniu 1945, II wojny światowej, struktur ruchu oporu podczas okupacji, I wojny światowej, powstań śląskich, plebiscytu górnośląskiego, wojny trzydziestoletniej, wojen saskich, wielkiego kryzysu gospodarczego).

Duża grupa haseł dotyczy jednostek gospodarczych. W tej grupie znajdują się wszystkie kopalnie z  szybami i polami górniczymi, huty, kuźnica i inne jednostki gospodarcze różnych branż. Pewna grupa haseł odnosi się do rzemiosła, usług i handlu – obejmuje opracowania dotyczące nazw branżowych (np. fryzjerstwo, kowalstwo, piekarstwo), rzemieślników wykonujących wybrane zawody (np. budowlańcy, piekarze, stolarze), a także niektórych hurtowni, sklepów i mających długoletnie tradycje restauracji. Nie pominięto również haseł związanych z rolnictwem (np.  hodowla bydła, drobiu, koni, trzody oraz uprawa roślin użytkowych, ziemniaków i żyta).

Starając się uwzględnić wszystkie aspekty dziejów Bogucic, Koszutki i Zawodzia opracowano też hasła związane z życiem parafialnym realizowanym w 3 istniejących kościołach (parafie, związki i stowarzyszenia kościelne, obiekty sakralne), edukacją przedszkolną, szkolną, pozaszkolną i akademicką, lecznictwem (szpitale, ważniejsze przychodnie, apteki), kulturą fizyczną i turystyką (struktury i kluby sportowe).

Przy opracowaniu leksykonu korzystano z archiwaliów Archiwum Państwowego w Katowicach i jego oddziałów w Pszczynie i Gliwicach, Archiwum Miejskiego w Katowicach, Archiwum Kurii Archidiecezjalnej w Katowicach oraz zgromadzonych w Muzeum Historii Katowic, a także informacji zamieszczanych w prasie historycznej i współczesnej, okolicznościowych wydawnictwach jubileuszowych oraz literaturze naukowej i popularnonaukowej.

Antoni Steuer

autor koncepcji opracowania i treści haseł


 


wspolczesne granice bogucic
Współczesne granice Bogucic