Wojciech Fangor

Budynek Główny
13 II 2018 - 2 IV 2018

Adres.Godziny otwarcia

 

Prezentowane w ramach „Galerii jednego obrazu” płótno Spacer autorstwa Wojciecha Fangora jest wczesnym dziełem artysty, powstałym pod koniec lat 40. XX wieku. Forma i kompozycja obrazu odzwierciedlają jednak artystyczne koncepcje z początku ubiegłego wieku. Podczas trwania obchodów 100-lecia awangardy w Polsce nie można pominąć twórczości artysty, który tworzył przez dekady, nieustannie penetrując nowe obszary sztuki.

Wojciech Fangor urodził się w 1922 roku w Warszawie. Od młodych lat interesował się sztuką oraz astronomią, co znalazło odzwierciedlenie w jego pracach. Już dziecięce rysunki zdradzały drzemiący w nim ogromny talent malarski. Przez wiele lat nie tylko pracował nad warsztatem, lecz dzięki licznym podróżom poznawał historię europejskiej sztuki oraz architektury. Chociaż wybuch II wojny światowej przerwał jego naukę w liceum, na tzw. tajnych kompletach Wojciech zdał egzamin maturalny i pobierał nauki malarstwa u profesorów związanych z warszawską akademią: Tadeusza Pruszkowskiego, którego poznał jeszcze przed wojną, oraz Felicjana Kowarskiego, który zamieszkał razem z Fangorem w jego rodzinnym dworku w Klarysewie. Po zakończeniu wojny twórca długo zmagał się z natarczywie powracającym wspomnieniem: jako młody chłopak uniknął śmierci z rąk plutonu egzekucyjnego. Skierowane w jego kierunku lufy karabinów zostały uwiecznione na jednym z dzieł. Po wojnie powrócił do stolicy i rozpoczął pracę jako grafik, otrzymał także dyplom warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych.

W drugiej połowie lat 40. XX wieku Wojciech Fangor tworzył dzieła, w których wdzięcznie pobrzmiewały echa europejskiej awangardy spod znaku Pabla Picassa, Henriʼego Matissa czy Fernanda  Légera. W obrazach Fangora można odnaleźć dynamizm, zgeometryzowane formy, uproszczenia oraz wyrazisty koloryt. Tematyka jego prac jest zróżnicowana, z wczesnego okresu twórczości pochodzą pejzaże, martwe natury, portrety, a nawet obrazy o tematyce religijnej oraz alegorycznej. Artysta zetknął się z nowoczesną sztuką w 1937 roku, kiedy w Warszawie miała miejsce wystawa Malarstwo francuskie od Maneta po dzień dzisiejszy. Mimo ogromnej fascynacji sztuką nowoczesną Francji nie mógł wcześniej odwiedzić ówczesnego artystycznego centrum Europy, Paryża, ponieważ jego ojciec uważał malarstwo impresjonistyczne oraz powstałe następnie nurty malarskie za upadek sztuki. Młody Fangor nie odbierał jednak twórczości francuskiej bohemy jako malarstwa awangardowego, ale jako sztukę adekwatną do swoich czasów, jednocześnie wywodzącą się z tradycji.

Prezentowane dzieło Spacer przedstawia często uwiecznianą w historii malarstwa scenę rodzajową – przechadzkę po parku. W słonecznym pejzażu uwagę przyciągają postacie, które dzięki zestawieniu bieli z czerwienią i kolorem niebieskim są wyrazistymi akcentami obrazu. Postacie o mocno uproszczonych sylwetkach spacerują aleją przy parkowej bramie, za którą wyłania się budynek z czerwonym dachem. Promienie słońca przebijają się przez korony wysokich drzew, znajdujących się po bokach płótna, tworząc na ziemi „światło-cieniową” kompozycję. Wyraźnie zarysowane na płótnie kształty zostały podkreślone zdecydowanym konturem i wypełnione wyrazistymi barwami. Za wyjątkowością tego obrazu przemawia także fakt, że artysta rzadko wzbogacał pejzaże postaciami ludzi.

Niewielu polskich twórców może pochwalić się tak bogatym i zróżnicowanym pod względem formy i treści dorobkiem artystycznym. Podróże po Europie oraz czas spędzony w Stanach Zjednoczonych pozwolił zaistnieć dziełom Fangora w światowych galeriach sztuki. Artysta – mimo że najbardziej znany jest z realizacji przestrzennych oraz dzieł z nurtu op-art, wibrujących kół i fal – podarował światu wiele więcej.